پژوهشگران معتقدند که بسیاری از آسیب ها و مشکلات اجتماعی ، به نوعی با عدم سلامت نهاد خانواده مرتبط است . تعارض شخصیت افراد، اختلال در رفتارهای فردی و اجتماعی ، جرم، خشونت و اعتیاد و غیره ، ریشه در فضای آشفته فرهنگی و تربیتی برخی از خانواده ها دارد . خانواده به عنوان هسته اولیه تشکیل دهنده اجتماع ، نقش محوری در اشاعه هنجارهای اجتماعی و اخلاقی دارد . اما متأسفانه امروزه شاهد کمرنگ شدن ارزش های اخلاقی بویژه در غرب و فروپاشی بنیان خانواده در این جوامع هستیم . به نظر کارشناسان ، تغییرات بوجود آمده در جوامع غربی و بویژه در خانواده ها ، مرتبط با ظهور مادی گرایی در این جوامع است . با ورود به دوره پست مدرنیسم ، بر فردیت و منافع فردی ، تاکید بسیار شده است . به عبارتی افراد ترجیح می دهند بیشتر به نیازهای شخصی خود بپردازند . در این تفکر ، اگر خواسته های فردی به صورت تمام و کمال در قالب ازدواج برآورده شود ، به آن اقدام می کنند . در غیر این صورت اگر راه را برای رسیدن به خواسته ها و منافع شخصی ناهموار ببینند ، تن به چنین پیوندی نمی دهند .

به این ترتیب ، با ظهور ارزش های جدید در غرب ، مسیر حرکت خانواده تغییر کرد . به عبارتی هریک از اعضای خانواده ، خواسته های شخصی را بر خواسته های خانواده ترجیح دادند . در خانواده پست مدرن ، مرزهای میان خانه و کار بیرون از خانه ، زندگی خصوصی و عمومی و هم چنین مرز کودکی و بزرگسالی ، مخدوش شده است . امروزه متاسفانه نقش مادری به جای اینکه از ارزش اجتماعی بالایی برخوردار باشد ، کمرنگ شده است . با رواج اندیشه های فمینیستی در غرب ، نیازی اساسی در زن یعنی مادر شدن ، نادیده گرفته شده است . در حالیکه زنان به لحاظ فطری و طبیعی ، از قابلیت مادرانه برخوردارند . اغلب پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که امروزه در غرب فضای مناسب برای تربیت کودکان وجود ندارد و فروپاشی خانواده ، عامل عمده انحطاط اخلاقی در جوامع غربی است . چرا که بچه ها غالبا” ارزش های اخلاقی را در خانواده می آموزند . وقتی پدر و یا مادر به دلیل اشتغالات اجتماعی ، در خانه حضوری مفید ندارند و یا از احساس و عاطفه ، تهی هستند ، هم چنین هنگامی که پدر و مادر ، خود مشکلات اخلاقی دارند ، طبعا” بچه ها از یادگیری ارزش های والای اخلاقی محروم می شوند .

متأسفانه در عصر مدرن ، پدرها و مادرها در سالهای رشد و بلوغ فرزندان ، درکنار آنها نیستند . هربرت هندین ( HERBERT HENDIN ) روانکاو آمریکایی در تحقیقی که چند سال پیش در سوئد انجام داد ، نرخ بالای خودکشی در این کشور را با بی تفاوتی مادران سوئدی در قبال فرزندانشان مرتبط می داند . او می گوید : ” مادران سوئدی مایلند به جای مراقبت از فرزندانشان به محل کار بروند . آنها در ابراز عاطفه به کودکان کوتاهی می کنند . کودکان سوئدی خیلی زود از مادرانشان جدا می شوند و باید مستقل شوند . این امر به تضادهای روانی و گاه خودکشی می انجامد . ”
به این ترتیب شاهدیم که خانواده در غرب ، با چالش های متعددی روبرو شده است . اما ریشه این مشکلات چیست ؟ برخی از صاحب نظران و ازجمله بعضی از اندیشمندان غربی ، سکولاریسم را منشاء مشکلات اجتماعی ، فروپاشی خانواده و کمرنگ شدن ارزش های اخلاقی در جوامع غربی می دانند .

پل ویتز ( paul . vitz ) محقق و نویسنده کتاب ” دین ، دولت و بحران خانواده ” می نویسد :
من والدین جدا از هم ، مطلقه ها و خانواده های از هم پاشیده را بهترین نمونه های خانواده سکولار می دانم . این خانواده ها ، نتیجه منطقی و اجتناب ناپذیر تفکر سکولاریستی هستند . ” او در جایی دیگر می گوید : ” ریشه مشکلات و گرفتاری های غرب به این سخن نیچه باز می گردد که اگر خدا نیست ، پس همه کار می توان انجام داد .”
این مسئله نشان می دهد که با حذف مذهب ، خانواده در غرب ، پشتوانه اجتماعی و ارزشی خود را از دست داده است . به همین دلیل تا زمانی که سکولاریسم بر تمدن غرب غلبه دارد ، فرایند فروپاشی خانواده ادامه خواهد یافت . سکولاریسم با حدف مفاهیم متعالی و مذهبی از عرصه حیات اجتماعی ،‌ افراد را به لذت گرایی بی حد و مرز تشویق می کند . با فراگیر شدن این تفکر ، دیگر دلیلی برای تحمل محدودیتها و سختی های ازدواج و تشکیل خانواده وجود ندارد . آقای دکتر رحیم پور ازغدی ، محقق و اندیشمند ایرانی می گوید :
با حاکم شدن تفکر سکولاریستی ، بزرگترین خطری که زنان را تهدید می کند ، مقایسه آنان با مردان است . این مقایسه ، منشاء رقابت شده و حمایت مرد از زن ، به رقابت او با زن تبدیل شده است . از سوی دیگر با حاکم شدن تفکر سکولاریستی ، روابط نامشروع ، تحقیر کردن ارزش های مادری و جایگزین شدن عشق های ناپاک در محیط خانواده رواج یافته است . از آنجا که در نظام سرمایه داری کنونی ، اخلاقی جایگاهی ندارد ، ما شاهد عادی شدن خیانت زن و شوهر به یکدیگر و بالا رفتن آمار طلاق هستیم . اینها ویژگی های خانواده در نظام سکولار است . “

هم اکنون خانواده در غرب تحت تاثیر تفکرات و جنبش های فمینیستی قرار دارد . از نظر آنها تعریف زن به عنوان مادر و همسر ، او را محدود می کند . به همین دلیل آنان خواهان آزادی زنان از قید و بند زندگی خانوادگی هستند و اعتقادی به تربیت و پرورش انسانها در کانون خانواده ندارند . در انسان شناسی آنان ، زن و مرد به صورت موجوداتی مستقل آفریده شده اند و می توانند به صورت جدا از هم زندگی کنند . این نگرش ، با آموزه های دین اسلام درمورد زن و مرد ، مغایرت دارد . بررسی آموزه های دین اسلام در قالب آیه های شریف قرآن و روایات ،‌ ما را به این مهم رهنمون می شود که زن و مرد دو صنف متفاوت هستند . آنها باوجود آنکه در انسانیت یکسانند ، در برخی ویژگیها از هم متمایز هستند . این تمایزات ، زمینه ساز تمایل دو جنس به یکدیگر و همکاری و تعامل جدی بین آنهاست . به عبارت دیگر ، زن و مرد مکمل یکدیگرند و خانواده ، رکن اساسی نظام اجتماعی اسلام به شمار می رود . دکتر رحیم پور ازغدی در این رابطه می گوید :
آنچه غرب سالها تلاش کرد برای زنان ایجاد کند ، ‌مثل حق رأی ، استقلال اقتصادی و حقوق اجتماعی ، بیش از هزار سال است که در فرهنگ اسلامی ریشه دارد . تا هشتاد – نود سال پیش در غرب ، زن باید تلاش می کرد تا حق تحصیل را بدست آورد ، در حالی که پیامبر اسلام (ص ) ‌فرمود : هر پدری که برای رشد علمی دخترش هزینه کند ، خداوند دو تا ده برابر پدری که برای پسرش هزینه کند ، به او پاداش خواهد داد . ‌در اسلام ، زن مانند مرد ، مالک است ، مملوک کسی نیست و رابطه او با شوهرش ، رابطه ای عاطفی و حقوقی است . زن و مرد برای تعامل و همکاری با هم آفریده شده اند ، نه برای رقابت / این مسئله مهم ، تفاوت خانواده در اسلام و نظام سکولار غرب را نشان می دهد . ”
بنابراین در نظام خانوادگی مورد نظر اسلام ،‌ زن و مرد مکمل یکدیگرند تا دست در دست هم ، خود و نسل آینده را به سوی کمال هدایت کنند . دراینجا باید به نقش محوری ارزش های اخلاقی در حفظ کیان خانواده اعتراف کرد . تاکید آموزه های دینی بر رعایت اخلاق و شئونات انسانی ‌از سوی زن و شوهر ، تضمینی بر استحکام بنای خانواده است . با محوریت پرهیزکاری و پاکدامنی ،‌ فضایی از مهر و صفا و امنیت بر خانواده حاکم می شود . این همان هدف از آفرینش زن و مرد است که طبق فرموده های قرآن ، خداوند آنان را آفرید تا درکنار هم و با پرکردن خلاء های روحی یکدیگر ، به آرامش و صلح برسند . این امر مهم و حیاتی محقق نمی شود ، مگر در سایه پیوند خانواده با دین و معنویت / چرا که آموزه های دینی ، سعادت دنیا و آخرت انسان را تامین می کند.

منبع: رادیو دری ایران