نویسنده کتاب «جستارهایی نظری در باب تمدن اسلامی» گفت: تمدن اسلامی ثمره تعامل و هم افزایی بین امام و امت است. امام از یک طرف وظیفه هدایت و از طرف دیگر زمینه را برای پذیرش فراهم می کند.

به گزارش پرس شیعه به نقل از مهر، به تازگی کتاب «جستارهایی نظری در باب تمدن اسلامی» نوشته سید محمدحسین متولی امامی از سوی دفتر نشر معارف منتشر شده است به بهانه انتشار این کتاب به سراغ نویسنده کتاب رفتیم و درخصوص چگونگی انتشار و ضرورت تدوین آن گفتگو کردیم.

حجت الاسلام متولی امامی در ابتدا گفت: کتاب «جستارهای نظری در باب تمدن اسلامی» را از سال ۱۳۹۳ تهیه و گردآوری کردم و جرقه اولیه آن هم بیانات مقام معظم رهبری در خصوص موضوع تمدن اسلامی بود مبنی براینکه همه باید در برابر موضوع تمدن اسلامی احساس مسئولیت و وظیفه کنند. فکر می کنم که این کتاب می تواند زمینه نظری خوبی را برای مطالعات تمدنی فراهم کند.

وی در خصوص توضیح اثر اشاره کرد: کتاب نامبرده شامل مجموعه ای از جلسات، حلقه های مطالعاتی و مقالاتی است که سیر منظمی از مفهوم شناسی تا فقه حکومتی و فقه تمدن دارد. این سلسله بحث ها و نشست ها توسط موسسه مطالعات تمدن اسلامی (متا) در شهرستان کاشان و شهر اصفهان برگزار شده و به صورت بسط یافته در کتاب آمده است. این حلقه های مطالعاتی متشکل از ۱۵ نفر از متخصصین و کارشناسان فقه سیاسی و فقه حکومتی بود و ذیل نظر آیت الله علیدوست فعالیت می کردند و خود ایشان هم به صورت پراکنده در برخی از جلسات حضور داشتند.

متولی امامی ادامه داد: برخی از این جلسات هم در حوزه های علمیه قم با حضور طلبه های سطوح ۳و ۴ برگزار می شد. در این جلسات عمدتا طلبه – دانشجوهایی شرکت می کردند که دانشجوی دوره دکترای جامعه شناسی یا علوم سیاسی بودند. علت برگزاری جلسات در حوزه علمیه هم این بود که به عقیده ما اگر قرار باشد در بحث تمدن اسلامی نرم افزاری تولید بشود باید علوم حوزوی در آن دخیل و طلبه ها در آن فعالیت نظری داشته باشند.

این محقق و پژوهشگر در خصوص دغدغه های خویش در کتاب تصریح کرد: دغدغه کلی من در این کتاب دو محور اصلی است؛ محور اولم جلب توجه مخاطبان و به خصوص مسئولین به شبکه ای بودن و نظام مند بودن تمدن و فرهنگ است به این معنا که فرهنگ ها و تمدن ها یک شبکه به هم پیوسته هستند و بدون مدیریت فرهنگی به این راحتی نمی توان آنها را به هم آمیخت. محور دوم هم توجه به این مسئله است که تمدن اسلامی برپایه دسته بندی جدید از علوم انسانی و با طراحی فقه تمدن و فقه حکومتی می تواند بنا بشود. در این کتاب دو بحث تمدن سازی و تمدن زایی مطرح و توضیح داده شده است.

منظور از تمدن سازی این است که سیاستگذاری های فقهی و حاکمیت دینی را به سمت تمدن اسلامی ببریم اما در تمدن زایی به حرکت های اجتماعی خودجوش که خارج از کنترل حاکمیت است اشاره کردیم و توضیح دادیم که این حرکت های می تواند نوعی زایش اجتماعی به وجود بیاورد.

وی افزود: به طور کلی تمدن اسلامی ثمره یک تعامل و هم افزایی بین امام و امت است؛ از سویی امام باید جامعه را ریل گذاری و جهت دهی کند از سوی دیگر باید پذیرش اجتماعی را فراهم کند تا تمدن اسلامی به وجود بیاید. البته در طول تاریخ تمدن سازی نسخه های مختلفی داشته ولی در زمانه ما به تعبیر مقام معظم رهبری باید تمدن ایرانی – اسلامی فراهم شود؛ یعنی علاوه بر دینی بودن باید ایرانی بودن هم لحاظ شود.

نویسنده «جستارهایی نظری در باب تمدن اسلامی» اضافه کرد: یکی از ضرورت های تهیه کتاب علاوه بر تاکید مقام معظم رهبری، شرایط امرزه انقلاب اسلامی در دوران جدید و تقابلش با غرب است. به بیان دیگر این شرایط و موقعیت اقتضا می کند که به چنین مباحثی پرداخته شود. علاوه بر اینکه حوزه و پژوهش های حوزوی در حوزه مطالعات تمدنی بسیار ضعیف است. البته موسسه مطالعات تمدنی اسلامی کارهای خوبی در دست اقدام دارد؛ از جمله کتاب «بحران تمدنی ایران معاصر» که تالیف بنده است به زودی توسط نشر معارف منتشر می شود.

کتاب «جستارهایی نظری در باب تمدن اسلامی» شامل چهار فصل مفهوم شناسی تمدن، منظومه مفاهیم و شبکه عناصر تمدنی، فاصله جامعه سازی تا تمدن زایی و فقه و تمدن اسلامی می شود. این اثر در ۲۰۸ صفحه با تیراژ ۱۰۰۰ نسخه و قیمت ۸۰۰۰ تومان وارد بازار نشر شده است.