رئیس اسبق بخش تحلیل عملیات سازمان سیا با اشاره به اینکه امریکا نتوانست به اهداف خود در نشست ورشو برسد گفت: حتی در بیانیه پایانی نامی از ایران نبود.

نشست ورشو از ابتدای آن نشان از تأثیر ضعیف داشت. ابتدا عنوان نشست ضد ایران عنوان شد ولی با واکنش کشورها در خصوص آن و عدم شرکت رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و کشورهایی چون روسیه برای امریکا محرز شد میزان غلظت ضد ایرانی این نشست را ولو در لفظ باید کم کند.

بر این اساس این نشست به موضوع کلی صلح و ثبات در خاورمیانه محدود شد تا ضد ایرانی بودن آن مانع شکست بیشتر آن نشود.

در این راستامهر گفت‌وگویی با پروفسور «پل پیلار» رئیس سابق بخش تحلیل عملیات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) انجام داده که در ادامه می‌آید.

پیلار از اساتید دانشگاه «جرج تاون» است و تاکنون مسئولیت های متعددی را بر عهده داشته که از جمله آنها می توان به ریاست واحد تحلیل عملیات های سیا در شرق نزدیک، خلیج فارس و جنوب آسیا اشاره کرد. پیلار سابقه حضور در شورای اطلاعات ملی آمریکا را به عنوان یکی از اعضای اصلی آن نیز دارد.

*شما فکر می کنید نشست ورشو به هدفش درباره ایران دست یافت؟

هدف دولت ترامپ این بود که حمایت بیشتری از کشورهای اروپایی برای منزوی ساختن و منزوی کردن ایران جلب کند و همبستگی آمریکا و اتحادیه اروپا را از نظر سیاستی که نسبت به ایران دارند نشان دهد.

آمریکا نتوانست به این هدف برسد. در عوض این نشست تفاوت های عمده ای را که در رویکرد اساسی نسبت به ایران بین آمریکا و بیشتر کشورهای اروپایی باقی مانده است را نشان داد. در بیانیه پایانی نشست حتی نام ایران ذکر هم نشد.

*امریکا در این نشست دوباره از کشورهای اتحادیه اروپا خواست از برجام خارج شوند ولی سه کشور اروپایی بر ماندن در این توافق تاکید دارند. آیا ما می توانیم این را به منزوی شدن دولت ترامپ از این نظر تفسیر کنیم؟

دولت آمریکا با اسرائیل، عربستان سعودی و امارات متحده عربی همراه شده است. در غیر این صورت در هر چیز که مربوط به ایران باشد منزوی شده است.

*آلمان، فرانسه و اتحادیه اروپا – همه اعضای توافق هسته ای ایران – هیات های بلند پایه ای را به نشست ورشو نفرستاده بودند، کشورهای عربی نیز همینطور. چرا؟

حضور نیافتن منعکس کننده عدم توافق با دولت ترامپ بر سر هدف نشست است. بیشتر شرکت کنندگان تا زمانی که هدف آمریکا شدت بخشیدن برخورد با ایران بود اصلا نمی خواستند شرکت کنند.

ولی بیشتر آنها نمی خواستند کاملا آمریکا را نادیده بگیرند در نتیجه نمایندگانی با مقام های پایین تر از سطح وزیر امور خارجه را به این نشست فرستادند. اگر هدف کنفرانس تنها بحث درباره مسائل امنیتی خاورمیانه بود آنوقت اروپایی ها شاید تمایل داشتند در سطح بالاتری در نشست شرکت کنند.

*ارزیابی شما از «اینستکس» چیست؟ آیا این ابزار می تواند نیازهای ایران را برطرف کند؟

به نظر می رسد این مکانیسم نتواند نیازهای ایران را برطرف کند. این مکانیسم ممکن است تاثیر محدودی در آسان ساختن بازرگانی با جدا کردن تراکنش ها از سیستم بانک جهانی که تحریم های آمریکا امکان اعمال شدن دارند داشته باشد.

در آغاز «اینستکس» در نظر داشت فقط برای کالاهای بشردوستانه استفاده شود هرچند اتحادیه اروپا تصمیم دارد به مرور زمان آن را گسترش دهد ولی پرهیز از سیستم بانکی رسمی تنها بخشی از مسائل را پوشش می دهد. ولی بیشتر کمپانی های واقع در آمریکا که هنوز می خواهند با ایران به تجارت بپردازند همچنان به علت این تهدید که از بازار آمریکا کنار گذاشته می شوند با مانع رو به رو هستند.