با وجود گذشت قریب به ۴ سال از آغاز تجاوز نظامی سعودی علیه یمن، به اهداف خود در این کشور به ویژه در استان «الحدیده» به مثابه رؤیایی از دست رفته می نگرند.

 رژیم سعودی و متحدانش از حدود ۴ سال پیش تجاوز نظامی گسترده خود علیه مردم یمن را کلید زدند و از رهگذر این تجاوز به دنبال تحقق اهداف از پیش تعیین شده خود در نقاط مختلف این کشور بودند. یکی از نقاطی که سعودیها همواره از زمان آغاز تجاوز نظامی به یمن، چشم طمع بدان دوخته بودند استان «الحدیده» بوده است.

علت اصلی توجه ویژه رژیم سعودی و متحدانش به الحدیده به موقعیت جغرافیایی آن و همچنین ظرفیت های اقتصادی اش باز می گردد. پر واضح است که الحدیده به دلیل موقعیت جغرافیایی که دارد، از اهمیت استراتژیک فراوانی برخوردار است. این شهر روزگاری به عنوان «عروس دریای سرخ» شناخته می شد. علاوه بر این، وجود یک بندر استراتژیک برای انجام فعالیت های اقتصادی و همچنین فرودگاه بین المللی در این شهر نیز اهمیت آن را دو چندان ساخته است.

با این حال، رژیم سعودی و متحدانش در طول ۴ سال گذشته نتوانستند هیچ دستاوردی را در الحدیده محقق سازند. این رژیم نه موفق به تسلط بر بندر الحدیده شد و نه توانست کنترل فرودگاه بین المللی در این شهر را به دست گیرد. مقامات ریاض در طول این مدت تلاش زیادی کردند تا اهداف خود در الحدیده را پس از شکست راهکار نظامی، از طریق راهکار سیاسی و از رهگذر سازمان ملل متحد محقق سازند اما باز هم ناکام ماندند.

توافقنامه «استکهلم» درباره الحدیده چه می گوید؟

پس از کش و قوس های فراوان و ناکامی سعودیها در تحقق اهدافشان در شهر الحدیده سرانجام گروه های یمنی در مذاکرات صلح در شهر «استکهلم» سوئد با نمایندگان دولت مستعفی یمن (تحت الحمایه ریاض) به توافقاتی دست یافتند که یکی از مهمترین محورهای آن به الحدیده مربوط می شود.

بر اساس این توافق؛ می بایست در الحدیده، و بنادر الحدیده، الصلیف و راس عیسی آتش بس  فوری برقرار شود. نیروها از بنادر الحدیده و الصلیف و راس عیسی به مواضع مورد توافق درباره آن بروند. طبق این توافق؛ هیچ تقویت نظامی از سوی طرفین در این استان رخ نمی دهد و طرفین به آن پایبند هستند. همچنین می بایست کمیته هماهنگی درباره بحث استقرار مجدد مشترک و مورد توافق به ریاست سازمان ملل تشکیل شود.

این در حالی است که طرفین پایبند به تسهیل کار سازمان ملل در الحدیده هستند. از سوی دیگر، همه طرفها بر تسهیل حرکت غیرنظامیان و کالاها به الحدیده و بنادر آن متعهد هستند. در همین حال، همه درآمدهای بنادر الحدیده، الصلیف و راس عیسی در بانک مرکزی یمنی از طریق شعبه موجود در الحدیده قرار داده می شود تا صرف حقوق غیرنظامیان در الحدیده و سراسر یمن شود.

طرفین در جریان مذاکرات صلح یمن در شهر «استکهلم» پایتخت سوئد متعهد شدند که مسئولیت امنیت الحدیده و بنادر الحدیده، الصلیف و راس عیسی بر عهده نیروهای امنیت داخلی طبق قانون یمن است و باید به روند قانون احترام گذاشته شود و هر مانعی از بین برود. هیچیک از طرفین حق عدول از این توافق درخصوص بنادر الحدیده را ندارد.

نقض توافق به سبک سعودی 

با وجود امضای این توافقنامه اما سعودی ها هیچگاه به مفاد آن پایبند نبودند. عربستان سعودی و متحدانش مسیر نقض توافق آتش بس در الحدیده را در پیش گرفتند تا شاید از این رهگذر بتوانند به بخشی از اهداف شکست خورده خود در این شهر جامه عمل بپوشانند.

در همین راستا، «یحیی سریع» سخنگوی نیروهای مسلح یمن از زمان برقراری آتش بس در «الحدیده» تاکنون، گزارش های متعددی را در خصوص نقض آن توسط رژیم سعودی و متحدانش منتشر کرده است که برآیند این گزارش ها حاکی از آن است که ائتلاف متجاوز عربی به سرکردگی عربستان سعودی و حمایت ایالات متحده آمریکا و انگلیس، در طول این مدت بیش از هزار بار به نقض آتش بس الحدیده مبادرت ورزیده است؛ مسأله که البته با پاسخ یمنی ها نیز مواجه شد.

نکته قابل تأمل در اقدامات خصمانه سعودی ها در نقض آتش بس الحدیده آن است که در طول مدت قریب به یک ماه گذشته، آنها عمدتا مناطق مسکونی و همچنین مدارس، دانشگاه ها و بیمارستان ها را به صورت کاملا برنامه ریزی شده و عامدانه هدف قرار داده اند تا بدین ترتیب زمینه های شکست توافق «استکهلم» را فراهم آورند.

در یکی از آخرین نمونه های تجاوز آشکار رژیم سعودی و متحدانش به الحدیده می توان به حملات توپخانه ای آنها به دانشگاه علوم و فناوری الحدیده اشاره کرد؛ تجاوز آشکاری که به دنبال آن شماری از دانشجویان و غیرنظامیان یمنی به شهادت رسیده و تعدادی دیگر به شدت زخمی شدند. این جنایت ضد حقوق بشری که در تعارض آشکار با مفاد توافق آتش بس حاصل شده در استکهلم است، نشان می‌دهد که دامنه حملات سعودی به الحدیده تنها به عملیات های هوایی محدود و محصور نمی‌شود.

انفعال سازمان ملل متحد 

اما در این گیر و دار، انفعال شدید سازمان ملل متحد در قبال آنچه که در یمن به طور عام و در الحدیده به طور خاص می گذرد، به خوبی به چشم می خورد. سازمان ملل متحد تاکنون از ابزارها، امکانات، ظرفیت ها و اختیارات خود برای وادار کردن سعودی و متحدانش به پایبندی به توافق آتش بس در الحدیده نشده است.

همین انفعال سازمان ملل متحد در قبال تداوم جنایت های رژیم سعودی که تلاش می کند تیر خلاص را به مذاکرات استکهلم شلیک کند، موجب شده تا این رژیم و متحدانش در ارتکاب جنایت های متعدد علیه غیرنظامیان یمنی بیش از پیش جسارت پیدا کنند. لذا اگر امروز توافق آتش بس در الحدیده درحال مرگ تدریجی است، نباید از سهم سازمان ملل در تحقق این اتفاق تلخ به سادگی عبور کرد. این همان چیزی است که البته افکار عمومی نیز نسبت بدان معترض بوده و خواستار بهبود عملکرد سازمان ملل هستند.

این بی مسئولیتی سازمان ملل متحد در حالی اتفاق می افتد که این سازمان متعهد شده است به منظور نظارت هر چه بیشتر بر پایبندی درست طرفین به توافق آتش بس ناظران خود را به الحدیده اعزام کنند. هرچند که دبیرکل سازمان ملل متحد تاکنون طی چند نوبت از اعزام ناظران این سازمان به الحدیده خبر داده است اما این مسأله هم نتوانسته است سعودی و متحدانش را وادار به پایبندی به توافق آتش بس کند.

پایبندی مقاومت یمن به آتش بس

با تمامی این‌ها، علی رغم تمامی اقدامات خصمانه و مخرب سعودی و هم‌پیاله‌هایش برای به شکست کشاندن توافق سوئد و همچنین با وجود انفعال و سکوت کُشنده سازمان ملل متحد، نیروهای یمنی به توافق آتش بس در الحدیده پایبند بوده و صراحتا نیز اعلام کرده اند که در آینده هم به این توافق پایبند خواهند ماند.

درهمین راستا، پیشتر «محمد علی الحوثی» رئیس کمیته عالی انقلاب یمن اعلام کرد که نیروهای این کشور به توافق آتش بس در الحدیده پایبند بوده و این سعودی ها هستند که این توافق را زیر پای گذاشته اند. وی همچنین انتقادات شدیدی را نسبت به نقش منفعلانه سازمان ملل در قبال اقدامات سعودی در نقض آتش بس الحدیده، مطرح کرد.

در هر صورت، نقض مکرر توافق آتش بس در الحدیده یمن را می توان نوعی فرار رو به جلوی رژیم سعودی برای سرپوش نهادن بر سلسله شکست‌های میدانی چهار سال اخیر این رژیم در یمن تلقی کرد؛ بدین ترتیب که مقامات ریاض از رهگذر نقض آتش بس تلاش می کنند تا نیروهای یمنی را عامل شکست راهکار سیاسی برای برون رفت از شرایط حال حاضر یمن معرفی کرده و افکار عمومی را از شکست‌هایشان منحرف سازند.

اهدافی که به رؤیا تبدیل شدند

واقعیت آن است که یکی از علل و عوامل اصلی سلسله اقدامات خصمانه و تجاوزکارانه رژیم سعودی در الحدیده با وجود آغاز اجرای توافق آتش بس، به شکست های سنگین این رژیم در تحقق اهداف ازپیش تعیین شده در این شهر باز می گردد. رژیم سعودی در حال حاضر اهداف از پیش برنامه ریزی شده خود در الحدیده را چیزی بیش از یک رؤیا نمی بیند؛ رؤیایی که خود در حال یک مرگ تدریجی بوده و دیگر برای مقامات ریاض محلی از اعراب ندارد. ریاض مید اند که حقه نقض آتش بس هم، آن را به اهدافش در الحدیده نزدیک نساخته است.

مقامات ریاض خود به خوبی می دانند که الحدیده هیچگاه از کنترل گروه های مقاومت یمن خارج نخواهد شد و لقمه آسانی برای اهداف توسعه طلبانه و طمع کارانه آنها نخواهد بود؛ این همان مسأله ای است که آنها را آزار می دهد و موجب می شود تا سلسله تجاوزهای نظامی خود علیه الحدیده را بیش از پیش تشدید کرده و در راستای نقض توافق آتش بس و شکست نهایی آن، گام بردارند.

منبع؛ مهر/رامین حسین آبادیان