حضرت آیت ‎الله جوادی آملی با اشاره به این که جهان با اسمای الهی اداره می‎شود و خداوند این اسماء را به انسان کامل یاد داد، گفت: فرشتگان نه تنها شاگرد بلاواسطه «الله» نیستند در حدی نیستند که عالم به اسما شوند.

به گزارش پرس شیعه؛ حضرت آیت‌ الله عبدالله جوادی آملی، امروز در مسجد اعظم به ادامه تفسیر سوره مبارکه احقاف پرداخت و گفت: شعور همتای با هستی است و علم از سنخ ماهیت نیست، بلکه از سنخ مفهوم است، اگر یک معنایی هم بر ذات اقدس اله اطلاق شود و هم بر غیر خدا، چون ذات اقدس اله منزه از ماهیت است، معلوم می‎شود این عنوان عنوان ماهوی نیست، حیات و علم از این قبیل نیست، اگر چیزی بر واجب و ممکن هر دو اطلاق می‎شود، معلوم می‎شود این از سنخ مفهوم است، هستی درجاتی دارد و علم هم مراتبی دارد.

وی افزود: قواعد کلی و احکام الهی همچنان ثابت است، اما تطبیق عناوین بر مصادیق تطبیق‎پذیر است، نه این که این حکم گاهی باشد و گاهی نباشد، اداره مملکت و تدبیر مملکت جزو مصادیق آن عناوین است، به چه کسی سمت بدهند و به چه کسی سمت ندهند، در کجا جنگ باشد و در کجا صلح باشد، حکم خدا تغییرپذیر نیست، بلکه حکم خدا در مدار مصلحت می‎چرخد، مصادیق خارجیه تغییرپذیر است، گاهی جنگ مصلحت است گاهی صلح و گاهی رابطه مصلحت است و گاهی قطع رابطه مصلحت است.

مفسر برجسته قرآن کریم با اشاره به این که کل جهان با اسمای الهی اداره می‎شود و اسمای الهی هم لفظ و مفهوم نیستند بلکه حقایق خارجیه هستند، اظهار کرد: اسم اعظم یک لفظ نیست و مفهوم نیست، چون با لفظ و با مفهوم ذهنی اسم اعظم کار نمی‎کند، بلکه با آن حقیقت خارجی که کمال روح است، کار صورت می‎پذیرد.

وی ابراز کرد: اسمای الهی را خداوند به انسان کامل یاد داد و بعد فرشتگان آن صلاحیت را ندارند که شاگرد بلاواسطه «الله» باشند که اگر داشتند خداوند اسما را به فرشتگان یاد می‎داد و فرشتگان نه تنها شاگرد بلاواسطه «الله» نیستند در حدی نیستند که عالم به اسما شوند، بلکه در حد گزارش باید بدانند، آن حد علم را نمی‎توانند بکشند و اهل‎بیت(ع) این بار را می‎توانند تحمل کنند.

حضرت آیت‎الله جوادی آملی با بیان این که ذات اقدس اله همه علومی که در جهان امکان نازل کرده است به این ذوات قدسی، اهل‎بیت(ع) داده است، اظهار کرد: چیزی نیست که فرشته بداند و ائمه معصومین علیهم السلام ندانند، اما چرا در قرآن درباره پیامبر(ص) فرموده است که من علم غیب نمی‎دانم و هم در تاریخ می‎بینیم که بسیاری از اهل‎بیت(ع) به شهادت رسیده‎اند و ترور شدند یا آب مسموم نوشیده‎اند؟ وقتی ما درباره امامت امام یا رسالت یک رسول بحث می‎کنیم، مقطعی و جزیره‎ای فکر نکنیم، میدانی باید ببینیم.

وی اظهار کرد: کل جهان یک اموری دارد که باید بگذرد، این‎ها به آن نقشه کل آگاه هستند، نقشه کل آن است که فلان امام در فلان وقت باید مبارزه کند و شهید بشود و امام بعدی بیاید، اهل‎بیت(ع) به هندسه جهان عالم هستند، این مجموعه ضروری‎الوقوع است و باید این امر اتفاق بیفتد، اگر این اتفاق نیفتد لاجرم امام باید تا آخر جهان بماند.

صاحب تفسیر تسنیم بیان کرد: جواب دیگر این است که درست است که اهل‎بیت (ع) علم دارند اما تکلیف آنان جدا است، آن‎ها مکلف به مبارزه هستند ولو شهید بشوند، مکلف به جهاد هستند، جواب دیگر این است که علم غیب مانند علم عادی نیست که اثر فقهی داشته باشد، علم غیب کاربرد فقهی ندارد، شما می‎بینید که وجود پیامبر(ص) یک اصل کلی را گفته‎اند که خودش و دوازده امام بعد از ایشان به این اصل عمل کرده‎اند که گفته‎اند من در محکمه قضا تنها بر اساس شاهد و بینات حکم می‎کنم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این که علم انسان را از گناه نجات نمی‎دهد، ابراز کرد: ما یک متولی اندیشه به نام عقل نظر داریم و از متولی انگیزه به نام عقل عملی یاد می‎شود، زیرمجموعه آن هم چهار گروه هستند، برخی هم خوب می‎فهمند و هم خوب عمل می‎کنند، برخی عقل نظری‎شان فعال است اما مشکل انگیزه دارند، علم پنجاه درصد قضیه است، گروه سوم بخشی عملی‎اش خوب است اما نمی‎فهمد و گروه دیگر هم هیچ کدام را ندارند، نه عقل عملی را دارند و نه عقل نظری را دارند.