استاد دانشگاه سلطان محمد واکیف ترکیه معتقد است معامله قرن نه تنها صلح در منطقه ایجاد نمی کند بلکه پیام آور جنگ در خاورمیانه است.‏

یکی از موضوعات مهم منطقه ای که طی دو سال اخیر بستر مناقشات بسیاری بوده است طرح دونالد ترامپ رئیس ‏جمهور آمریکا معروف به معامله قرن است.

هر چند جرد کوشنر، مشاور کاخ سفید و داماد ترامپ اعلام کرده بعد از ماه رمضان جزییات ‏این طرح اعلا م می شود اما گاهی رسانه های وابسته به رژیم صهیونیستی جزییاتی از آن را افشا می کنند که اگر نگاهی به مفاد این طرح ‏بیندازیم در می یابیم این طرح یک نوع تبادل بزرگ میان آمریکا و اسرئیل است.  از مهم ترین مفاد آن پیشنهاد امضای پیمانی مشترک ‏بین اسرائیل و سازمان آزادی بخش فلسطین است تا طی آن برای ایجاد یک دولت فلسطینی با عنوان «فلسطین ‏جدید» توافق کنند. ‏

دولت جدید فلسطین شامل کرانه باختری و نوار غزه است، به استثنای زمین های اشغال شده توسط شهرک های صهیونیستی؛ همچنین با ‏توجه به این پیش نویس، ارتش در دولت فلسطین وجود نخواهد داشت. تنها افسران پلیس می توانند سلاح های سبک داشته باشند. ‏حماس هم ملزم می شود در هنگام امضای توافقنامه، سلاح های خود را تحویل دهد. علاوه بر این، جزییات بخش های افشا شده نشان ‏می دهد که اسرائیل بر دره اردن سیطره پیدا خواهد کرد. ‏

هر چند این سند دارای مفاد دیگری است اما با نگاهی به دورنمای آن می توان نتیجه گرفت اجرای این طرح زمینه ای مساعد برای منقاشات ‏جدید در منطقه فراهم خواهد کرد. در همین رابطه مهر گفتگویی با پروفسور «زکریا کورشون» استاد دانشگاه سلطان ‏محمد واکیف و رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه و آفریقا ترکیه انجام داده است تا ابعاد مختلف طرح معامله قرن مورد بررسی قرار گیرد. ‏

*به تازگی جزییات طرح پیشنهادی معامله قرن که از سوی ترامپ ارائه شده بود از سوی رسانه های وابسته به رژیم صهیونیستی به بیرون درز ‏کرده است. به نظر شما ارائه چنین طرحی با چه اهدافی انجام شده است؟‎

‎جزییات معامله قرن که از سال  ۲۰۱۷ بر زبان ها افتاده است، ماهیتش آدم را یاد ضرب مثل «کوه لرزید و غرید و یک موش زایید» ‏می اندازد. هر چند انتظار خاص و متفاوتی از این طرح نداشتیم و از این به بعد راه حل «دو دولت» بیشتر مورد بحث ‏خواهد بود اما با منتشر شدن این جزییات اخیر از معامله به اصطلاح صلح متوجه می شویم که نه تنها این طرح مشکلی را در منطقه ‏حل نخواهد کرد بلکه زمینه ساز اشغال و انضمام جدید  درخاک فلسطین به نفع اسرائیل خواهد بود.‏‎

‎آنطور که دیده می شود  این طرح با نام فلسطین جدید مردم این سرزمین را بیشتر تحت حاکمیت رژیم اسراییل قرار می دهد. شاید ‏مفادی که از طرح فاش شده نقشه نهایی در اجرای معامله قرن  نباشند. اما همین جزئیات فاش شده نشان می دهد که  فلسطین و ‏کشورهای منطقه را به چه سمتی از سیاست مخرب در خاورمیانه سوق می دهد.

هدف اصلی در این طرح ترساندن مردم فلسطین و در ‏نتیجه مجبور کردن آنها برای قبول این طرح است تا اینگونه زمینه برای صهیونیست ها فراهم شود تا یک کشور بزرگ اسرائیلی بوجود ‏بیاورند. ‏

بیشتر بخوانید.....
داود اوغلو خواستار شفاف سازی عربستان در خصوص وضعیت خاشقجی شد

*‎بر اساس مفاد اعلامی معامله قرن اسرائیل و طرف فلسطینی توافق نامه ای را ‏برای ایجاد یک دولت فلسطینی با عنوان «فلسطین جدید» امضا خواهند کرد. به نظر شما سند طرح سازشی با این جزییات می تواند اجرا ‏شود؟‎

‎جزییات این طرح موجب می شود سیاست مقاومتی جدیدی از سوی جهان اسلام در مقابل آمریکا و اسرائیل شکل بگیرد. همچنین عدم ‏توجه به حقوق آوارگان فلسطینی و اراضی اشکال شده توسط اسرائیل نشان می دهد همچنان بر منافع  سابق اسرائیل  تمرکز شده ‏است.

به طور کلی وقتی یک طرحی به عنوان صلح مطرح می شود باید تمامی عناصر آن طبق منافع  و رضایت هر دو طرف باشد تا ‏توافق صورت گیرد. در این طرح فقط یک طرف راضی می شود و آن هم اسرائیل است.‏‎

‎در حقیقت هیچ ماده و بندی در آن گنجانده نشده تا فلسطین را بر سر میز توافق بنشاند. بخصوص ماده هایی که برای قدس در نظر ‏گرفته شده نشان می دهد که مجادله و خواسته های صد ساله این مردم را زیر پا گذاشته اند، که این گزاره یک تهدید بزرگ برای ‏جهان اسلام است.‏

*گفته می شود محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان ۱۰ میلیارد دلار به محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین پیشنهاد داده ‏تا طرح دونالد ترامپ، موسوم به «معامله قرن» را بپذیرد. به نظر شما چرا عربستان سعودی طرفدار اجرای این طرح است؟‎

‎اگر این ادعا درست باشد باید گفت ولیعهد سعودی برای تضمین آینده اش می خواهد محمود عباس را با پول بخرد‎.

‎هرچند فلسطین با مشکلات اقتصادی عمیقی دست و پنجه نرم می کند و این مبلغ می تواند برخی از مقامات سیاسی فلسطین را ‏خوشحال کند لیکن پذیرفتن چنین پیشنهادی از سوی محمود عباس که مشروعیتش به تار مویی بند است بیشتر به خطر می افتد. ‏حتی می توان گفت مشروعیت او به طور کامل سلب می شود. اما از طرفی دیگر عربستان سعودی هم با تهدیداتی روبروست‎.

‎در سال های اخیر آمریکا به وسیله قانون موسوم به «جاستا» در حال تهدید عربستان است. همچنین مساله یمن که طبق خواسته ‏هایشان پیش نرفته موجب شده مشروعیت ولیعهد سعودی هم در جامعه عربستان و هم در داخل حکومت این کشور مورد کشمکش ‏باشد و ترامپ هم از این موقعیت خوب استفاده می کند.‏‎

‎ترامپ در قبال حمایتی که از عربستان در جنگ یمن داشته می خواهد برای اجرای معامله قرن که هدف اصلی اش گسترده تر ‏کردن اسراییل است از حمایت عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس بهرمند شود‎.

*‎آینده منطقه را با توجه به معامله قرن چطور پیش بینی می کنید؟‎

‎امکان ندارد معامله قرن، صلح در منطقه ایجاد کند. حتی این طرح از زمانی که پیشنهاد شده، مشکلات و تنش های بسیاری ‏در منطقه بوجود آورده است. بی ثباتی دو سال اخیر در خاورمیانه نشان دهنده این است که اجرای این پروژه امکان پذیر نیست و حتی ‏پیام آور جنگی خانمان سوز در منطقه است.

اینکه کدام کشورها موافق اجرای طرح صلح هستند و کدام کشورها نیستند نامشخص است ‏و در نتیجه این طرح نه تنها موجب بی ثباتی در خاورمیانه بلکه در جامعه جهانی خواهد شد. زیرا تا زمانی که صلحی عادلانه در فلسطین ‏اجرا نشود در دنیا نیز صلح و آرامش برقرار نخواهدبود.

منبع؛ مهر/آذر مهدوان