مرحوم میرزا اسماعیل دولابی می فرمود: هر کس خودش را بشناسد خدای خود را شناخته است. این طور نباشد که اگر آشغالی دیدی زود از خودت بدت بیاید و شلوغ کنی. می‌گفت: تا خودم جلو چشمم می‌آید از خودم بدم می‌آید. اصلا حرف من را نزن.

به گزارش پرس شیعه؛ مرحوم میرزا اسماعیل دولابی می فرمود: انسان خیلی غنی است. ائمه(ع) چیزهای خیلی قیمتی در ما گذاشته‌اند. بگردید و آن را در وجودتان پیدا کنید. «مَن عَرَفَ نَفسَه عَرَفَ رَبَّه»؛ هر کس خودش را بشناسد خدای خود را شناخته است. این طور نباشد که اگر آشغالی دیدی زود از خودت بدت بیاید و شلوغ کنی. می‌گفت: تا خودم جلو چشمم می‌آید از خودم بدم می‌آید. اصلا حرف من را نزن.

اصل کار نفس خود انسان است. ناچاریم آن را نگاه کنیم. صلوات بفرست شاید خوب شد، نجیب شد. شاید هم در دست من مظلوم است؛ هر چیز بدی را به او نسبت می‌دهم و تا به حال یک دست هم برسرش نکشیده‌ام. همیشه با آن دعوا کرده‌ام. خلاصه نفس خود را اذیت کرده‌ام.

می‌گویند: شخصی می‌خواست ریاضت بکشد و ماست نخورد. با بقّال سرمحل بد خلقی می‌کرد. بقال که مرد رندی بود فهمید و به او گفت: عموجان برو ماستت را بخور! بله، نفس بد است، ولی چه می‌شود کرد. باید آن را رام کرد، او را به حمام برد و شست و شو داد.

کتاب طوبی محبت – ص ۱۳۶
مجالس حاج محمد اسماعیل دولابی