سال ۹۶ رویداد های علمی مختلفی اتفاق افتاد که نتیجه تلاش دانشمندان برای شکست در برابر بیماریها و کشف پدیده های جدیدی از جهان بود.

در سال گذشته هر روز پیشرفتی در تمام وجوه و علوم از حوزه پزشکی گرفته تا انرژی و فناوری و نجوم ثبت شد. علم و دانش خوش بینی انسان به آینده را دو چندان می کند. در غیر اینصورت دلیلی نداشت محققان ساعت های متمادی صرف آزمایش هایی کنند که بیشتر اوقات با شکست مواجه می شوند. این تحقیقات که گاهی اوقات عمر آنها به چند دهه می رسد در نهایت دستاوردهای داشتند که زندگی انسان را به نوعی بهبود بخشیدند.

به هرحال آنچه در زیر می خوانید بخشی از رویدادهای علمی است که در سال گذشته شگفتی آفریدند.

نوزاد هندی باردار متولد شد

در هندوستان نوزادی متولد شد که برادر خود را بارادار بود. به گفته پزشکان این پدیده نادر دوقلوی «جنین در جنین» نام دارد و فقط ۲۰۰ نمونه از آن در سراسر جهان مشاهده شده است.پزشکان پس از تولد نوزاد متوجه شدند یک جنین تکامل نیافته (دارای مغز و دست و پا) کاملا سالم در شکم این نوزاد وجود دارد.

 رحم مصنوعی ساخته شد

 محققان بیمارستان کودکان فیلادلفیا رحمی مصنوعی ساخته اند که شرایط مورد نیاز برای رشد اعضای بدن جنین را فراهم می کند.تاکنون آزمایش رحم مصنوعی روی حیوانات موفقیت آمیز بوده است. به طوریکه بره های زودرس پس از گذراندن چهار هفته در این رحم مصنوعی به طول کامل و معمولی رشد کردند .این رحم مصنوعی طوری طراحی شده که جنین را از ۲۳ تا ۲۸ هفتگی نگهداری می کند.

پیوند سر روی موشها 

سرجیو کاناوارو جراح جنجالی و شیائوپینگ رن سر یک موش کوچکتر را به بدن موشی بزرگتر پیوند زده اند. آنها اعلام کرده اند پس از عمل جراحی فعالیت مغز موش ادامه داشته است.این آزمایش روی چند موش اجرا شده که بیشتر آنها فقط ۳۶ ساعت پس از عمل زنده ماندند.

 فسیل ۳۰۰ هزار ساله انسان در مراکش

محققان در مراکش فسیلی از انسان های اولیه کشف کرده اند که قدمت آن به ۳۰۰ هزار سال قبل می رسد .باستان شناسان قدیمی ترین فسیل انسان های اولیه را  در جبل ایرهود واقع در مراکش کشف کرده اند. فسیل مذکور متعلق به گونه هومو ساپین (Homo sapin) است و به ۳۰۰ هزار سال قبل تعلق دارد. به عبارت دیگر این فسیل ۱۰۰ هزار سال قدیمی تر از فسیل های کشف شده دیگر هومو ساپین به حساب می آید.

 دو فاز جدید آب کشف شد

محققان متوجه شده اند آب در دو دمای مختلف به صورت دو فاز مجزا وجود دارد. این کشف به ایجاد روش های بهتر برای تصفیه آب منجر می شود .این ویژگی نشان می دهد آب در دو دمای مختلف، به شکل دو مایع مجزا وجود دارد که در آنها فرایند ایجاد کریستال سازی کند است.

پروتئینی که از زخم جلوگیری می کند

محققان دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور پروتئینی کلیدی کشف کرده اند که نقش های مختلفی در مراحل مختلف التیام زخم دارد .ANGPTL۴ نه تنها از التهاب محل زخم می کاهد و به رشد سلول های جدید کمک می کند، بلکه در مراحل بعدی التیام  مولکول هایی تولید می کند که از باقی ماندن جای زخم و اسکار جلوگیری می کند.

کشف یک حالت جدید ماده 

پس از ۵۰ سال تلاش و نظریه پردازی محققان دانشگاه ایلینویز بالاخره موفق شدند وجود یک حالت دیگر ماده را اثبات کنند. آنها این حالت را اکسیتونیم  نام گذاری کرده اند.در هر حال اکسیتونیم  نوعی کاندنسیت است. به عبارت دیگر  محققان آن را حالت جامد ردیابی کرده اند. اکسیتونیم از ذراتی به نام اکسیتون ساخته شده و ماهیتی مانند آلومینیوم دارد.

تولد نخستین میمون های شبیه سازی شده جهان در چین 

دانشمندان موفق شدند برای نخستین بار در جهان دو میمون را شبیه سازی کنند.این میمون ها در آزمایشگاهی در چین و با استفاده از تکنیکی شبیه سازی شدند که قبلا برای یک گوسفند (Dolly the sheep) به کار رفته بود.در این فرایند دو میمیون رزوس (macaques) شبیه سازی شدند.

محققان چینی برای ۵ کودک گوش ساختند

محققان چینی در آزمایشی نوین برای کودکان مبتلا به اختلال micotia گوش طبیعی ساختند. برای این منظور یک سی تی اسکن از گوش سالم کودک گرفته و سپس یک نسخه ۳ بعدی از آن ساخته می شود. محققان با توجه به آن قالبی می سازند که حاوی سوراخ های ریزی است. قالب با موادی پر می شود که در بدن جذب می شوند. علاوه بر آن نمونه کوچکی از سلول های گوش تکامل نیافته فرد در سوراخ های ریز قالب ریخته می شود. طی بازه ای ۱۲ هفته ای سلول ها رشد می کنند و به شکل قالب در می آیند و مواد دیگر در بدن جذب می شوند.

کشف درمان ریزش مو 

محققان دانشگاه پزشکی در ایندیاناپولیس با استفاده از سلول های بنیادی موش لایه های رویی و زیرین پوست را پرورش دادند. فولیکول های مو در این لایه ها پرورش می یابند.این بافت پوست آزمایشگاهی شباهت زیادی به موی طبیعی دارد و محققان تصمیم دارند از آن در آزمایش های مربوط به داروی ریزش مو استفاده کنند.

تحقیقات درباره ساعت بیولوژیک بدن برنده نوبل ۲۰۱۷

جفری سی هال، مایکل راسباش و مایکل دبلیو یانگ، سه دانشمند آمریکایی برای تحقیقات خود درباره ساعت بیولوژیک بدن انسان موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی شدند.محققان برنده این جایزه توانستند ژن کنترل کننده ساعت بیولوژیک بدن انسان را ایزوله کنند.ریتم های دورانی این ساعت داخلی عملکرد بدن را در مراحل مختلف روز تعیین می کند و  بر خواب، رفتار، سطح هورمون و دما و متابولیسم بدن تاثیر می گذارد.

نوبل شیمی برای سه دانشمند اروپایی

 ژاک دو بوشه استاد دانشگاه لوزان از سوئیس،  یواخیم فرانک استاد دانشگاه کلمبیا در آمریکا و با ملیت آلمانی و ریچارد هندرسون از آزمایشگاهMRC در کمبریج انگلیس با ملیت اسکاتلندی به طور مشترک برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۱۷ شدند.

این سه دانشمند به دلیل تلاش‌های خود در توسعه بررسی شیوه میکروسکوپی کرایو الکترون با کیفیت بالا جهت تعیین ساختار مولکول های زیستی موفق به دریافت نوبل شدند.بررسی میکروسکوپی کرایو- الکترون در حقیقت روشی است که به دانشمندان اجازه می دهد تا مولکول های زیستی را فریز کرده و فرایندهای مختلف فعل و انفعالات آنها را به طور دقیق بررسی کنند. با کمک این روش می توان ویروس و باکتری ها ( مانند ویروس زیکا) را در میکروسکوپ و در وضعیت اولیه شان بررسی کرد.

رصد امواج گرانشی برنده نوبل فیزیک ۲۰۱۷

راینر ویس، کیپ تورن و بری باریش سه دانشمند برنده جایزه نوبل فیزیک در سال ۲۰۱۷ هستند. تحقیقات ۴۰ ساله آنها به رصد امواج گرانشی برای نخستین بار در سال ۲۰۱۵ شد. تحقیقات آنها در حوزه امواج گرانشی یکی از دستاوردهای مهم علم فیزیک در سال های اخیر به شمار می آید.البته آلبرت انیشتین، فیزیکدان مشهور نیز وجود این امواج را پیش بینی کرده بود و آن را یکی از پیامدهای  نظریه نسبیت می دانست.

گیاه ۱۴۰ میلیون ساله جد تمام گل های جهان

محققان با تحلیل اطلاعات گیاه شناسی به این نتیجه رسیدند که گیاهی ۱۴۰ میلیون ساله و شبیه نیلوفر آبی جد تمام گیاهان گل دار امروزی است. البته هیچ فسیلی از این گل کشف نشده اما به نظر می رسد دانشمندان با تحلیل توده ای از اطلاعات گیاهی به این نتیجه رسیده اند.

محققان آلمانی بیماری پروانه ای را درمان کردند

 محققان آلمانی توانسته اند با استفاده از سلول های بنیادین پسر هفت ساله ای را که مبتلا به بیماری«پروانه ای» بود، درمان کنند. یک پسر هفت ساله به نام حسن  که به بیماری پروانه ای مبتلا بود،  اکنون با پیوند پوست درمان شده است. این کودک سوریه ای  ۶۰درصد پوست بدن خود را از دست داده بود و در خطر مرگ قرار داشت اما در یک درمان نوین آزمایشی جان او نجات یافت.

درمان ۲ نوزاد مبتلا به سرطان با تغییر ژن

یک درمان جدید سرطان به دو کودک مبتلا به لوکیمیا کمک کرد تا پس از ۱۸ ماه از شر سرطان خلاص شوند. محققان بیمارستان گریت اورموند استریت در لندن این درمان را روی نوزادان آزمایش کردند. این نوزادان درمانی برای ارتقای سیستم ایمنی بدن همراه نوعی روش مهندسی ژنتیک به نام TALENS دریافت کردند. در روش ژنتیک محققان پس از دریافت سلول های ایمنی از اهدا کننده در دی ان ای آنها چهار تغییر ایجاد کردند. سپس سلول ها به بیماران تزریق شدند.

بیماری هموفیلی با مهندسی ژنتیک درمان شد

محققان موفق شدند با استفاده از ژن درمانی بیماران هموفیلی نوع A را درمان کنند. آزمایش ها نشان داد این روش تقریبا تمام بیماران را درمان کرد. درمان جدید شامل ترکیب ژن درمانی و داروی مهندسی شده است که جایگزین ژن مسئول تولید پروتئین انعقاد خون می شود.

شیوا سعیدی

منبع؛ مهر