اختلافات تجاری به ویژه در موضوع تعرفه ها میان آمریکا و اعضای دیگر گروه ۷ در نشست اخیر این سازمان مشهود بود که برخی از آن به عنوان «جنگ تجاری» یاد می کنند.

به دنبال وضع تعرفه های ۲۵ و ۱۰ درصدی واردات فولاد و آلومینیوم از اروپا، کانادا و مکزیک از سوی دولت آمریکا  در اول ژوئن ۲۰۱۸، سران کشورهای اروپا ضمن واکنشهای تند و صریح در مقابل این اقدام ترامپ به سازمان تجارت جهانی WTO شکایت و مکررا بر اقدامات تلافی جویانه و سخت تاکید کردند.

«جاستین ترودو» نخست وزیر کانادا با واکنشی تندی اقدام آمریکا را غیر قابل قبول دانست. «چیلیچیا مامسترو» وزیر بازرگانی اتحادیه اروپا روز اعمال تعرفه های جدید را روز سیاه در تاریخ تجارت جهانی اعلام کرد و «امانوئل ماکرون» رئیس جمهوری فرانسه با تاکید بر آنکه اروپا نباید از موضوع ضعف واکنش نشان دهد از پاسخی تلافی جویانه به شیوه قاطع و مناسب خبر داد. وی افزایش تعرفه های فولاد و آلومینیوم را راهکار توازن تراز تجارت جهانی نداست و در طولانی مدت این سیاست را سبب افزایش تورم و بیکاری بیان کرد.

افزایش تعرفه های واردات فولاد و آلومینیوم توسط آمریکا به گفته «ویلبر راس» وزیر بازرگانی ایالت متحده آمریکا در راستای اجرای بخش ۲۳۲ سند توسعه تجارت آمریکا مصوب ۱۹۶۲ وضع شده است. وی تاکید کرد دولت آمریکا به این نتیجه رسیده است که مازاد تولید جهانی فولاد و آلومینیوم از یک سو و بالا بودن حجم واردات این محصولات به آمریکا از سوی دیگر تهدیدی برای امنیت ملی این کشور است که البته این گفته از نظر سران کشورهای غربی بخصوص کانادا مورد انتقاد شدید قرار گرفت.

پیش از این نیز ترامپ با تهدید چین بر افزایش تعرفه های وارداتی این کشور به منظور جبران کسری تزار تجاری ۳۷۵ میلیارد دلاری آمریکا، از پکن خواست به حمایت دولت در تولید فولاد و تولید بیش از ظرفیت این صنعت در چین و به نقض حقوق تولید کنندگان آمریکایی پایان دهد.

ضرب الاجل آمریکا در اعمال افزایش تعرفه های کالاهای چینی باعث شد که مقامات چینی تصمیم بگیرند بجای اقدامات تلافی جویانه مسیر مذاکره را انتخاب کنند. پس از مذاکرات میان هیات اقتصادی آمریکا و چین در اول ژوئن ۲۰۱۸ مقامات چینی اعلام کردند به منظور توازن در تراز تجاری میان چین و آمریکا و جبران کسری تجاری آمریکا مقرر شده است صادرات محصولات کشاورزی و انرژی آمریکا به چین افزایش یابد.

این در حالی است که در روزهای اخیر اختلافات در خصوص توافق میان طرفین افزایش یافته است و مجددا دو کشور را در مسیر اقدامات تلافی جویانه قرار داده است. عدم توافق ایالت متحده آمریکا و دولت چین در خصوص تعرفه ها در کنار واکنش تند و سریع متحدین قدیمی آمریکا نسبت افزایش تعرفه های فولاد و آلومینیوم سایه جنگ تجاری را در سطح جهان محتمل کرده است به طوری که کانادا در اقدامی متقابل اعلام کرده است بر  ۱۶ میلیارد دلار کالاهای وارداتی از آمریکا که برابر با میزان صادرات فولاد کانادا به آمریکا است تعرفه وضع خواهد کرد.

همچنین اروپا نیز آمریکا را به افزایش تعرفه به مبلغ ۳.۳ میلیارد دلاری بر روی محصولات جین و مشروبات الکلی و موتور سیکلت تهدید کرده است.

این دومین تنش تجاری بعد از برجام میان آمریکا و اروپا است که قطعا اخرین آن نخواهد بود. اگر موضوع برجام با منافع ایران و آبروی اروپا پیوند دارد موضوع افزایش تعرفه های وارداتی فولاد و آلومینیوم، تولید کنندگان، صاحبان صنایع، کارگران و به نوعی کل مردم اروپا، کانادا، مکزیک، کره، ژاپن، چین و … مرتبط است.

اکنون اروپا پس از خروج آمریکا از برجام مجددا در مقابل آزمون دیگری قرار گرفته است که باید تصمیم بگیرد  آیا در مقابل این موضوع مستقل و محکم در مقابل آمریکا بایستد و یا مانند رویه گذشته سیاست مماشات و مصالحه را در پیش گیرد.

تاکنون اروپا در مقابل سیاستهای نگران کننده ترامپ راه حل مصالحه که در عمل نتیجه مثبتی در بر نداشت در پیش گرفته است. دولت جدید آمریکا تقریبا در هر موضوع مهمی از تغییرات اقلیمی تا تجارت با ایران از اروپا جدا شده است.

البته موضوع افزایش تعرفه ها با تمام موضوعات دیگر تفاوت اساسی دارد چرا که مستقیما منافع اقتصادی اروپا را مورد هدف قرار داده است. در واقع اروپا در مقابل سیاستهای خودخواهانه و مغرورانه دولت ترامپ از مدتی نه چندان دور بدنبال تغییر رویکرد خود نسبت به این کشور است اروپا بدنبال متحدین بیشتر و نزدیک شدن به ژاپن، استرالیا، نیوزیلند و همچنین گروه مرکوسور از کشورهای آمریکای جنوبی است.

همچنین روسیه که تا این اواخر بدلیل سیاستهای خود در اوکراین و تضعیف سیستمهای انتخاباتی کشورهای غربی و حمایت از گروههای پوپولیستی در سرتاسر اروپا مورد غضب قرار گرفته بود اکنون نه تنها موضوع افزایش روابط تجاری است بلکه یک جبهه متحد برای معاهده هسته ای ایران به شمار می رود.

با تمام این احوال اروپا خوب می داند بعد از ۷۰  سال وابستگی به ایالت متحده آمریکا هیچ جایگزینی برای این دولت قدرتمند ندارد بنابراین خیلی واضح است که به هیچ وجه مایل نیست وارد جنگ تمام عیار تجاری با کشوری شود که نیمی از مجموع تولید ناخالص داخلی این هفت کشور را در اختیار دارد.

لذا یا مجبور است  برای ثبات منطقه ای خود پای میز مذاکره بنشیند و به آمریکا امتیاز دهد و یا در مقابل آمریکا بایستد و به گفته وزیر اقتصاد فرانسه به او اجازه ندهد پلیس اقتصاد جهان باشد.

البته مقاومت اروپا در مقابل خواسته های آمریکا قطعا باعث ایجاد جنگ تجاری نمی شود و ادعای اقدامات تلافی جویانه آنها و یا شروع آن شاید دو طرف را برای ایجاد تعامل بیشتر به منظور جلوگیری از میزان خسارت جنگ تجاری به توافقات دو طرفه متقاعد کند و باعث ایجاد سیستم جدیدی از تجارت جهانی شود.

منبع؛ مهر