کتاب کالبد شکافی داعش به قلم «سید علی نجات» پژوهشگر پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه توسط مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران منتشر شد.

به گزارش پرس شیعه؛ مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران به تازگی کتابی را تحت عنوان «کالبد شکافی داعش» (ماهیت، ساختار تشکیلاتی، راهبردها و پیامدها) به قلم «سید علی نجات» پژوهشگر مهمان پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه منتشر کرده است.

بر اساس این گزارش، در چند دهه اخیر، خاورمیانه و شمال آفریقا کانون بحران‌های گوناگون و متعددی بوده است. در این ‌میان، یکی از پدیده‌های نوینی که منطقه را با تنش و بحران مواجه ساخته، رشد و فعالیت گروه های تروریستی ـ تکفیری است. گسترش و فعالیت این گروه‌ها در حال حاضر یکی از مهم‌ترین معضلات منطقه استراتژیک خاورمیانه و شمال آفریقا به‌شمار می‌رود. گروه‌های تروریستی ـ تکفیری با اتخاذ رویکردهای افراط‌گرایانه، ضمن تکفیر مخالفان و منتقدان خود، همۀ آنها را کافر، و کشتن آنها را مباح می‌دانند.

امروزه یکی از مهم‌ترین و تندروترین گروه‌های فعال در خاورمیانه و شمال آفریقا گروه موسوم به «داعش» است. داعش گروهی با اندیشه‌های تکفیری است که ریشه در برداشت‌های نادرست و غیرواقعی از دین و مذهب دارد. ریشه شکل‌گیری این گروه به سازمان «القاعده» عراق بازمی‌گردد؛ این جریان با طی فراز و‌ نشیب‌هایی در طول سالیان اخیر، با توجه به بی‌ثباتی عراق و بحران سوریه فرصت احیا پیدا کرد و در آوریل ۲۰۱۳ با نام «دولت اسلامی در عراق و شام» که به صورت مختصر «داعش» خوانده می‌شود اعلام موجودیت کرد.

داعش پس از تصرف مناطق گسترده‌ای از عراق و سوریه، با اعلام خلافت اسلامی، «ابوبکر البغدادی» رهبر این گروه را به عنوان خلیفه مسلمانان معرفی کرد و نام گروه خویش را به «دولت اسلامی» تغییر داد. این گروه چند سال است که فعالیت‌های خشونت بار خود را در سوریه آغاز کرده و تا عراق نیز گسترش داده است. اعضای این گروه در سال ۲۰۱۵ حملات خود را تا اروپا، شمال آفریقا و حتی آمریکا نیز توسعه داده‌اند.

امروزه داعش علاوه‌ بر تهدیدات منطقه‌ای و بین‌المللی، تهدیدی جدی نیز برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌رود. در همین راستا، شناخت و پیگیری ماهیت این گروه از ‌نظر منافع حیاتی و امنیت ملی برای جمهوری اسلامی ایران حائز اهمیت بسیار است؛ از همین‌رو، کتاب حاضر در قالب ۹ فصل سعی دارد به پرسش های مهم ذیل پاسخ دهد:

مبانی فکری و ایدئولوژیک این گروه از چه جریانی نشأت می گیرد؟ علل شکل گیری و صعود آن چیست؟ نقش قدرت های منطقه ای و بین المللی در افزایش قدرت داعش چیست؟ ساختار تشکیلاتی سازمان داعش به چه شکل است؟ این گروه از چه راهبرد و راه کنشهایی در میدان جنگ بهره میبرد؟ استراتژی رسانه ای آن چیست و چه اهدافی را دنبال می کند؟ نیروهای فعال داعش چند هزار نفر و از کدام کشورها هستند؟

علت پیوستن نیروهای محلی و خارجی به این گروه چیست؟ توانایی مالی آن از کجا تأمین می شود؟ عوامل تأثیرگذار در پیشروی و شکست داعش کدامند؟ چالشها و فرصتهای حضور این گروه در منطقه برای جمهوری اسلامی ایران کدامند؟ و درنهایت،چگونه ممکن است گروهی که حدود پنج سال از زمان تشکیل آن گذشته، یک باره بتواند به این حد از توانایی و نفوذ دست پیدا کند؟

در ‌این ‌میان، یکی از ویژگی‌های کتاب این است که در تألیف آن، علاوه‌بر منابع فارسی و انگلیسی، از منابع عربی و کتاب‌های نظریه‌پردازان جریان‌های تکفیری، از‌جمله: «اداره التوحش» (مدیریت وحشی‌گری) اثر ابوبکر ناجی و «المذکره الاستراتیجیه» (یادداشت استراتژیک) نوشته عبدالله بن محمد نیز استفاده شده است. بی‌تردید، انتشار کتاب حاضر گام محکمی درباره نظریه‌پردازی و درک عمیق‌تر جریان‌های افراط‌گرا در خاورمیانه خواهد بود.