کوثر یعنی خیر بسیار و این سوره مکی است.

 سوره کوثر دارای سه آیه و از نظر تعداد حروف، کوتاه ترین سوره قرآن است. ترجمه سوره چنین است:
ما به تو کوثر عطا کردیم، پس برای پروردگارت نماز بگزار و دستهای خود را (در هنگام تکبیر نماز تا مقابل گلو) بالا ببر. بی تردید دشمن کینه توز تو، خود ابتر است.
مردم عرب در زمان جاهلیت، فقط به پسران بها می دادند و دختر در نزد آنان ارزشی نداشت. آنها به مردی که پسر نداشت ابتر می گفتند. ابتر به معنی قطع شده و بدون دنباله است. آنها نسل مردی را که فرزند پسر نداشت – اگر چه دارای فرزندان دختر بود – قطع شده می پنداشتند و این را عیب و نقص بزرگی برای او می دانستند.
در روایت است که: قاسم پسر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در مکه از دنیا رفت. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پس از دفن جنازه فرزندش به عاص بن وائل و پسرش عمرو برخورد. عاص وقتی آن حضرت را از دور دید، گفت: الان زخم زبانی به او می زنم! همین که حضرت نزدیک شد، گفت: خوب شد که ابتر شد! در پاسخ او این آیه نازل شد: بی تردید دشمن کینه توز، خود ابتر است!
در این سوره خداوند به رسولش می فرماید: ما به تو کوثر عطا کردیم. و با این سخن قلب نازنین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) را شاد می گرداند.
در تفسیر کوثر معانی بسیاری گفته شده است. موارد زیر از جمله آنهاست:
۱ – اولاد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از نسل فاطمه زهرا (علیهاالسلام).
۲ – پیروان آن حضرت تا روز قیامت.
۳ – نهری در بهشت.
۴ – حوض خاص رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در بهشت.
۵ – علمای امت.
۶ – قرآن و فضائل بسیار آن.
۷ – حکمتی که بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) عطا شده است.
۸ – مقام محمود یعنی مقام شفاعت برای رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) .
البته لفظ کوثر می تواند همه آنچه گفته شده و نیز تمامی نعمتهایی که خداوند به رسول خویش در دنیا و آخرت به آن حضرت عطا فرموده را در بر گیرد).
فصل لربک و انحر یعنی: برای پروردگارت نماز بگذار و در هنگام گفتن تکبیر نماز دست خود را تا مقابل گلویت بلند کن. این نماز در واقع به شکرانه و سپاس آن خیر بسیاری است که به تو داده ایم.

گلستان سوره‌ ها – ص ۲۲۰
محمدحسین جعفری