ماه شعبان ماه بسیار شریفى است و منسوب به حضرت سید الانبیاء صَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَ اله وسلم است وآن حضرت این ماه را روزه مى داشت و به ماه رمضان وصل مى کردند.

به گزارش پرس شیعه؛ از حضرت صادق علیه السلام روایت شده: چون ماه شعبان داخل مى شد امام سجاد علیه السلام اصحابش را جمع می نمود و مى فرمود: اى اصحابم، آیا مى دانید این چه ماهى است؟ این ماه شعبان است! و حضرت رسول صَلَّى اللَّهِ عَلِیهِ وَ اله و سلم مى فرمود: شعبان ماه من است. پس در این ماه براى محبّت پیغمبر خود و براى تقرّب به سوى پروردگار خود روزه بگیر!

بحقّ آن خدایى که جان علىّ بن الحسین به دست قدرت اوست سوگند، که از پدرم حسین بن على عَلیهَاالسَّلام شنیدم که فرمود: شنیدم از امیرالمؤ منین علیه السلام: که هر که ماه شعبان را براى محبّت پیغمبر خدا و تقرّب بسوى خدا روزه بگیرد، خداوند او را دوست خواهد داشت او را به کرامت خود در روز قیامت نزدیک می کند و بهشت را براى او واجب می گرداند.

* اعمال مشترکه این ماه چند امر است:

* در هر روزى هفتاد مرتبه بگوید: «أستَغفِرُ اللهَ وَأسألُهُ التَوبه». «۱»

* در هر روز، هفتاد مرتبه بگوید: «أستَغفِرُ اللهَ الذی لا إلهَ إلّاهُوَ الرَحمنُ الرَحیمُ، الحَیُ‏ القَیّومُ وَأتوبُ إلَیهِ». «۲»

در بعضى روایات: «الحیُّ القیّوم» پیش از «الرحمنُ الرحیمُ» است و عمل به هر دو خوب است. و از روایات استفاده مى‏شود که بهترین دعاها و اذکار در این ماه، استغفار است.

* در هر روز، در وقت زوال و در شب نیمه، صلوات شعبانیه را بخواند:

* تصدّق کند در این ماه اگر چه به نصف دانه خرما باشد، تا حق تعالى بدن او را به آتش جهنم حرام گرداند. و روایت است که «بهترین اعمال در این ماه، تصدّق کردن و طلب آمرزش نمودن است». «۳»

* در مجموع این ماه، هزار مرتبه بگوید: «لا إلهَ إلّاالله وَلا نَعبُدُ إلّاإیّاهُ مُخلِصینَ لَه الدین وَلَو کَرِهَ المُشرِکون» که ثوابِ بسیار دارد؛ از جمله آنکه عبادت هزار ساله در نامه عملش نوشته شود. «۴»

* دوشنبه و پنج‏شنبه این ماه را روزه بگیرد که بر آورده شود از او بیست حاجت دنیا و بیست حاجت از حاجت ‏هاى آخرت. «۵»

* در هر پنج‏شنبه این ماه، دو رکعت نماز بگزارد در هر رکعت بعد از حمد صد مرتبه توحید بخواند و بعد از سلام صد مرتبه صلوات بفرستد «۶» و روزه‏اش نیز فضیلت دارد و روایت است که: در هر روز پنج‏شنبه ماه شعبان زینت مى‏کنند آسمان‏ها را، پس ملائکه عرض مى‏کنند: خداوندا! بیامرز روزه داران این روز را و دعاى ایشان مستجاب گردان. «۷»

* در این ماه، صلواتِ بسیار بفرستد. «۸»

* آنکه از روز جمعه آخر ماه تا بقیه ماه بسیار بگوید: «اللهُمَّ إنْ لَم تَکُنْ غَفَرتَ لَنا فیما مَضى‏ مِنْ شَعْبانَ فَاغْفِرْ لَنا فیما بَقِیَ مِنهُ». «۹»

*ذکر ایام و لیالى ماه شعبان

*شب اوّل‏

چون هلال را دید دعاى هلال را بخواند و هفت مرتبه سوره حمد را فراموش نکند و نیّت روزه این ماه کند و یاد آورد زمان پیغمبر را که: چون آن حضرت، هلال شعبان را مى‏دید، امر مى‏فرمود ندا کننده را که ندا کند در میان مردم که اى اهل مدینه! من رسولم از جانب رسول خدا صلى الله علیه و آله به سوى شما و مى‏فرماید که شعبان ماه من است، خدا رحمت کند کسى را که یارى کند مرا بر ماه من.

امیرالمؤمنین علیه السلام فرموده که از من فوت نشد روزه شعبان از زمانى که شنیدم منادى رسول خدا، این ندا را مى‏کند و تا زنده هستم از من فوت نخواهد شد، ان شاء الله. «۱۰»

اعمال شب اول:

اوّل، صد رکعت به حمد و توحید یک مرتبه و بعد از فراغ، هفتاد مرتبه سوره حمد؛ «۱۱»

دوم، دوازده رکعت به حمد وتوحید پنج مرتبه؛

سوم، دو رکعت، در هر رکعت بعد ازحمد سى مرتبه توحید و بعد از سلام بگوید:

«اللهُمَّ هذا عَهدی عِندَک یَومَ القِیامه». «۱۲»

چهارم، دو رکعت نماز کند در هر رکعت بعد از حمد یازده مرتبه توحید. و این نماز را در شب دوم و سوم این ماه نیز بخواند وروزهاى این شب‏ها را هم روزه بگیرد. «۱۳»

پی نوشت:

(۱). زاد المعاد، ص ۴۹.

(۲). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۲۹۵، باب ۹، فصل ۸.

(۳). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۲۹۴، فصل ۸.

(۴). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۲۹۴، باب ۹، فصل ۹؛ زاد المعاد، ص ۵۶.

(۵). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۳۰۱، باب ۹، فصل ۱۱.

(۶). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۳۰۱، باب ۹، فصل ۱۱.

(۷). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۳۰۱، فصل ۱۱.

(۸). زاد المعاد، ص ۴۹.

(۹). اقبال الأعمال، ج ۱، ص ۴۲، باب ۳، فصل ۲.

(۱۰). مصباح المتهجّد، ص ۸۲۵؛ اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۲۸۸، فصل ۲؛ زاد المعاد، ۴۵- ۴۶.

(۱۱). در مصدر به جاى هفتاد مرتبه بعد از فراغ پنجاه مرتبه ذکر شده است؛ زاد المعاد، ص ۸۵

(۱۲). وروی عن النبی صلى الله علیه و آله: مَن صلّى هذین الرکعتین کذلک حفظ من إبلیس وجُنودِهِ وأعطاهُ الله ثوابَ الصِدّیقین. (منه)

(۱۳). اقبال الأعمال، ج ۳، ص ۲۸۹- ۲۹۰، باب ۹، فصل ۳.

وقایع الایام، ص: ۴۹۱-۴۹۴