مدیر کل امور سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه در یادداشتی تاکیدکرد: اخیراً در سطح بین المللی ایده هایی برای کشاندن فرماندهان داعش به دادگاه های جنایت بین المللی مطرح شده است.

حمید بعیدی نژاد مدیر کل امور سیاسی و بین الملل وزارت امور خارجه یادداشتی را پیرامون گزارش اخیر دبیرکل سازمان ملل در خصوص داعش، در فضای مجازی منتشر کرده است.

متن این یادداشت بدین شرح است:

دبیر کل سازمان ملل متحد حدود یکماه پیش به درخواست شورای امنیت دومین گزارش خود را در ۲۱ صفحه حاوی آخرین تحولات مربوط به فعالیت های گروه داعش منتشر نموده است که برخی نکات مهم آن به قرار زیر می باشد:

١- داعش علیرغم فشارها و محدودیت ها، به علت دسترسی مستقیم به نقاط مرزی که امکان نقل و انتقال جنگجویان و جابجایی تجهیزات ومهمات نظامی و نقل و انتقال منابع مالی را فراهم میکند هنوز قدرت عملیاتی خود را حفظ نموده و امکان طراحی عملیات نظامی را دارد.

٢- داعش در عراق و سوریه حدود ۳۰ هزار نیرو در اختیار دارد که عمدتا از کشورهای خاورمیانه، آسیای مرکزی و شمال آفریقا هستند. عده ای از اروپا و آسیای جنوب شرقی هم به آنها پیوسته اند. با حملات نظامی اخیر و تشدید محدودیت ها روند پیوستن نیروها به داعش کُند شده است.

٣- منابع تامین مالی داعش جدا از منابع مالی مستقیم، شامل فروش نفت، اخذ مالیات، و انواع قاچاق از جمله قاچاق اشیاء عتیقه و آثار باستانی که از موزه ها و سایت های باستانی عراق و سوریه بدست آمده اند، می شوند.

به علت حملات هوایی و کاهش صادرات داعش، برای اولین بار از ۹ ماه پیش حقوق جنگجویان در مرکز حکومت داعش تا نصف کاهش یافته است. همچنین با تصمیم دولت عراق برای کاهش حقوق کارمندان شاغل در سرزمینهای اشغالی داعش، مجموعا در این دوره ۲۰ میلیارد دلار کمتر به این سرزمینها ارسال شده است که به همین نسبت قدرت اخذ مالیات توسط داعش را کاهش داده است.

در همین دوره با ادامه حملات نظامی و محدودیتهای مرزی، صادرات نفت داعش بین ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش و فروش اشیاء عتیقه و باستانی داعش از سرزمینهای اشغالی عراق و سوریه نیز با کاهش قابل ملاحظه ای مواجه شده است.

با این روند پیش بینی میشود که داعش به راه هایی چون تبدیل طلا و ارزهای محلی به ارزهای بین المللی، استفاده از سیستم حواله بجای استفاده از امکانات بانکی، و روشهای جدید گروگانگیری، باج گیری و بکارگیریی روشهای مجرمانه و جرایم سازمان یافته برای اکتساب و تبادل پول و دارایی های غیر قانونی روی بیاورد. یکی از اقدامات جنایت آمیز داعش نیز بهره گیری مجرمانه از زنان برای جذب مردان و پسران می باشد که هنوز با همان روند گذشته ادامه دارد.

۴- نیروهای داعش در لیبی بالغ بر ۳ تا ۵ هزار نفرتخمین زده می شود. با استقرار داعش در یک سال و نیم گذشته در لیبی، حضور در این کشور برای داعش بعنوان جایگزینی برای عراق و سوریه محسوب میشود و لذا اخیرا داعش علیرغم محدودیت نیرو برای حفظ قدرت خود در لیبی حتی ۸۰۰ نفر از نیروهای خود در عراق و سوریه را به آنجا فرستاده است.

اما منابع مالی داعش در لیبی از منابع عراق و سوریه مجزّا و بیشتر متکی بر مالیات است. نیروهای داعش در لیبی عمدتا در نواحی مختلف متفرق و در رقابت با شبکه های قاچاق بین المللی قرار دارند که همین امر قدرت آنها را کاهش میدهد.

۵- در افغانستان داعش در رقابت با طالبان قرار دارد و رهبران طالبان به داعش تذکر داده اند که به دنبال نفوذ در افغانستان نباشد. استقرار داعش در افغانستان با توجه به امکان استفاده از میلیون ها دلار قاچاق تریاک برای تامین منابع مالی اهمیت دارد. در پاییز ۲۰۱۵ داعش در افغانستان بین ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ نفر نیرو در ننگرهار داشت که این رقم در سه ماهه اول سال ۲۰۱۶ به کمتر از ۱۰۰۰ نفر رسیده است. ایستگاه رادیویی داعش تحت عنوان “صدای خلافت” هم از فوریه ۲۰۱۶ قطع شده و آنها از سیستم پایه موبایل برای برای پخش برنامه استفاده می کنند.

۶- داعش از فن آوری ارتباطی و استفاده از فضاهای اجتماعی مجازی برای تبلیغ و عضو گیری استفاده زیادی می برد و بر همین اساس شرکت های بزرگ اینترنتی دنیا بر اساس تعهدات بین المللی اقدامات موثری را برای محدود کردن فضاهای اینترنتی شروع کرده اند و در این راستا صدها سایت اینترنتی مرتبط با گروه های تروریستی و داعش را در ماه های اخیر بسته اند.

در مجموع با برملا شدن ابعاد گسترده ی جنایات داعش اخیراً در سطح بین المللی ایده هایی برای کشاندن داعش و فرماندهان آن به دادگاه های جنایت بین المللی مطرح شده است و بطور مشخص کانادا اخیرا طرحی در این زمینه به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرده است. گزارشاتی مانند این گزارش دبیر کل سازمان ملل میتواند مبانی حقوقی چنین اقداماتی را فراهم نماید.