هفته گذشته، روزهایی جذاب و نفس‌گیر برای حزب جمهوری‌خواه آمریکا بود، تا جایی که رأی‌دهندگان برخلاف خواسته رهبران حزبی، آرای خود را به صندوق‌ها انداختند.

به گزارش پرس شیعه به نقل از بلومبرگ، از «سه‌شنبه بزرگ» که یکم مارس (۱۱ اسفند) بود تا رقابت‌های چهارگانه پنجم مارس (۱۵ اسفند) جمهوری‌خواهان در پانزده ایالت کاری کردند که صدایشان به هر کسی که می‌خواهند مشعل شان را تا انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ حمل کند، برسد.

پیام نامزدهای جمهوری خواه به رهبران حزب شان، رسا و واضح بود: شما لطفا در ارتباط با ما صحبت نکنید، ما هدف بسیار متفاوتی می‌خواهیم.

در این شرایط نخبگان حزب جمهوری‌خواه احساس می‌کنند که زمین زیر پایشان در حرکت و لغزش است؛ این حس بالاخص هنگامی شدیدتر شد که در هفته‌های اخیر تقریبا دو سوم جمهوری‌خواهان – از ماساچوست تا آلاباما – دونالد ترامپ یا تد کروز را انتخاب کرده‌اند، در حالی که این دو کمتر از سایر رقبایشان از سوی رهبران حزب مورد پذیرش قرار گرفته‌اند. در طول هفته، ۹ ایالت به ترامپ رای دادند، کسی که همچون یک موجود نوظهورِ خطرناک ممکن است هویتِ جمهوری‌خواهان را در میان آمریکای‌های لاتین‌تبار، مهاجران و البته جامعه زنان تخریب کند. پنج ایالت، تد کروز (سناتور تگزاسی و ۴۷ ساله) را برگزیدند، او سناتوری است که تاکتیک‌های زمین سوخته و ویران‌کننده‌اش، می‌تواند یک وضعیت مطلوب را به تعطیلی درآورد.

تنها دو ایالات از ۲۰ ایالت و سرزمینی که تا کنون در چارچوب رقابت‌های درون حزبی، رای داده‌اند (مینه سوتا و پورتو ریکو)، مارکو روبیو (سناتور ۴۶ ساله فلوریدا در سنای ایالات متحده آمریکا) را برگزیده‌اند؛ او کسی است که تعدادی از چهره‌های اصلی رهبری‌کننده حرب، او را به صورت شوالیه سفیدی می‌بینند که می‌تواند برخی خلل‌ها و آسیب‌ها را بپوشاند، اما عملکرد ملامت‌بار هفته پیش او، راهش را به سوی کاخ سفید را به انسداد می‌کشاند.

برای نخبگان حزب جمهوری‌خواه که می‌کوشند برای جناح خود اعتباری دست و پا کنند تا بیشتر از سال‌های اخیر بر قدرت و توان خود بیفزایند، چنان که می‌گویند، با اقدامات عوام‌فریبانه و به عبارتی تخریبی برخی از نامزدها روبرواند که این را بسیار دردناک می‌خوانند.

ران بانجین مشاور ارشد چندین تن از رهبران حزب جمهوری‌خواه که در کنگره نیز عضو هستند در رابطه با وضعیت کنونی آن‌ها می‌گوید: رقابت کنونی میان هواداران به شدت پرشور ترامپ و کروز غیرقابل انعطاف و خشک به نظر می‌رسد. در حالی که این وضع می‌تواند به شکلی سازنده‌تر نیز باشد. درخواست‌های دقیقه آخر میت رامنی و مارکو روبیو هم یک توهین راهبردی بود و تا به حال نتیجه معکوس و تحریک‌کننده داشته است. دو نامزد به هر ترتیب و گاهی با وعده‌های پوچ می‌خواهند رای بسیاری از افرادی را که سکوت پیشه کرده‌اند، به دست آورند.

آخرین تلاش‌ها توسط چهره‌های اصلی حزب جمهوری‌خواه برای متوقف ساختن ترامپ نتیجه معکوس داد، درباره این دست کوشش‌ها می‌توان به سخنرانی پنجشنبه رامنی اشاره کرد که گویی قصد داشت پوستِ ترامپ را بکند؛ مثال دیگر، بیانیه سناتور جان مک کین نامزد انتخابات پیشین ریاست جمهوری آمریکا بود که در آن از رای دهندگان می‌خواست درباره رأیی که می‌خواهند بدهند، تأمل کرده و بازاندیشی کنند؛ مورد دیگر هم داد و بیدادهای مارکو روبیو بر سر عدم همخوانی سخنان، بی‌صداقتی و بی‌اعتنایی به ارزش‌ها از سوی تاجر میلیاردر رقیبش (ترامپ) بود.

با این حال، ترامپ یک موج حمله جدید را علیه رهبران حزب جمهوری‌خواه به راه انداخت، جایی که خود و رأی دهندگان را در چارچوب «ما» در مقابل رهبران حزب «آن‌ها» ترسمی کرد و تلاش کرد به این طریف رهبران جمهوری‌خواه را کنار بزند.

ترامپ در سخنرانی جمعه گذشته خود در نیواورلئان، با حمله به میت رامنی وی را هنرمندی توصیف کرد که موجب دلسردی شده است و در رقابت‌های ریاست جمهوری پیشین نتوانست محافظه‌کاران را با خود همراه کند.

در حال حاضر کارشناسان ارشد حزب جمهوری خواه در حال بحث بر سر این موضوع هستند که آیا تِد کروز یک «جایگزین» قابل قبول است یا خیر. برخی در این ارتباط او را تایید می‌کنند و می‌گویند همین که اشکالات فاحش ترامپ را ندارد کافی است و برخی هم می‌گویند که بایست ایده‌آل‌تر بود و به گزینه بهتری اندیشید.

رایان ویلیامز سخنگوی سابق رامنی می‌گوید: دونالد ترامپ هر روز بیش از پیش جمهوری‌خواهان را شرمگین‌تر می‌کند. بارها و بارها در فضایی نامانوس و خودساخته و با روش‌هایی هراس‌انگیز، ما را نگران می‌کند؛ با این حساب، هر گزینه‌ دیگری در مقایسه با او خوب به نظر برسد، فقط او نباشد!

نتیجه یک نظرسنجی که خبرگزاری آسوشیتدپرس اخیرا انجام داده است، نشان داد که تاکنون ۳۸۴ نماینده حزبی (وکیل انتخاباتی) از ترامپ حمایت می‌کنند و ۳۰۰ تن هم از تِد کروز. پس از این دو، مارکو روبیو با برخورداری از حمایت ۱۵۱ نماینده حزبی در جایگاه سوم و جان کی‌سیک با ۳۷ نماینده حزبی در جایگاه چهارم رقابت‌های درون حزبی جمهوری‌خواهان قرار دارد.

در حال حاضر در آمریکا یک شکاف درون حزبی ایجاد شده است. برخی کارشناسان سیاست داخلی، این وضعیت را ناشی از شرایط چند دهه اخیر حاکم بر آمریکا می‌دانند؛ آن‌ها می‌گویند مردم طی دهه‌های اخیر به تناوب تحت حاکمیت هر دو حزب بوده‌اند، اما تفاوت چندانی در وضع معیشتی خود ندیدند. مردم می‌خواهند که شکاف و فاصله میان طبقات اجتماعی کمتر شود و قدرت نیز میان طیف گسترده‌تری از افراد تقسیم گردد. در حال حاضر در هر دو مجلس ایالات متحده، جمهوری‌خواهان در اکثریت قرار دارند و باز هم وعده‌های بهتر شدن می‌دهند؛ در واکنش به این وضعیت، مردم هم می‌گویند که اگر جمهوری خواهان قرار باشد کاری انجام دهند، همین حالا که قدرت قانون‌گذاری و نظارتی دارند، باید اقدام کنند.

کارشناسان معمولا این وضعیت را عامل انشقاق و تذبذب درون حزب جمهوری‌خواه می‌دانند. این دسته از تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که در هفته‌های آتی، عرصه رقابت درون حزبی تنها به تد کروز و دونالد ترامپ خلاصه شود.

همچنین در پایان باید به این نکته اشاره کرد که علاوه بر نگرانی‌های داخلی بابت قدرت‌گیری احتمالی ترامپ، برخی دیپلمات‌های خارجی درباره اظهارات فتنه‌جویانه و توهین‌آمیز دونالد ترامپ نامزد پیشتاز حزب جمهوری‌خواه امریکا به برخی از مسئولان دولت این کشور شکایت کرده‌اند. این شکایت‌ها محدود به آمریکایی‌ها و مکزیکی‌ها نیست و نام برخی از مقامات سیاسی چین، ژاپن و کره جنوبی هم در این ارتباط به چشم می‌خورد. چنانکه خبرگزاری رویترز گزارش می‌دهد، این برای نخستین بار است که دیپلمات‌های کشورهای متعددی از نامزد انتخاباتی در ایالات متحده ابراز نگرانی می‌کنند.

پیشتر سران ارشد چند کشور مختلف از جمله انگلیس، کانادا، فرانسه و مکزیک به طور علنی از مواضع ترامپ انتقاد کرده بودند. دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس دو ماه پیش گفته بود: به نظرم اظهارات ترامپ نه تنها غلط است بلکه کار ما را در مهار و شکست افراط‌گرایان دشوارتر می‌کند.

زیگمار گابریل وزیر اقتصاد آلمان نیز در گفت‌وگویی مطبوعاتی از ترامپ به عنوان تهدیدی برای صلح و خوشبختی جهانی یاد کرد.

ترامپ که تاکنون هیچگونه منصب منتخبی نداشته است به رغم مواضع انتخاباتی جنجال‌برانگیز خود از جمله درباره مهاجران مکزیکی و مسلمانان، کماکان در رقابت‌های درون‌حزبی جمهوری‌خواهان پیشتاز است.

الیوت آبرامز عضو ارشد اندیشکده شورای روابط خارجی که در زمان ریاست جمهوری جرج بوش در سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ اداره امور خاورمیانه را در شورای امنیت ملی بر عهده داشته، اظهار داشت: همه دیپلمات‌های خارجی که من با آن‌ها صحبت کردم به ویژه از اروپا و خاورمیانه از پدیده ترامپ نگران هستند.

پنجاه و هشتمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا قرار است سه شنبه ‎۱۸ آبان ۱۳۹۵ برابر ۸ نوامبر ۲۰۱۶ برگزار شود.