شاهرود – آئین کهن موسوم به «یاعباس یا عباس» همزمان با پنجمین روز ماه محرم در حالی به میزبانی تکیه بازار شاهرود آغاز شد که مردم دیار عارفان این مراسم را آغاز رسمی عزاداری ماه محرم می دانند.

به گزارش پرس شیعه، آئین سنتی «یاعباس یاعباس» در تکیه بازار و تجمیع علم های عزاداری سید الشهدا(ع) که به دلیل نوحه فولک لور  با مطلع «یا عباس» موسوم به همین نام است، غروب سه شنبه و به میزبانی تکیه بازار و خیابان مزار شاهرود برگزار شد.

یا عباس را می توان آغاز اوج گیری عزاداری محرم در شاهرود دانست آنجا که بوی محرم با نوای عزاداری در هم می پیچد و به اوج می رسد این مراسم سنتی همچنین نخستین گردهمایی هیئت های مذهبی شهرستان در ایام محرم است که یکبار دیگر در مراسم نخل برداری رخ خواهد داد و به این دلیل دارای اهمیتی بسیار برای مردم این شهرستان است.

تکیه بازار میزبان عاشقان

مراسم یا عباس در تکیه سنتی بازار آغاز می شود تکیه ای دوار که دالانی کوچک راه ورود آن است و در دو طبقه به شکلی زیبا با بنایی ۳۵۰ تا ۴۰۰ ساله خود نمایی می کند این بنای دوار میزبان هزاران عاشق دلسوخته اباعبدالله(ع) است که از سراسر شهرستان خود را به تکیه بازار رسانده اند تا نوای یا عباس را در کوی و برزن طنین انداز کنند.

خادمان تکیه بازار و هیئت های مذهبی از سراسر شهر لحظاتی پیش از ورود سیل عاشقان و عزاداران حسینی در تکیه حضور دارند، طبقه فوقانی مکانی برای جلوس پیرغلامان و خادمان اباعبدالله و همچنین مسئولانی مانند امام جمعه است دود اسپند و تلاوت قرآن آمادگی برای رویدادی بزرگ را نوید می دهد اینجا قرار است میدانی برای دیدار هیئت های عزاداری باشد وقتی به هم تسلیت می گویند عزای امام حسین(ع) را و پس از آن با همراهی مردم علم ها و بیرق های عزای آن حضرت را به میان مردمی می برند که در مسیر خیابان مزار تا تکیه بازار ایستاده اند.

عده ای به طبقه فوقانی رفته اند جایی که مخصوص بانوان بود که با رشد فزآینده جمعیت هیئت های مذهبی بخش عمده ای از آن نیز در سال های اخیر نصیب مردان شده است، نوای مداحان آغازگرد مراسم است، کم کم می آیند عزاداران حسینی … روی شانه هایشان خیس از باران پائیزی است گویا بیرون بارش باران شدت گرفته است اما اینجا به لطف سقف چادری تکیه بازار، خبری از باران نیست.

جمعیت کم کم می آید

گرد تکیه کم کم شلوغ می شود جمعیت به سمت تکیه بازار می آیند با شدت گرفتن باران سرعت ورود مردم به تکیه زیاد می شود ازدحام بسیار زیاد است و نوای یاعباس پیش از شروع مراسم، بر سر زبان ها جاری است کمی سینه زنی در رثای حضرت عباس(ع) و سپس سیستم صوتی مرکز مجلس را در دست می گیرد سینه دوار آغاز گرد مراسم است نوای شهید علقمه و عمو عباس(ع) بر زبان مداحان جاری است همه برای مراسم اصلی و لحظه ورود علم های عزاداری لحظه شماری می کنند آنجا که عزاداری به اوج می رسد.

سیستم صوتی اصلی ورود علم ها را می خواند نوای یا عباس … یا عباس و پاسخ از حضار عزاداری را به اوج می رساند همه بر سر و صورت می زنند و پاسخ مداح را می دهند … سر از تنش جدا شد …یا عباس یا عباس … با چنین مطلعی کم کم هیئت های عزاداری پای به بیرون از تکیه می گذارند تا مسیری را به عزاداری بپردازند شیوه سینه زنی اما به اینگونه است که هرکس بند کمر دیگری را می گیرد و با بلند کردن پاها و کوبیدن آن بر زمین پاسخ مداحان را با عبارت یا عباس یا عباس می دهند امسال اما شرایط جوی آنقدر بهم می ریزد که جمعیت در پای دیوارها ایستاده اما عزاداران حسینی شوری دیگر در سر دارند اینها باران و سرما و باد نمی شناسند به عشق مولایشان آمده اند تا بگویند ارادت داریم آقا جان…

جمعیت آنقدر پراکنده است که نمی توان گام از گام برداشت برای خروج از تکیه باید مدت زیادی را منتظر ماند شاید بهترین وقت برای گفتگو با مردم و خادمان هیئت های عزاداری باشد محمد رضا اشرفی یکی از این افراد است و می گوید: این مراسم سالیان سال قدمت دارد حتی در شب نیز ادامه پیدا می کرد که البته چند سالی است به دلیل اینکه آسایش مردم محله موسوم به بیدآباد حفظ شود آن را به همین داخل تکیه بازار محدود کرده اند اما قدمت آن را دقیقا نمی توان سنجید.

مردم شاهرود علاقه وافری به عباس(ع) دارند

عبدالرحیم رحیمان نماینده هیئت باغزندان نیز می گوید: یا عباس یعنی اوج گیری مراسم عزاداری سید الشهدا(ع) و گویی این مراسم با گوشت و خون مردم شاهرود عجین است و قطعا این امر از آن روحیه شهادت طلبی مردم شهرستان می آید که یک هزار و ۴۰۰ شهید دفاع مقدس و مدافع حرم را تقدیم انقلاب اسلامی کرده اند و امروز عزاداری برای حضرت عباس(ع) علمدار کربلا از این روحیه و ایثار نشات می گیرد.

یکی از اعضای هیئت عزاداران بید آباد نیز می گوید: برخی قدمت این مراسم را به زمان قاجاریه می دانند اما می گویند این مراسم سنتی در دو برهه یکی از سال های دهه ۳۰ و یکی از بهبوهه انقلاب و مبارزات تعطیل شده که البته هنوز سندی از آن در دست نیست اما باید گفت اهمیت یا عباس برای مردم شاهرود دراین است که آغازگرد اوج مراسم عزای اباعبدالله(ع) محسوب می شود هرچند از شب نخست تمام مساجد این شهرستان مملو از جمعیت هستند اما به واقع باید گفت با این مراسم است که همه چیز رنگ و بوی محرم می گیرد.

تکیه بازار به یکباره خالی از جمعیت می شود هوا کمی باز شده اما ابرها سرگردان هستند مثل جمعیتی که برخی بالا می روند و برخی پائین عزاداری امام حسین(ع) البته تمام نشده و همه خود را برای حضور در مساجد، عزاداری و اطعام آماده می کنند اینجا پایان یک شروع برای عزاداری محرم سال۹۶ است … اینجا تکیه بازار شاهرود است.

منبع؛ مهر