مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مؤسسه دارالحدیث، در زمینه عرضه آثار در بازارهای جهانی با همدیگر همکاری می کنند.

به گزارش پرس شیعه، رسول اسماعیل‌زاده‌دوزال، رییس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با آیت‌الله محمدی‌ری‌شهری، رییس دانشگاه قرآن و حدیث و تولیت آستان حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) دیدار کرد.

این دیدار در راستای گفت‌وگوها و تبادل نظرهای علمی و اجرایی قبلی مسئولان مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی و دانشگاه قرآن و حدیث برای همکاری، تبادل نظر، مشارکت و هم‌افزایی در ترجمه و انتشار آثار مکتوب، برگزار شد.

ترجمه ۱۵۰ عنوان کتاب در دارالحدیث

در آغاز این دیدار حجت‌الاسلام سبحانی، معاون علمی فرهنگی مؤسسه دارالحدیث با بیان سخنانی گفت: همکاری در عرضه آثار و مشارکت طرفینی برای حضور در بازارهای جهانی نشر و نمایشگاه‌های کتاب خارج از کشور، هدف اصلی این نشست است که امیدواریم زمینه‌های این اقدام به نحو بایسته فراهم بیاید.

وی افزود: باید در این روند از منشور اصول فعالیت پیروی کرد. ما به اصل بایدها و نبایدها در ترجمه حدیث باور داریم و بر این اساس به سمت تهیه گزیده‌ها در ترجمه کتاب‌های حدیثی  رفته‌ایم؛ حتی کتاب «میزان الحکمه» نیز به صورت گزیده تهیه و ترجمه شده است. به این شیوه، هم احادیث شاذ کنار خواهد رفت و هم اصل مخاطب‌سنجی رعایت می‌شود.

سبحانی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه دارالحدیث تا کنون ۱۵۰ عنوان کتاب را به زبان‌های خارجی ترجمه کرده است، گفت: می‌دانیم که در امر ترجمه مشکلات جدی وجود دارد؛ در حالی که هزینه فراوانی صرف آن می‌شود و ما نیز هزینه زیادی صرف ترجمه کرده‌ایم.

در ادامه حجت‌الاسلام بهرامی، مسئول امور بین‌الملل مؤسسه دارالحدیث با اشاره به نشست‌های برگزار شده با حضور رییس مرکز ترجمه و نشر، و پیگیری کارشناسان این مرکز برای هماهنگی در فراهم‌سازی آثار ترجمه شده مؤسسه دارالحدیث برای نشر در قالب طرح «تاپ» سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، گفت: دغدغه‌ها در این زمینه دوسویه است و این زمینه فعالیت را تسهیل خواهد کرد.

وی افزود: این دغدغه‌ها از دو ناحیه وجود دارد؛ یکی تألیف و نگارش خاص آثار برای عرضه در فضای بین‌الملل و دیگر توجه به اقتضائات خاص محیطی و منطقه‌ای.

۴۰۰ عنوان کتاب در حوزه علوم انسانی و اسلامی برای ترجمه از زبان فارسی شناسایی شده‌اند

در ادامه رسول اسماعیل‌زاده‌دوزال، رییس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به بیان فعالیت‌های ترجمه و نشر در ضمن فعالیت‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی پرداخت که در نهایت به تشکیل مرکز ساماندهی و نشر منجر شد.

وی افزود: این مرکز در مدت گذشته توانسته است در تبیین بنیان‌ها و چارچوب‌های ترجمه و نشر بین‌الملل و جریان ترجمه زین‌سو در داخل کشور به اقدامات مفیدی دست بزند.

اسماعیل‌زاده‌دوزال همچنین گفت: با توجه به آسیب‌های موجود در وضع کمی و کیفی ترجمه بود که شورای عالی انقلاب فرهنگی سنگ‌بنای مرکز را گذاشت و این در حالی بود که انقلاب ایدئولوژیک ما ترجمه را سرعت بخشیده بود؛ اما از کیفیت غافل شده بود و لازم بود که چاره کار پیدا شود.

وی ادامه داد: تولید کتاب بدون بازار مناسب و توزیع آن در خارج از کشور، ایرادی بود که مکرر مطرح می‌شد. با تأسیس این مرکز، به مرور زمان راهی برای ورود به نشر بومی باز شد و نمایندگی‌های فرهنگی کشورمان در خارج از کشور به این سو هدایت شده و مرکز حمایت‌های لازم را برای این هدف به عمل می‌آورد.

اسماعیل‌زاده‌دوزال افزود: در راستای ترجمه و نشر تاکنون، در ۲۴ موضوع در حوزه علوم انسانی و اسلامی ۴۰۰ عنوان کتاب برای ترجمه شناسایی شده که در قالب کتابچه فراهم می‌آید و بدینوسیله ناشران و مترجمان خارجی را در معرض انتخاب قرار می‌دهد. بدیهی است که این کتاب‌ها نیاز به بازنگری و حتی بازسازی دارند تا مخاطب را مفید واقع شود.

وی تأکید کرد: بحث ترجمه احادیث نبوی (ص) و اهل بیت (ع) که از ضرورت‌هاست، با توجه به تفاوت‌های فرهنگی جوامع، نیازمند بررسی خواهد بود که کم‌تر توسط مؤسسات بین‌المللی انجام گرفته است. مرکز ترجمه و نشر آمادگی دارد در این زمینه همکاری و هم‌افزایی کند. برای چنین هدفی مهم، باید در امر آماده‌سازی متون و تربیت مترجمان زبده همت گماشت.

رییس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در پایان گفت: برگزاری جلسات نقد و بررسی برای ساماندهی تألیف و ترجمه  از برنامه‌های مرکز است که امید است با کوشش و همراهی مؤسسه دارالحدیث به انجام برسد.

در ادامه محمدصادق امینی، کارشناس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گزارشی را از جریان ترجمه و انتشار کتاب توسط نمایندگی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور ارایه داد و گفت: تاکنون در زمینه ترجمه متون حدیثی و متون دست اول شیعه، هیچ‌گونه نظامی و شیوه‌ای در تدوین برای ترجمه به زبان‌های غیرفارسی تهیه و اجرا نشده است.

حدیث، تفسیر قرآن است

آیت‌الله محمدی‌ری‌شهری، تولیت آستان حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) و رییس دانشگاه قرآن و حدیث نیز در سخنان خود در این دیدار ابتدا درباره اهمیت ترجمه حدیث نکاتی را بیان کرد و طی آن گفت: حدیث که تفسیر قرآن است، بهترین منبع برای خارجیان خواهد بود.

وی همچنین درباره مشکلات ترجمه اظهار کرد: حتی ترجمه‌های فارسی روایات خالی از اشکال نیست چه برسد به زبان‌های دیگر که مشکلات آن دوچندان است. بعضی متن‌ها مشکل‌زا هستند. دسته‌بندی روایات، نگاه بومی در تألیف و بومی‌سازی ترجمه و ادبیات فاخر در ترجمه روایات می‌تواند معارف شیعه را به گوش مردم برساند و ارتباطات را نزدیک‌تر کند.

در پایان این دیدار مقرر شد؛ کلیه آثار مؤسسه دارالحدیث برای بررسی به مرکز ساماندهی ترجمه و نشر ارسال و گروه مطالعاتی و ارزیابی برای گزینش و آماده‌سازی کتاب‌ها تشکیل شود.

همچنین تعیین زبان‌های مورد نظر برای ترجمه، به کارگیری امکانات مرکز ساماندهی ترجمه و نشر و نمایندگی‌های فرهنگی ایران در خارج از کشور برای ترجمه و نشر بومی آثار مؤسسه دارالحدیث، همکاری مرکز ترجمه و نشر برای توزیع آثار مؤسسه دارالحدیث و نیز فراهم‌سازی امکان حضور مؤثر مؤسسه دارالحدیث در نمایشگاه‌های خارجی از سوی مرکز ترجمه و نشر، از دیگر توافقات این دیدار بود.