از زمان ساخت باروت، تاریخ جهان را می توان بر اساس تاریخچه ی تفنگ دنبال کرد. توسعه اسلحه گرم مدرن، شاید بیشتر از هر اختراع دیگری، در شکل گیری جهان به فرمی که الان می شناسیم، نقش داشته باشد.

برترین ها – ترجمه از محمدرضا مرتضایی: از زمان ساخت باروت، تاریخ جهان را می توان بر اساس تاریخچه ی تفنگ دنبال کرد. توسعه اسلحه گرم مدرن، شاید بیشتر از هر اختراع دیگری، در شکل گیری جهان به فرمی که الان می شناسیم، نقش داشته باشد.
با توجه به این که هزاران نوع سلاح گرم در سه قرن گذشته طراحی شده است، به نظر شما بهترین نوع آن چه بوده است؟
برای اینکه یک تفنگ، خوب و عالی محسوب شود، باید بتواند چند کار را به خوبی انجام دهد. علاوه بر عملکرد خوب، تفنگ های درجه یک، نماینده ای از مرحله بعدی توسعه فناوری هستند. این نوع تفنگ ها، نه تنها در هنگام معرفی، شهرت پیدا کرده اند، بلکه هنوز هم مطلوب بودن (و مفید بودن) خود را حفظ کرده اند. در حقیقت، تفنگ های ماندگار، آن هایی هستند که تاریخ را تغییر داده اند.
فهرستی از ۵۰ تفنگ برتر در طول تاریخ جمع آوری شده است. هر کدام از این تفنگ ها، به نوبه خود، دستی در شکل گیری تاریخ جهان داشته اند.
۲۵. Browning M2 – ۱۹۳۳

مسلسل براونینگ ام ۲ که توسط جان براونینگ برای شلیک کردن فشنگ بسیار قدرتمند ۵۰ BMG طراحی شده است،  قدرتمند ترین مسلسل در طول تاریخ است. تولید این سلاح از سال ۱۹۳۳ آغاز شده و “Ma Duce” نام گذاری شد و هنوز هم، مصارف گسترده ای در سراسر دنیا دارد.

۲۴. مسلسل دستی تامپسون – ۱۹۱۸

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
مسلسل دستی تامپسون با قدرت شلیک ۶۰۰-۷۲۵ دور از فشنگ .۴۵ACP در دقیقه بلافاصله پس از ورود به بازار در سال ۱۹۲۱،  در میان تبهکاران و افسران پلیس و هم چنین پرسنل نیروهای نظامی محبوبیت گسترده ای پیدا کرد. این سلاح که با عنوان “Tommy Gun” نیز شناخته می شود، هنوز هم یکی از عناصر ثابت در فرهنگ پاپ است.

۲۳. وینچستر مدل ۱۲ – ۱۹۱۲

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
مدل ۱۲ که نوع تکمیل شده ای از مدل ۱۸۹۷ بود، نخستین تفنگ ساچمه زنی با چخماق داخلی است.  این تفنگ تا مدت ها در دنیای تفنگ های ساچمه زنی، کنترل کامل بازار را به دست داشت تا زمانی که در سال ۱۹۶۴، تولید انبوه آن متوقف شد.

۲۲. مدل ۱۹۱۱ – ۱۹۱۱

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ که با فشنگ .۴۵ACP پر می شود از سال ۱۹۱۱ تا ۱۹۸۵، سلاح کمری استاندارد ارتش آمریکا محسوب می شود و تقریبا در سرتاسر دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. انواع مختلف آن هنوز هم در میان تیراندازان تفریحی و واحدهای عملیاتی ویژه کاربرد گسترده ای دارد.

۲۱. تفنگ گلوله زنی دو لول Teddy Rooselvelt’s H& H – ۱۹۰۸

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ برای اولین بار در سال ۱۹۰۸، توسط تئودور روزولت از شرکت انگلیسی تولید کننده سلاح Holland & Holland سفارش داده شد، که در سفرهای او به آفریقا مورد استفاده قرار گرفت و اکنون در موزه فرازیر در لوئیس ویل، در ایالت کنتاکی در معرض عموم قرار دارد. این سلاح قابلیت شلیک فشنگ نیترو اکسپرس .۵۰۰/.۴۵۰ را دارد و به عنوان یک نمونه زیبا از هنر تفنگ سازی در موزه قرار داده شده است.

۲۰. Browning Auto -5 – 1902

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
جان براونینگ تفنگ ساز معروف (که طراح بسیاری از این تفنگ ها بوده است)  مدل Auto 5  را در سال ۱۸۹۸ طراحی کرد و آن را “بهترین دستاورد” خود نامید. این سلاح نخستین تفنگ ساچمه ای نیمه اتوماتیک با تولید انبوه بوده است و تا سال ۱۹۹۸ نیز تولید آن ادامه داشته است.

۱۹.  Springfield 1903 – ۱۹۰۳

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
اسپرینگ فیلد نخستین تفنگ گلوله زنی گلنگدنی در جهان بود و نشانی از یک عصر تازه در اسلحه و تاکتیک های نظامی به شمار می رود. این سلاح، تا  آغاز جنگ جهانی دوم ( به دلیل کمبود مدل ام ۱ گرند) به عنوان تفنگ استاندارد نیروها شناخته می شود و تا جنگ ویتنام نیز به عنوان یک تفنگ تک تیراندازی به کار می رفت. این تفنگ، فشنگ بسیار معروف ۳۰-۰۶ را شلیک می کند،و هنوز هم در مسابقات تیراندازی تفنگداران دریایی آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد.

۱۸. مدل ۱۰ اسمیت و وسون – ۱۸۹۹

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ پیشتر  با عنوان تفنگ “ارتش و پلیس اسمیت و وسون” شناخته می شد. تاکنون بیش از ۶۰۰۰۰۰۰ قبضه از این نوع سلاح تولید شده است که  آن را به معروف ترین تپانچه آتش مرکزی در قرن بیستم تبدیل کرده است.

۱۷. موزر ۹۸ – ۱۹۸۹

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ که مجوز آن متعلق به پاول موزر بوده و در سال ۱۸۹۵ ساخته شده است، سیستم گلنگدنی که نخستین بار در سلاح آلمانی ژ ۹۸ به کار رفته بود، به پایه و اساس  ساخت یکی از موفق ترین تفنگ های گلوله زنی دارای گلنگدن تبدیل شد. نحوه کارکرد تفنگ های موزر، اساس بسیاری از تفنگ های رسمی نیروی های نظامی را شکل داده است و هنوز هم در میان شکارچیان و تفنگ سازان محبوبیت خود را حفظ کرده است.

۱۶. وینچستر مدل ۱۸۹۷ – ۱۸۹۷

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
مدل ۱۸۹۷ وینچستر (که بر اساس مدل ۱۸۹۳ ساخته شد) اولین تفنگ ساچمه زنی پمپی موفق بود که به تدریج  به یکی از محبوب ترین تفنگ ساچمه زنی در آمریکا تبدیل شد و صحنه را برای تمام تفنگ های پمپی آینده آماده کرد.

۱۵. لی- انفیلد – ۱۸۹۵

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
لی-انفیلد که فشنگ انگلیسی ۰.۳۰۳ را شلیک می کند در هر دو جنگ جهانی، اصلی ترین سلاح جنگی بریتانیا محسوب می شد. سربازان انگلیسی آموزش دیده بودند که آن چنان سریع (و دقیق) شلیک کنند که نیروهای آلمانی در جنگ جهانی اول تصور می کردند زیر رگبار مسلسل قرار دارند؛ در حالی که فشنگ ها توسط تفنگ های لی- انفیلید از سوی سربازان انگلیسی شلیک می شد.
بسیاری از افراد باور دارند که این سلاح، بهترین تفنگ گلنگدنی است که در طول تاریخ ساخته شده است.

۱۴. وینچستر ۱۸۹۵- ۱۸۹۵

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
آخرین تفنگی که جان براونینگ برای وینچستر طراحی کرد، مدل ۱۸۹۵ بود و این تفنگ در واقع اولین تفنگ گلوله زنی وینچستر بود که به جای یک خشاب لوله ای، خشاب آن به صورت جعبه ای بوده و در زیر تفنگ قرار داشت. این موضوع باعث می شد که این تفنگ توانایی استفاده از فشنگ های نظامی قدرتمند و تفریحی بیشتری را داشته باشد که از گلوله های نوک تیز استفاده می کردند. تئودور روزولت تعدادی از مدل ۱۸۹۵ را به افریقا برده و از آن ها به عنوان ” تفنگ دارویی برای شیرها” استفاده می کرد.

۱۳. وینچستر مدل ۹۴ – ۱۸۹۴

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
یکی دیگر از طراحی های جان براونینگ، مدل ۹۴ وینچستر بود که یکی از موفق ترین تفنگ های اهرمی به شمار می رود که تاکنون ساخته شده است. این سلاح بیشتر از هر سلاح گرم دیگری در کشتن گوزن های دم سفید در آمریکا نقش داشته است.

۱۲. وینچستر ۱۸۸۶- ۱۸۸۶

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
مدل ۱۸۸۶ وینچستر، با ادامه سنت تفنگ های گلوله ای اهرمی معروف توسط جان براونینگ، و با هدف شلیک فشنگ های جدید بزرگتر در آن زمان طراحی شد. مکانیزم این تفنگ به اندازه ای قدرتمند بود که می توانست از فشنگ های بدون باروتی که به تازگی وارد عرصه شده بودند استفاده کند و همین موضوع، نشانه ای از پایان یافتن عصر حکمرانی باروت در رأس طراحی سلاح های گرم بود.

۱۱. تفنگ ماکسیم – ۱۸۸۳

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
اولین سلاح اتوماتیک به معنای واقعی، تفنگ ماکسیم بود که نقشی اساسی در اشغال سریع قاره آفریقا توسط بریتانیا داشت. این تفنگ قادر به شلیک ۵۰۰ فشنگ ۰.۳۰۳ انگلیسی در هر دقیقه بود، و در واقع جد مسلسل های مدرن محسوب می شود.

۱۰. وینچستر ۱۸۷۳- ۱۸۷۳

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
وینچستر ۱۸۷۳ که با عنوان “تفنگی که منجر به تسلط بر غرب شد” شناخته می شد، برای فشنگ های معمول تفنگ های دستی در آن زمان یعنی ۰.۴۴-۴۰، .۳۸-۴۰ و .۳۲-۲۰ طراحی شده بود و در میان مهاجران به مرزهای آمریکا، بسیار محبوب به شمار می رفت.

۹. کلت تک ضربه ای ارتشی مدل ۱۸۷۳- ۱۸۷۳

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
کلت تک ضربه ای ارتشی که برای آزمایش های صورت گرفته روی تپانچه های نیروهای دولتی آمریکا، طراحی شده بود (و نام دیگر آن “سلاح صلح طلب” بود) نه تنها اسلحه کمری استاندارد ارتش آمریکا به شمار می رفت بلکه در محدوده غربی آمریکا، به یک سلاح دستی بسیار محبوب تبدیل شده بود. ژنرال جورج پاتون، در طول جنگ جهانی دوم، یکی از این کلت های دسته سفید را با خود حمل می کرد. اگر این تفنگ برای ژنرال پاتون مناسب بوده است چرا برای ما مناسب نباشد؟

۸. فیلادلفیا درینجر – ۱۸۶۵

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
یک تفنگ دستی جنگی و بسیار کوچک است که توسط هنری رینجر طراحی شده و نخستین بار در سال ۱۸۵۲ معرفی شد. این سلاح در آن زمان به عنوان یک سلاح دستی مخفی بسیار محبوب مورد استفاده قرار می گرفت. در ۱۴ آوریل ۱۸۶۵، رئیس جمهور آبراهام لینکولن، از فاصله بسیار نزدیک و با استفاده از این سلاح توسط جان وایکس بوث به قتل رسید.

۷.  تفنگ گاتلینگ ۱۸۶۲- ۱۸۶۲

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
پس از آنکه دکتر ریچارد گاتلینگ، اختراع خود را در چهارم نوامبر ۱۸۶۲ به ثبت رساند در یادداشت های خود نوشت که این سلاح را برای کاهش حجم نیروهای ارتش طراحی کرده است و قصد دارد با آن نشان دهد که جنگ بیهوده است. اما برخلاق عقاید خود او، این اختراع مسیر نبردهای مسلح در مقیاس بزرگ را برای همیشه تغییر داد.

۶. تفنگ گلوله زنی تکرارکننده اسپنسر- ۱۸۶۰

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ گلوله زنی اسپنسر، اولین تکرار کننده ای بود که ایالات متحده آن را به طور رسمی در ارتش خود به خدمت گرفت. با وجود اینکه اسپنسر در سال ۱۸۶۰ معرفی شد، پتانسیل این سلاح تا زمانی که به آبراهام لینکولن گزارشی شخصی در مورد این سلاح داده نشده بود، ناشناخته بود ( پس از این واقعه ارتش آن را مورد استفاده قرار داد). هنگامی که جان وایکس بوث را دستگیر کردند، او یک اسپنسر همراه داشت.

۵. تفنگ تکرارکننده هنری – ۱۸۶۰

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ که در سال ۱۸۶۰ توسط بنجامین تایلر هنری به ثبت رسید، برای شلیک فشنگ های کالیبر ۰.۴۴ با چاشنی لبه ای طراحی شده بود و سربازان کانادایی اینگونه از آن یاد می کردند: ” آن تفنگ لعنتی یانکی ها که شنبه ها آن را پر می کنند و تا آخر هفته با آن شلیک می کنند!” در حالی که هیچ گاه از این سلاح در مقیاسی بزرگ استفاده نشد؛ بسیاری از سربازان جنگ داخلی آمریکا با پول دریافتی پس از ثبت نام در جنگ، یکی از این تفنگ ها را خریداری می کردند.

۴. تفنگ فتیله ای-گلوله ای انفیلد، الگوی ۱۸۵۳- ۱۸۵۳

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ گلوله ای که برای شلیک کالیبر .۵۷۷ طراحی شده است، نشان دهنده تغییر مسیر ارتش بریتانیا از سوی تفنگ های فتیله ای به تفنگ های گلوله ای است. این تفنگ ها که از سال ۱۸۵۳ تا ۱۸۶۷ در ارتش، سلاح رسمی محسوب می شد، در سراسر دنیا مورد استفاده قرار گرفت و دومین اسلحه پیاده نظامی بوده است که بیشترین مصرف را (پس از اسپرینگ فیلد ۱۸۶۱) در جنگ داخلی آمریکا داشته است.

۳. کلت ۱۸۵۱ نیروی دریایی – ۱۸۵۰

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ که در بین سال های ۱۸۴۷ تا ۱۸۵۰ توسط ساموئل کلت طراحی شده است، قادر به شلیک کالیبر ۳۶ از طریق مکانیزم دنگی بوده و تولید آن با بسیاری از مشاهیر آمریکا، نظیر رابرت ای. لی، وایلد بیل هیکاک، و جان هنری “داک” هالیدی متقارن بوده است.

۲. تفنگ گلوله زنی با لوله بلند- ابتدای دهه ۱۷۰۰

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
این تفنگ که با عنوان “تفنگ لوله بلند کنتاکی” نیز شناخته می شود نسبت به انواع اروپایی خود، لوله های بسیار بلند تری داشت. علاوه بر طول بسیار بلند، لوله های مورد استفاده در این تفنگ ها نیز مجهز به خان شده بود و درنتیجه به واسطه دقت زیاد ناشی از این کار، افراد می توانستند هدفی به اندازه یک انسان را از فاصله ۲۰۰ یاردی (چیزی در حدود ۱۸۳ متر) هدف قرار دهند.
این درحالی بود که برد موثر تفنگ های فتیله ای رقیب در آن دوران،  کمتر از ۱۰۰ یارد بود. اگرچه پر کردن آن ها از تفنگ های فتیله ای کندتر انجام می شد؛ این سلاح ها ( و دقت بسیار بالای آن ها) به استعمارگران آمریکایی کمک کرد که استقلال خود را از انگلیس پس بگیرند.

۱. براون بِس – ۱۷۲۲

50 تفنگی که دنیا را شکل داده اند.(2) مرتضایی
“براون بِس” یک نام عمومی برای انواع مختلفی از تفنگ های فتیله ای استاندارد ارتش بریتانیا، بین سال های ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ بوده است و در جنگ انقلاب آمریکا، در هر دو طرف جنگ، کاربرد گسترده ای داشته است.