بازگشایی مرز سوریه و اردن متعاقب عملیات پیروزمندانه ارتش و نیروهای مقاومت در استان درعا، دارای پیامدهای راهبردی و تاثیرگذاری است.

 روز شنبه هفتم مهرماه خبر بازگشایی گذرگاه مرزی نصیب در جنوب سوریه و در مرز میان این کشور با پادشاهی اردن، آن هم پس از گذشت هفت سال از جنگ داخلی از سوی وزارت حمل و نقل سوریه اعلام شد.

وزیر خارجه اردن هم با بیان این که کشورش مرزهای را خود با سوریه نبسته بوده، اضافه کرد، زمانی که دمشق و «امان» بتوانند بر سر جزییات توافق کنند، در سایر مسائل مشترک نیز پیشرفت خواهند داشت.

بازگشایی این مرز که در پانزدهم تیرماه سال جاری و در پی عملیات پیروزمندانه ارتش و نیروهای مقاومت در استان درعا آزاد شد، دارای پیامدهای راهبردی و تاثیرگذاری است.

بازگشت امنیت به مناطق جنوبی سوریه

آزادسازی استان درعا از چنگ تروریست های تکفیری در تابستان راه را برای بازگشت آرامش و امنیت به مناطق جنوبی سوریه و اعاده حاکمیت دمشق بر این نقطه از خاک کشور هموار کرد. اینکه پس از سال ها بار دیگر گذرگاه مرزی نصیب فعالیت خود را ازسرگرفته نشانه ای روشن از برقراری امنیت و توان نیروهای نظامی و امنیتی سوریه در جهت حفظ این امنیت است.

ناگفته پیداست که هرگونه فعالیت تجاری و اقتصادی بدون وجود آرامش پایدار و امنیت راه های مواصلاتی و گذرگاه های مرزی امکان پذیر نیست. ابراز علاقه وزیر خارجه اردن برای بازگشایی مرزهای مشترک این کشور با سوریه بیانگر این واقعیت اساسی است که اردن هم که در طول سال های بحران داخلی سوریه مرزها و خاک کشورش جولانگاه تروریست ها و پشتیبانی لجستیکی از آن ها شده بود، در نهایت به اشتباه خود اعتراف کرده و راه نوینی در پیش گرفته است.

ازسرگیری روابط اقتصادی اردن با سوریه نوید نزدیک شدن به روزهای پایانی بحران این کشور هم به شمار می آید. چرا که بازگشایی مرزها و داد و ستد مالی و تجاری با یک کشور بحران زده چندان عقلانی به نظر نمی رسد بنابراین حال که اردن و سوریه به سمت عادی سازی روابط اقتصادی پیش می روند، می توان دریافت که زمان چندانی به پایان بحران سوریه نمانده است. آن ها که روزگاری در آرزوی سرنگونی دولت قانونی سوریه بودند امروز یکی یکی شکست خود را پذیرفته و به دنبال بازگرداندن آب رفته به جوی هستند.

ارزش راهبردی اقتصادی گذرگاه نصیب

در اختیار گرفتن کنترل مرزهای جنوبی سوریه و پاکسازی این مناطق از باقی مانده های گروه های تروریستی سبب شد تا ارتش سوریه بتواند امنیت جاده ی دمشق به امان را تامین کرده و بسترهای لازم را برای شروع دگربار روابط اقتصادی با اردن فراهم کند. گذرگاه نصیب که به عنوان دروازه ی جنوبی سوریه شناخته می شود آخرین ایستگاه جاده ای است که از حلب در شمال سوریه آغاز شده و تا جنوب این کشور امتداد دارد و نقش مهمی در ترانزیت کالاها و خدمات و صادرات و واردات سوریه بازی می کند.

حال که این مرز دوباره مورد بهره برداری قرار می گیرد امکان اقتصادی باارزشی برای دمشق پدید آمده تا بتواند با صادرات کالاهای خود به اردن و از آنجا به کشورهای حاشیه خلیج فارس درآمدها و در نتیجه توان اقتصادی خود را افزایش داده و کم کم به شرایط پیش از بحران نزدیک شود و همچنین واردات کالاهای مورد نیاز سوریه از این مرز کم هزینه تر و آسان تر خواهد بود.

تاثیر جانبی و البته مهم دیگر هم رونق کسب و کارهای محلی در دو سوی مرز و به ویژه در سوریه است که سبب می شود مردم این خطه نیز پس از تحمل سال ها بحران و تنگناهای اقتصادی بتوانند کمر راست کرده و به زندگی طبیعی بپردازند و با بهبود شرایط زندگی خود به تامین امنیت و بازسازی منطقه ی سکونت خودشان کمک کنند.

نتیجه گیری

شاید بتوان جدای از همه تاثیرات بازگشایی گذرگاه نصیب، اثر روانی این اتفاق را مهم ترین بخش آن به شمار آورد. اردن به عنوان حلقه ای مهم از محور غربی- عربی نقش بی بدیلی در تامین مالی، آموزشی و تسلیحاتی تروریست ها در سوریه داشت تاجایی که خدمات درمانی و بهداشتی آنان را نیز البته به دستور غربی ها و همچنین عربستان فراهم می آورد.

حال اردن با چنین پیشینه ای ناگزیر به باز کردن مرزهای خود با سوریه شده و این یعنی آنکه نقش اردن در جنوب سوریه جهت ضربه زدن به محور مقاومت عملا پایان یافته و امان نیز دریافته است که باید روابط خود را با همسایه شمالی بازسازی کرده و در پی جبران اشتباهات گذشته اش باشد.

عادی سازی روابط کشورهایی نظیر اردن با سوریه به معنای اعتراف عملی آنان به ناکام ماندن توطئه هایشان علیه دولت و ملت سوریه است که در این هفت سال متحمل رنج های فراوانی شدند و اردن با باز گذاشتن دست تروریست ها و یاری و همراهی با آنان نقش مخرب و زیانباری را ایفا کرد که برخلاف هرگونه مناسبات همسایگی و حسن همجواری بود.

امیر حسین رجبی معمار

منبع؛ مهر