فراگیری کلمه «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» توسّط فرزند

والدینی که فرزند آنها کلمه «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را فرا می گیرد

۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: هنگامی که آموزگار به کودکی «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را می آموزد.

و آن کودک کلمه «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را فرا می گیرد و بر زبان جاری می کند در این هنگام خدای متعال برای آن کودک و برای والدین او. و برای آن آموزگار دوری و برائت از آتش جهنّم را می نویسد[۱].

۲- روزی حضرت عیسی علیه السلام از کنار قبری می گذشت و مشاهده نمود ملائکه عذاب. مُرده ای را که در داخل آن قبر قرار داشت مورد عذاب قرار می دهند.

حضرت عیسی علیه السلام از آن قبر گذشت و به طرف کاری که داشت رفت.

آن حضرت پس از انجام کارهای خود. دوباره گذارش به آن قبر افتاد.

امّا مشاهده کرد که ملائکه رحمت- در حالی که طبقهایی از نور در دستشان بود- کنار آن قبر ایستاده اند.

حضرت عیسی علیه السلام از این امر متعجّب شد.

و بعد از بجای آوردن نماز. بدرگاه خداوند دعا نموده و سبب این امر را از خدای عزّ وجلّ سؤال کرد؟

خدای متعال در پاسخ به او وحی فرمود:

– ای عیسی- این شخص مُرده. بنده ای گناهکار بود. که مستحقّ عذاب بود.

امّا او در هنگام مرگ. همسری داشت که او باردار بود.

و آن زن بعد از مرگ آن مرد. فرزندش را به دنیا آورده و او را تربیت نمود.

و هنگامی که آن فرزند بزرگ شد. او را به مکتب خانه فرستاد.

و معلّم- در مکتبخانه- به او کلمه بسم اللَّه الرحمن الرحیم را آموخت.

و او این کلمه را بر زبان جاری ساخت.

به همین دلیل من حیا کردم از اینکه پدری را در درون زمین عذاب نمایم. در حالی که فرزندش- بر روی زمین- اسم مرا بر زبان جاری می کند[۲].
حفظ حرمت «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» توسّط فرزند
والدینی که فرزند آنها حرمت «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را حفظ می کند

۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مضمون فرمود:

شخصی که نوشته «بسم اللَّه الرحمن الرحیم» را که روی زمین افتاده باشد- بخاطر حفظ حرمت خدای عزّ وجلّ و نام او- بردارد. و از پایمال شدن آن جلوگیری نماید.

چنین شخصی- نزد خدای متعال- در زمره صدّیقین خواهد بود.

و این کار او. باعث تخفیف عذاب از والدینش می گردد.

اگر چه آنها مشرک باشند[۳].
حفظ حرمت اسماء اللَّه تعالی توسّط فرزند
والدینی که فرزند آنها حرمت اسماء اللَّه تعالی را حفظ می کند

۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مضمون فرمود:

شخصی که کاغذی را که بر روی زمین افتاده. و نام خدای عزّ وجلّ در آن نوشته شده است را- بخاطر حفظ حرمت نام خدا- بردارد.

و از پایمال شدن آن جلوگیری نماید.

چنین شخصی- در نزد خدای متعال- در زمره صدّیقین خواهد بود.

و این کار او. باعث تخفیف عذاب از والدینش می گردد- اگر چه آنها مشرک باشند-[۴].

۵- و در حدیثی دیگر چنین آمده است: خدای متعال نام چنین شخصی را در اعلی علّیین بالا می برد.

و این کار او. باعث تخفیف عذاب والدینش می گردد. اگر چه آنها کافر باشند[۵].
بوسیدن فرزند
والدینی که فرزند خود را می بوسند

۶- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: بوسیدن فرزند موجب رحمت می گردد[۶].

۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: فرزندان خود را ببوسید.

زیرا- برای هر بوسه- مقام و منزلتی- در بهشت- به شما عطا خواهد شد[۷].

۸- امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که فرزندش را ببوسد.

خدای متعال برای او حسنه می نویسد[۸].

۹- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: شخصی که فرزند خود را ببوسد این کار.

برای او موجب حسنه می گردد[۹].

۱۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: فرزندان خود را زیاد ببوسید. زیرا برای هر بوسه. درجه و منزلتی را در بهشت خواهید داشت [۱۰].
تربیت فرزند
والدینی که فرزند خود را بخوبی تربیت می کنند

۱۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: فرزندان خود را گرامی بدارید و آنها را به خوبی تربیت کنید.

این کار برای شما موجب آمرزش می گردد[۱۱].

۱۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: هنگامی که شخصی از شما فرزندش را تربیت می کند.

این کار برای او بهتر از آن است که نصف صاع [از طعامی ] را صدقه بدهد[۱۲].

۱۳- امام صادق علیه السلام فرمود: شخص مؤمن بخاطر اینکه به خانواده اش دانش و ادب نیک را می آموزد آنها را وارد بهشت می نماید[۱۳].

۱۴- امام سجّاد علیه السلام در حدیث شریفی که بنام رساله حقوق نامیده شده است چنین فرمود: . . . حقّ فرزندت آن است که بدانی او از تو می باشد. و کارهای او در دنیا- چه بد باشند و چه خوب- به تو نسبت داده خواهد شد. آن کارها. و باید بدانی که تو در قبال فرزند خود مسؤول هستی. و لازم است که او را بخوبی تربیت نمایی و به خداشناسی راهنمایی کنی. و راه اطاعت از خدای متعال را برای او هموار سازی. و بدانکه رفتار نیک تو با فرزندت. موجب اجر و ثواب خواهد بود،و رفتار بد تو- با او- مجازات و عقوبت را در پی خواهد داشت [۱۴].

۱۵- امام کاظم علیه السلام در ضمن حدیثی فرمود: هشت خصلت است که هر شخص دارای آنها باشد. خدای متعال او را وارد بهشت خواهد نمود. و رحمتش را بر او خواهد گستراند. از جمله آن خصلتها: خوب تربیت نمودن فرزند است [۱۵].
حج بجا آوردن از طرف فرزند
والدینی که از طرف فرزندشان حج بجا می آورند

۱۶- شخصی بنام حارث بن مغیره بر امام صادق علیه السلام وارد شده و به ایشان عرض کرد: دختر نوجوانی دارم که ارزش او برای من از هر چیزی بیشتر است.

آیا می توانم برای او حج بجای آورم؟

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر تو چنین کنی برای او- و برای تو نیز- اجر و ثواب خواهد بود[۱۶].
خوشحال نمودن فرزند
والدینی که فرزند خود را خوشحال می نمایند

۱۷- پیامبر اکرم علیه السلام فرمود: شخصی که فرزند خود را خوشحال نماید. خدای متعال- در روز قیامت- او را خوشحال خواهد ساخت [۱۷].
والدینی که دختر خود را خوشحال می نمایند

۱۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دختر خود را خوشحال نماید. مانند آن است که فرزندی از فرزندان حضرت اسماعیل را از بردگی آزاد ساخته است [۱۸].

۱۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که زنی از محارم خود را خوشحال سازد خدای متعال او را در روز قیامت خوشحال خواهد نمود[۱۹].
والدینی که پسر خود را خوشحال می نمایند

۲۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که فرزند پسر خود را خوشحال نماید. مانند آن است که از خوف خدا گریه کرده است.

و شخصی که از خوف خدا گریه کند وارد بهشت و جنّات نعیم خواهد شد[۲۰].
دختر داشتن
آثار و برکات و ثمرات دنیوی دختر داشتن
برکت

۲۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: دختران مایه برکت هستند[۲۱].

۲۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای یک فرزند دختر باشد خدای متعال کمک کار و معین او بوده و برکت و مغفرتش را شامل او خواهد ساخت [۲۲].

۲۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: در هر روز دوازده برکت و رحمت الهی بر خانه ای که در آن دختران زندگی می کنند نازل می گردد.

و آن منزل. مورد زیارت و دیدار ملائکه قرار می گیرد.

و آن ملائکه برای پدر آن دختران- در هر روز و شب- ثواب عبادت یک سال را در نامه عمل او می نویسند[۲۳].
باقیات صالحات

۲۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در باره دختران فرمود: آنها باقیات صالحات بشمار می آیند[۲۴].
بشارت

۲۵- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در باره دختران فرمود: آنها مایه بشارت هستند[۲۵].
برتر بودن از هزار حج و هزار جهاد و هزار قربانی و هزار ضیافت

۲۶- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای یک فرزند دختر باشد.

این دختر برای او بهتر است از هزار حج. و بهتر است از هزار جهاد در راه خدا.

و بهتر است از قربانی هزار شتر. و بهتر است از هزار مهمانی دادن [۲۶].
برداشته شدن مسئولیت جهاد و تکالیف سخت از دوش پدری که دارای سه دختر می باشد

۲۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای سه دختر باشد. مسؤولیت جهاد و تکالیف سنگین و شاق از دوش او برداشته می شود[۲۷].
بهترین فرزندان

۲۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین فرزندان شما دختران هستند[۲۸].
پرستاری

۲۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: دختران. فرزندان خوب و نیکویی هستند.

زیرا آنها مایه خوشی و انس هستند و از شما پرستاری می کنند[۲۹].
دیدار ملائکه- نزول ملائکه

۳۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: در هر روز دوازده برکت و رحمت الهی بر خانه ای که در آن دختران زندگی می کنند نازل می گردد. و آن منزل مورد زیارت و دیدار ملائکه قرار می گیرد. و آن ملائکه برای پدر آن دختران- در هر روز و شب- ثواب عبادت یک سال را در نامه عمل او می نویسند[۳۰].

۳۱- امام صادق علیه السلام فرمود: هنگامی که شخصی دارای فرزند دختر می گردد خدای عزّ وجلّ فرشته ای را به سوی آن دختر نازل می فرماید و آن فرشته بال خود را بر سر و سینه آن دختر می کشد و می گوید: این مخلوق ظریف و نازک است.

و شخصی که برای او انفاق کند خدای متعال- تا روز قیامت- کمک حال او خواهد بود[۳۱].
رأفت الهی

۳۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بدرستیکه رأفت و مهربانی خدای عزّ وجلّ نسبت به دختران بیشتر از پسران می باشد[۳۲].
رحمت الهی

۳۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: مردی که دارای فرزند دختر می باشد مورد رحمت الهی قرار دارد[۳۳].

۳۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: در هر روز دوازده برکت و رحمت الهی بر خانه ای که در آن دختران زندگی می کنند نازل می گردد. و آن منزل مورد زیارت و دیدار ملائکه قرار می گیرد.

و آن ملائکه برای پدر آن دختران- در هر روز و شب- ثواب عبادت یک سال را در نامه عمل او می نویسند[۳۴].
کمک الهی

۳۵- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای یک فرزند دختر باشد خدای متعال کمک کار و معین او بوده و برکت و مغفرتش را شامل او خواهد ساخت [۳۵].
گل خوشبو

۳۶- هنگامی که تولّد حضرت فاطمه زهرا علیها السلام را به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بشارت دادند پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در چهره اصحاب خود نشانه کراهت را مشاهده کردند.

در این هنگام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله رو به آنها کرده و آنها را مورد سرزنش قرار داده و فرمود:

چرا از این امر کراهت دارید؟!

او گلی است که من بوی آن را استشمام می کنم.

و رزق و روزی او نیز بر خدای عزّ وجلّ می باشد[۳۶].

۳۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در وصف دختران فرمود: آنها گل خوشبو هستند[۳۷].

۳۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به مردی که صاحب فرزند دختری شد فرمود: او گلی است که تو بوی آن را استشمام می کنی[۳۸].
معافیت از عوارض و مالیات

۳۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مضمون فرمود: شخصی که دارای سه دختر- یا سه خواهر- باشد تکلیف جهاد از دوش او برداشته می گردد.

و او از پرداخت مالیات و عوارض معاف خواهد بود[۳۹].
مونس بودن

۴۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در وصف دختران فرمود: آنها مایه انس می باشند[۴۰].
نوحه گری بر پدر

۴۱- امام صادق علیه السلام فرمود: حضرت ابراهیم خلیل الرحمن علیه السلام از خدای عزّ وجلّ درخواست نمود تا به او دختری کرامت فرماید.

تا آن دختر بعد از مرگ او برایش گریه کند[۴۱].
مسؤولیت افراد جامعه و دولتمردان در قبال خانواده های دختردار

۴۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: ای مردم شخصی را که دارای سه دختر است یاری و کمک کنید. و به او قرض بدهید. و او را مورد لطف و مرحمت خود قرار دهید[۴۲].

۴۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مورد شخصی که دارای چهار دختر می باشد فرمود:

– ای مردم- او را یاری نمایید.

– ای مردم- به او قرض دهید.

– ای مردم- به او رحم و مهربانی کنید[۴۳].
آثار و برکات و ثمرات اخروی دختر داشتن
آمرزش الهی

۴۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای یک فرزند دختر باشد خدای متعال کمک کار و معین او بوده و برکت و مغفرتش را شامل او خواهد ساخت [۴۴].
اجر و ثواب

۴۵- امام صادق علیه السلام فرمودد: دختران به منزله حسنات می باشند.

و خدای متعال در برابر حسنات. اجر و ثواب عنایت می فرماید[۴۵].
امان از آتش جهنّم

۴۶- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای فرزندان دختر می باشد و به آنها نیکی نماید. از گزند آتش جهنّم در امان خواهد بود[۴۶].

۴۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که یک فرزند دختر داشته باشد و آن دختر را به نیکی تربیت نموده و به نیکی آموزش دهد.

و از نعمتهایی که خداوند به او کرامت فرموده بر آن دختر ارزانی دارد.

این کار موجب دوری او از آتش شده و به منزله سپری از عذاب جهنّم است [۴۷].

۴۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: دختر نیکو فرزندی است.

هر شخصی که دارای یک فرزند دختر باشد. آن دختر باعث می گردد تا او از آتش جهنّم در امان باشد[۴۸].

۴۹- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی دو دختر- یا دو خواهر یا دو عمّه و یا دو خاله- را تأمین نماید. این کار باعث دوری او از آتش جهنّم می گردد[۴۹].

۵۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای دو فرزند دختر می باشد.

آن دو دختر باعث دوری او از آتش جهنّم می گردند[۵۰].

۵۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای سه فرزند دختر باشد و بر مشکلات و سختیهای آنها صبر نماید. آن دختران باعث می گردند تا او از آتش جهنّم در امان باشد[۵۱].
بهشتی شدن

۵۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای فرزند دختر می باشد و به آن دختر آزار نرسانده و او را مورد توهین قرار نداده و فرزند پسرش را بر او ترجیح ندهد.

خدای متعال چنین شخصی را وارد بهشت می نماید[۵۲].

۵۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای دو فرزند دختر می باشد. بواسطه آن دو دختر وارد بهشت می گردد[۵۳].

۵۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی سه دختر- یا سه خواهر- را تأمین نماید. بهشت برای او واجب می گردد.

مردم از حضرت صلی الله علیه و آله سؤال کردند: اگر دو نفر باشند هم همین ثواب را خواهد داشت؟

حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: اگر دو نفر هم باشند همینطور است.

مردم بار دیگر از حضرت صلی الله علیه و آله سؤال کردند: اگر یک نفر باشد چطور؟

حضرت صلی الله علیه و آله فرمودند: حتّی اگر یک نفر هم باشد[۵۴].

۵۵- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی دختر مسلمانی را تأمین نماید. بهشت ارزانی او می گردد[۵۵].

۵۶- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی سه دختر را تأمین کند خدای متعال سه باغ از باغهای بهشتی را به او کرامت خواهد نمود.

که هر باغ آن. از دنیا و مافیها وسیعتر است [۵۶]. [۵۷]
همنشینی با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بهشت

۵۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی دو دختر یا سه دختر را تأمین کند همراه من در بهشت خواهد بود[۵۸].

۵۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که دارای دو دختر یا دو خواهر باشد و به آنها نیکی کند.

نزدیک بودن جای او- در بهشت- با جایگاه من. مانند نزدیکی دو انگشت سبّابه و وسط خواهد بود[۵۹].

۵۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی یک یا دو دختر را تأمین نماید. جایگاه او- در روز قیامت- در کنار من خواهد بود[۶۰].

۶۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که نیازهای معیشتی دو دختر را تأمین نماید همراه من وارد بهشت خواهد شد[۶۱].

۶۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حالی که انگشت سبّابه و وسط را نشان مردم می داد فرمود:

شخصی که سه دختر- یا سه خواهر- را اداره نماید و نیازهای آنها را تأمین کند.

همجواری او با من در- در بهشت- مانند همجواری این دو انگشت خواهد بود.

آنگاه حضرت صلی الله علیه و آله دو انگشت سبّابه و وسط خود را نشان مردم دادند.

مردم به پیامبر صلی الله علیه و آله گفتند: اگر آنها دو نفر باشند چطور؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: اگر چه دو نفر باشند.

به پیامبر صلی الله علیه و آله گفته شد: اگر یک نفر باشد چطور؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: اگر چه یک نفر باشد[۶۲].
دعا نمودن در حقّ فرزند
والدینی که در حقّ فرزند دعای خیر می کنند

۶۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: عفو نمودن فرزند و بخشیدن او- هنگامیکه عمل ناشایستی از وی سرمی زند-. و دعا نمودن در حقّ او.

از نشانه های نیکی نمودن به فرزند بشمار می آید[۶۳].
دوست داشتن فرزند
والدینی که فرزند خود را دوست دارند

۶۳- امام صادق علیه السلام فرمود: بدرستیکه خداوند عزّ وجلّ شخص را- بخاطر شدّت علاقه ای که به فرزندش دارد- مورد رحمت خود قرار می دهد[۶۴].
راضی نمودن فرزند
والدینی که فرزند خود را راضی می نمایند

۶۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که کودک خود را راضی نماید و دل وی را بدست بیاورد.

خدای متعال او را- در روز قیامت- آن چنان مورد رضایت خود قرار می دهد که او نیز راضی گردد[۶۵].
عفو نمودن فرزند
والدینی که خطای فرزند خود را مورد عفو قرار می دهند

۶۵- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مضمون فرمود: خدای عزّ وجلّ مورد رحمت قرار می دهد شخصی را که خطاهای فرزند خود را مورد عفو قرار می دهد.

و از خدای متعال برای او طلب بخشش می کند[۶۶].

۶۶- یونس بن رباط می گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود:

خدای متعال مورد رحمت قرار می دهد شخصی که فرزندش را در راه نیکی کردن یاری می نماید.

یونس بن رباط می گوید: به امام صادق علیه السلام گفتم: چگونه فرزندش را در راه نیکی کردن یاری می کند؟

امام صادق علیه السلام به این مضمون فرمود: رفتار فرزندش را مورد پذیرش خود قرار می دهد.

و از بدیهای او می گذرد. و به او ظلم روا نمی دارد.

و او را به جهالت و نادانی نسبت نمی دهد[۶۷].
فرزند نیکوکار داشتن
والدینی که فرزند نیکوکاری دارند

۶۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: پنج چیز از نشانه های سعادت بشمار می آید:

۱- همسر شایسته داشتن.

۲- فرزندان نیکوکار داشتن.

۳- دوستان و همنشینان شایسته داشتن.

۴- دستیابی به رزق و روزی در شهر و دیار خود.

۵- دوست داشتن آل محمّد علیهم السلام [۶۸].

۶۸- امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که ما اهل بیت را دوست می دارد بر او لازم است که حمد خدای را- بر این اوّلین نعمت- بجای آورد.

به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله گفته شد: اوّلین نعمت چیست؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: پاکی و طهارت نَسَب.

زیرا شخصی که ما را دوست می دارد. نَسَب او پاک و طاهر است.

و شخصی که با ما دشمنی می کند. نَسَب او ناپاک و خبیث است [۶۹].

۶۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: شخصی که من و تو و امامان از نسل تو را دوست داشته باشد بر او لازم است که حمد و سپاس الهی را بخاطر پاکی و طهارت نَسَب خود بجای بیاورد.

زیرا بدرستیکه شخصی که ما را دوست دارد. نسب او پاک و طاهر است.

و شخصی که با ما دشمنی می کند. نسب او ناپاک و خبیث می باشد[۷۰].

۷۰- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که مهر و محبّت ما را در دل خود دارد. بر او لازم است که برای مادر خود زیاد دعا بنماید.

زیرا مادر او پاکدامن بوده است [۷۱].

۷۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بدرستیکه فرزند شایسته گلی از گلهای بهشت است [۷۲].

۷۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بوی فرزند نشانه ای از بوی بهشت است [۷۳].

۷۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: از نشانه های سعادت. داشتن فرزند شایسته می باشد[۷۴].

۷۴- امام صادق علیه السلام فرمود: از نشانه های سعادت داشتن فرزند نیکوکار می باشد[۷۵].

۷۵- امام کاظم علیه السلام فرمود: سعادتمند است شخصی که فرزند شایسته و نیکوکاری را- در زمان حیات- از خود به یادگار بگذارد[۷۶].

۷۶- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: داشتن فرزند شایسته مایه خوشنامی است [۷۷].

۷۷- امام رضا علیه السلام به این مضمون فرمود: اگر خدای تبارک و تعالی برای بنده ای خیری مقرّر بفرماید. به او فرزند شایسته و نیکوکاری عنایت می نماید[۷۸].

۷۸- امام صادق علیه السلام فرمود: فرزند شایسته. برترین میراثی است که از شخص فوت شده به یادگار می ماند[۷۹].

۷۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: پنج گروه هستند که پس از مرگ آنها- نیز- ثواب در نامه اعمالشان نوشته می شود:

شخصی که درختی را بکارد.

و شخصی که چاه آبی را حفر کند.

و شخصی که مسجدی را برای خدا بنا نماید.

و شخصی که قرآنی را بنویسد.

و شخصی فرزند شایسته و صالحی را به یادگار بگذارد[۸۰].

۸۰- روزی حضرت عیسی بن مریم علیه السلام از کنار قبری گذشت. و مشاهده نمود که صاحب این قبر در عذاب می باشد.

پس از گذشت یک سال بار دیگر حضرت عیسی علیه السلام بر آن قبر گذر کرد. و مشاهده فرمود که عذاب از صاحب آن قبر برداشته شده است.

حضرت عیسی علیه السلام به خدای عزّ وجلّ گفت: – ای خدا- سال گذشته از کنار این قبر عبور کردم. و مشاهده نمودم که صاحب آن در عذاب می باشد.

و امسال از کنار این قبر گذر نمودم امّا عذابی برای صاحب آن. مشاهده نکردم؟

در این هنگام خدای متعال به حضرت عیسی علیه السلام به این مضمون فرمود: صاحب این قبر. شخص گناهکاری بود. امّا او فرزند صالح و شایسته ای از خود بجای گذاشت.

و آن فرزند راه و مسیری را آباد نمود. و یتیمی را مورد تفقّد قرار داد.

من به خاطر کارهای نیکی که این فرزند انجام داده بود. از گناه پدر او درگذشتم.

و او را مورد مغفرت و آمرزش خود قرار دادم [۸۱].

۸۱- در حدیث آمده است: شخصی که از دنیا برود و فرزند شایسته و نیکوکاری از خود به یادگار نگذاشته باشد. چنان است که او اصلًا زنده نبوده است.

و شخصی که بمیرد و فرزند شایسته و نیکوکاری را از خود به یادگار بگذارد. چنان است که او اصلًا نمرده است [۸۲].
عبادت و طاعت و بندگی فرزند
والدینی که فرزند آنها خدای عزّ وجلّ را عبادت می کند

۸۲- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین میراثی که شخصی مؤمن از خود بجای می گذارد فرزند شایسته ای است که خدای عزّ وجلّ را عبادت می کند[۸۳].

۸۳- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: از خدا درخواست نمودم تا فرزندانی به من عنایت فرماید که مطیع خدا بوده و خداترس باشند.

و وقتی به آنها نگاه می کنم و می بینم که آنها از خدای متعال اطاعت می کنند.

این امر مایه چشم روشنی من خواهد بود[۸۴].
کمک کار بودن فرزند
والدینی که فرزندشان کمک کار آنها می باشد

۸۴- امام سجّاد علیه السلام فرمود: از نشانه های سعادت یک شخص آن است که فرزندانی داشته باشد که کمک کار او باشند[۸۵].
دعای خیر فرزند در حقّ والدین
والدینی که فرزندشان- در زمان حیات- در حقّشان دعای خیر می کند

۸۵- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: چهار گروه هستند که دعای آنها مستجاب می گردد: پیشوای دادگری که برای پیروان خود دعا می کند.

و پدر نیکوکاری که در حقّ فرزند خود دعا می کند.

و فرزند نیکوکاری که در حقّ پدر خود دعا می کند.

و مظلوم.

زیرا خدای عزّ وجلّ می گوید: به عزّت و جلالم سوگند که تو را کمک و یاری خواهم نمود- اگر چه پس از گذشت مدّت زمانی باشد-[۸۶].

۸۶- امام سجّاد علیه السلام فرمود: داشتن فرزند امر نیکی است.

زیرا در وقتی که او زنده است برای والدین خود. دعا می کند.

و اگر از دنیا رفت. در حقّ والدین خود. شفاعت می کند[۸۷].

۸۷- امام باقر علیه السلام فرمود: دعای پنج گروه است که بین آنها و خدای عزّو جلّ حائل و حاجبی نیست: دعای پیشوای دادگر.

و دعای مظلوم. خدای عزّ وجلّ می گوید: انتقام تو را از ظالم خواهم گرفت- اگر چه مدتی به طول بیانجامد-.

و دعای فرزند شایسته در حقّ والدین. و دعای پدر شایسته در حقّ فرزند خود.

و دعای مؤمن برای برادر مؤمن خود- در غیاب او-.

به او گفته می شود: برای تو نیز چنین خواهد بود[۸۸].

۸۸- امام صادق علیه السلام فرمود: شش گروه هستند که بین دعای آنها و خداوند حائل و حاجبی نیست: پیشوای دادگر.

و دعای پدر نیکوکار در حقّ فرزند خود. و دعای فرزند شایسته در حقّ پدر خود.

و دعای مؤمن در حقّ مؤمن- در غیاب او-.

و دعای مظلوم. زیرا خدای عزّ و جلّ می فرماید: انتقام تو را از ظالم خواهم گرفت- اگر چه بعد از گذشت مدّت زمانی باشد-.

و دعای فقیر در حقّ شخصی که به او کمک کرده است- اگر مؤمن باشد-[۸۹].
دعای خیر فرزند در حقّ والدین- پس از مرگ آنها-
والدینی که فرزندشان- پس از مرگ آنها- در حقّشان دعای خیر می کند

۸۹- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: برترین چیزی که شخص- بعد از مرگ خود- به یادگار می گذارد سه چیز می باشد: فرزند شایسته ای است که برای او دعا می کند.

صدقه جاریه ای است که از خود بجای می گذارد.

علم و دانشی است که به آن عمل می شود[۹۰].

۹۰- معاویه بن عمّار می گوید: به امام صادق علیه السلام گفتم: چه عمل خیری- بعد از آنکه شخص از دنیا می رود- به او می رسد؟

امام صادق علیه السلام فرمود: دعای خیر فرزند شایسته و صالح در حقّ والدین خود- پس از مرگ آنها-.

و حج رفتن به نیابت از والدین.

و صدقه دادن. و بنده آزاد کردن. و روزه گرفتن. و نماز خواندن از طرف آنها[۹۱].

۹۱- امام صادق علیه السلام فرمود: اجر و ثواب چند چیز است که- پس از مرگ آدمی- به او می رسد: داشتن فرزند شایسته و صالحی که برای او دعای خیر کند.

از جمله آن امور می باشد[۹۲].

۹۲- در حدیث آمده است: چند چیز است که آثارو پیامدهای نیک آن- پس از مرگ آدمی- قطع نمی گردد.

و ثمرات و خیرات آن- همچنان- به او می رسد.

از جمله آن امور: فرزند شایسته و صالحی است که در حقّ والدین خود- پس از مرگ آنها- دعای خیر می کند[۹۳].
استغفار فرزند برای والدین و طلب آمرزش نمودن برای آنها
والدینی که فرزندشان برایشان استغفار می کند و از خدای متعال برای آنها طلب آمرزش می نماید

۹۳- امام صادق علیه السلام فرمود: شش چیز است که شخص مؤمن- بعد از مرگ خود- از آنها سود و نفع می برد: فرزند شایسته ای که برای او استغفار کند.

و قرآنی- که از او مانده باشد- خوانده شود.

و چاه آبی که حفر کرده باشد.

و درختی که کاشته باشد.

و آبی که جاری کرده باشد.

و سنتّ حسنه ای که از آن پیروی گردد[۹۴].

۹۴- امام صادق علیه السلام فرمود: اجر و پاداش چند چیز است که پس از دنیا رفتن شخص- نیز- به او می رسد:

صدقه جاریه ای که- در وقت زنده بودن خود- آن را برقرار نموده باشد.

و سنّت و شیوه و روش هدایتگر و نیکی که آن را تأسیس و بنیان گذاشته باشد.

و فرزند شایسته ای که برای او استغفار نماید[۹۵].

۹۵- امام صادق علیه السلام فرمود: برترین چیزی که یک شخص- بعد از خود- به یادگار می گذارد سه چیز است:

فرزند نیکی که برای او استغفار کند.

و سنّت حسنه ای که مورد پیروی و عمل قرار گیرد.

و صدقه جاریه ای که بعد از خود بجای گذارد[۹۶].

۹۶- امام صادق علیه السلام فرمود: بهترین میراثی که خدای متعال به بنده مؤمن. کرامت می فرماید آن است که فرزند نیکویی به او عطا می نماید.

که آن فرزند برای او استغفار می کند[۹۷].

۹۷- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: فرزند. جگرگوشه مؤمن بشمار می آید.

اگر قبل از والدین خود بمیرد- در روز قیامت- آنها را مورد شفاعت خود قرار می دهد.

و اگر والدین قبل از او بمیرند. او برای آنها از درگاه خدای متعال استغفار می کند و آنها آمرزیده می شوند[۹۸].
قرآن آموزی به فرزند
والدینی که به فرزند خود قرآن را آموزش می دهند

۹۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: والدینی که به فرزند خود قرآن را آموزش می دهند. دو حوله از نور- در روز قیامت- به آنها پوشانده می شود.

که از نور آن- دو حوله- صورت اهل بهشت نورانی می شود[۹۹].

۹۹- حضرت امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: از جمله حقوقی که فرزند بر گردن پدر خود دارد آن است که: نام نیک برای او انتخاب کند.

و او را به نیکی تربیت نماید.

و قرآن را به او آموزش دهد[۱۰۰].

۱۰۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیثی پیرامون مقام والدینی که به فرزند خود قرآن را آموزش می دهند فرمود: بر سر پدر و مادر شخصی که قرآن می خواند. تاج کرامت گذاشته می شود که درخشش آن تاج مسیر ده هزار سال را نورانی می کند.

و آن پدر و مادر بوسیله حوله بهشتی پوشانده می شوند.

که یک تار- از آن حوله- هزار برابر دنیا ارزش دارد.

هنگامی که این والدین مقام و منزلت خود را اینگونه می بیینند. به خدای عزّ وجلّ می گویند: بخاطر چه چیزی است که این شرافت و کرامت به ما داده شده است.

ملائکه مقرّب الهی- در جواب- به آنها می گویند: این کرامت و منزلت و شرافت بخاطر آن است که شما به فرزند خود. قرآن را آموزش دادید[۱۰۱].

۱۰۱- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیثی پیرامون والدینی که به فرزند خود قرآن را آموزش می دهند فرمود: آنها در بهشت بوسیله دو حوله بهشتی پوشانده می شوند که ارزش آن دو حوله از دنیا و مافیها بیشتر است.

مردم در این هنگام با عظمت و بزرگی به این والدین نگاه می کنند.

سپس این والدین می گویند: – ای خدا- برای چه این مقام به ما داده شده است؟

خدای متعال به آنها می فرماید: غیر از این موهبتی که به شما داده شده است. تاج کرامت نیز بر سر شما گذاشته خواهد شد. و این بخاطر آن است که شما به فرزند خود قرآن را آموزش دادید و او را به دین اسلام آگاه نمودید.

و او را با دوستی محمّد رسول اللَّه و علی ولی اللَّه پرورش دادید.

و احکام شریعت را به او آموختید[۱۰۲].
قرآن خواندن فرزند
والدینی که فرزند آنها قرآن را تلاوت می نماید

۱۰۲- امام صادق علیه السلام فرمود: قرآن خواندن- از رو- موجب تخفیف عذاب از والدین می گردد- اگر چه آنها کافر باشند-[۱۰۳].

۱۰۳- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که قرآن را از رو بخواند. بینایی او افزون می گردد. و عذاب والدین او تخفیف می یابد- اگر چه آنها کافر باشند-[۱۰۴].

۱۰۴- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که سوره- قل یا أیها الکافرون-.

و سوره- قل هو اللَّه أحد- را در نمازهای واجب خود بخواند. خدای عزّ وجلّ او و والدین او را مورد آمرزش و مغفرت قرار می دهد.

و اگر او جزء شقاوتمندان باشد. نام او از دفتر اشقیاء محو می گردد.

و در دفتر سعادتمندان ثبت می شود.

و خدای عزّ وجلّ زندگی با سعادتی به او کرامت می فرماید.

و مرگ او را شهادت قرار می دهد.

و در روز قیامت. شهید. مبعوث می گردد[۱۰۵].

۱۰۵- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که سوره جحد و توحید را در یکی از نمازهای واجب خود بخواند. خدای عزّ وجلّ او و والدینش را مورد مغفرت و آمرزش قرار می دهد[۱۰۶].

۱۰۶- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیثی پیرامون فضیلت خواندن سوره اخلاص فرمود:

شخصی که بیست بار این سوره را بخواند برکت شامل او و خانواده اش و فرزندانش و مال و دارائیش می گردد.

و شخصی که پانصد بار این سوره را بخواند. خدای عزّ وجلّ او و والدینش را مورد مغفرت و آمرزش قرار می دهد[۱۰۷].

۱۰۷- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که به خدای عزّ وجلّ و روز قیامت ایمان دارد سزاوار است که خواندن سوره- قل هو اللَّه احد- را پس از نماز واجب ترک ننماید.

زیرا شخصی که این سوره را بخواند. خدای عزّ وجلّ خیر دنیا و آخرت را به او کرامت خواهد نمود.

و خدای عزّ وجلّ او و والدین و فرزندان آنها را مورد آمرزش و مغفرت خود قرار می دهد[۱۰۸].
ختم قرآن توسّط فرزند
والدینی که فرزند آنها قرآن را ختم می نماید

۱۰۸- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به این مضمون فرمود: هنگامی که شخص مؤمن قرآن می خواند.

خدای عزّ وجلّ به دیده رحمت به او می نگرد.

و خدای عزّ وجلّ برای هر آیه هزار حور العین به او کرامت می فرماید.

و خدای متعال برای هر حرفی از قرآن. نوری در صراط به او عنایت می فرماید.

و هنگامی که او قرآن را ختم کند. خدای عز وجلّ ثواب سیصد و سیزده پیامبر را به او می دهد.

و مانند آن است که کتب انبیاء را تلاوت نموده است.

و جسد او بر آتش جهنّم حرام می گردد.

و پس از ختم قرآن هنگامی که از جای خود برمی خیزد خدای متعال او و والدینش را مورد مغفرت و آمرزش قرار می دهد[۱۰۹].
کشته شدن در راه دفاع از فرزند
والدینی که در راه دفاع از فرزند و حریم خانواده کشته می شوند

۱۰۹- حضرت امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: شخصی که در راه دفاع نمودن از حریم فرزند و خانواده خود کشته می شود. شهید محسوب می گردد[۱۱۰].

گرامی داشتن فرزند
والدینی که فرزند خود را گرامی می دارند

۱۱۰- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: فرزندان خود را گرامی بدارید و آنها را به خوبی تربیت کنید.

این کار. موجب آمرزش و مغفرت شما می گردد[۱۱۱].
مدارا نمودن با فرزند
والدینی که با فرزند خود مدارا می کنند

۱۱۱- حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: شخصی که یتیمی را مورد تفقّد و پناه قرار می دهد.

و به شخص ضعیف و مستمند رحم می کند.

و والدین خود را مورد شفقت قرار می دهد.

و با فرزند خود مدارا می نماید.

و با زیردستان خود مدارا می کند.

خدای متعال او را در بهشت و رضوان جای خواهد داد.

و رحمت خود را بر او گسترده خواهد ساخت [۱۱۲].

۱۱۲- امام سجّاد علیه السلام فرمود: فردی که- در دنیا- با شخصی مدارا نماید. خدای متعال نیز در روز قیامت با او مدارا خواهد نمود[۱۱۳].
نگاه کردن از روی محبّت به فرزند
والدینی که با محبّت به فرزند نگاه می کنند

۱۱۳- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: نگاه کردن والدین به فرزند خود- از روی محبّت- عبادت بشمار می آید[۱۱۴].

۱۱۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: هنگامی که والدین به فرزند خود نگاه می کنند- و بدین وسیله او را خوشحال و مسرور می نمایند- این عمل ثواب آزاد کردن برده ای را خواهد داشت.

به پیامبر صلی الله علیه و آله گفتند: اگر او- در روز- سیصد و شصت بار نگاه کند چطور؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: خدای تعالی بزرگتر از اینها است [۱۱۵].
نمازآموزی به فرزند
والدینی که به فرزند خود نماز را آموزش می دهند

۱۱۵- (امام باقر علیه السلام در حدیثی که پیرامون وظائف والدین در قبال فرزندان خود می باشد فرمود): . . . و هنگامی که فرزند وضو گرفتن و نماز خواندن را آموخت.

خدای متعال والدین او را مورد رحمت و مغفرت قرار می دهد[۱۱۶].

۱۱۶- در حدیث آمده است: نماز را در سن هفت سالگی به فرزندان خود بیاموزید.

و در هشت سالگی از آنها بخواهید تا نماز بخوانند[۱۱۷].
نیکی نمودن به فرزند
والدینی که به فرزند خود نیکی می نمایند

۱۱۷- امام سجّاد علیه السلام در حدیث شریفی که بنام رساله حقوق نامیده شده است چنین فرمود: . . . حقّ فرزند تو آن است که بدانی او از تو می باشد.

و کارهای او در دنیا- چه بد باشد و چه خوب- به تو نسبت داده خواهد شد.

و باید بدانی که تو در قبال فرزند خود مسؤول هستی.

و لازم است که او را بخوبی تربیت نمایی و به خداشناسی راهنمایی کنی.

و راه اطاعت از خدای متعال را برای او هموار سازی.

و بدانکه رفتار نیک تو با فرزندت. موجب اجر و ثواب خواهد بود.

و رفتار بد تو با او مجازات و عقوبت را در پی خواهد داشت [۱۱۸].

۱۱۸- امام صادق علیه السلام فرمود: سه چیز است که اگر شخص مؤمن آنها را بجای آورد این کار باعث زیادی نعمت و بقای آن بر او خواهد بود.

۱) طول دادن رکوع و سجود در نماز.

۲) طول دادن نشستن بر سر سفره هنگامی که دیگران بر سر سفره او حضور دارند.

۳) نیکی کردن به فرزند و خانواده [۱۱۹].

۱۱۹- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که راستگو باشد. اعمال او تزکیه می گردد.

و شخصی که نیت او نیک باشد. روزی او افزون می شود.

و شخصی که به فرزند و خانواده خود نیکی نماید. عمر او زیاد می گردد[۱۲۰].
نیکی نمودن به فرزند بمنزله نیکی کردن به والدین است
والدینی که- در نبود پدر و مادر خود- به فرزند خود نیکی می کنند

۱۲۰- امام صادق علیه السلام فرمود: شخصی که به فرزند خود نیکی می نماید. همانند آن است که به والدین خود نیکی کرده است[۱۲۱].

۱۲۱- مردی به امام صادق علیه السلام گفت: به چه شخصی نیکی کنم؟

امام صادق علیه السلام به او فرمود: به والدین خود نیکی کن.

آن مرد به امام صادق علیه السلام گفت: والدین من از دنیا رفته اند؟!

امام صادق علیه السلام به او فرمود: به فرزند خود نیکی کن [۱۲۲].

۱۲۲- امام علیه السلام فرمود: به این علّت به افرادی که نیکی می کنند. نیکوکار گفته می شود.

زیرا آنها به والدین و فرزندان خود نیکی می نمایند[۱۲۳].

۱۲۳- روزی امام کاظم علیه السلام به مردی فرمود: آیا والدین تو زنده هستند؟

آن مرد گفت: خیر.

امام علیه السلام به آن مرد فرمود: آیا تو فرزند داری؟

آن مرد گفت: بله.

در این هنگام امام علیه السلام به او فرمود: به فرزند خود نیکی نما. زیرا این امر بمنزله نیکی نمودن به والدین ات بشمار می آید[۱۲۴].
یاری نمودن به فرزند در راه نیکی کردن او
والدینی که به فرزند خود در راه نیکی کردن یاری می کنند

۱۲۴- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند مورد رحمت قرار می دهد شخصی را که فرزند خود را در راه نیکی کردن یاری می نماید[۱۲۵].

۱۲۵- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند مورد رحمت قرار می دهد پدر و مادری را که فرزندشان را در راه نیکی کردن به خود یاری می دهند[۱۲۶][۱۲۷][۱۲۸]

سپس این والدین می گویند: – ای خدا- برای چه این مقام به ما داده شده است؟

خدای متعال به آنها می فرماید: غیر از این موهبتی که به شما داده شده است. تاج کرامت نیز بر سر شما گذاشته خواهد شد. و این بخاطر آن است که شما به فرزند خود قرآن را آموزش دادید و او را به دین اسلام آگاه نمودید.

و او را با دوستی محمّد رسول اللَّه و علی ولی اللَّه پرورش دادید.

و احکام شریعت را به او آموختید[۱۲۹][۱۳۰]

پی نوشت ها

[۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا قال المعلّم للصبی: قل: بسم اللَّه الرحمن الرحیم.

فقال الصبی: بسم اللَّه الرحمن الرحیم.

کتب اللَّه براءه للصبی. و براءه لأبویه. و براءه للمعلّم( من النار)

( جامع الأخبار ص ۴۲ الفصل ۲۲ منشورات الرضی و مجمع البیان ج ۱ ص ۹۰). مابین القوسین لم یذکر فی المجمع.

[۲] إنّ عیسى علیه السلام مرّ على قبر. فرأى ملائکه العذاب یعذّبون میتاً.

فلمّا انصرف- من حاجته- مرّ بالقبر. فرأى ملائکه الرحمه- معهم أطباق من نور

فتعجّب من ذلک. ف صلّى. و دعا اللَّه تعالى.

فأوحى اللَّه تعالى إلیه:- یا عیسى- کان هذا العبد عاصیاً. و کان قد ترک امرأه حُبلى.

فولدت. و ربّت ولده- حتّى کبر-. فسلّمته إلى الکتّاب.

فلّقنه المعلّم: بسم اللَّه الرحمن الرحیم.

ف إستحییت من عبدی أن أعذّبه بناری فی بطن الأرض.

وولده یذکر اسمی على وجه الأرض

( کتاب: نور البراهین تألیف جدّنا الأعلى الأمجد. والمتحمّل لصعب أحادیث آل محمّد- صلوات اللَّه تعالى علیهم أجمعین- العلّامه الخبیر و المحدّث الجلیل السیّد نعمه اللَّه الحسینی الموسوی الجزائری- رضوان اللَّه تعالى علیه- ج ۲ ص ۴).

[۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من رفع قرطاساً من الأرض مکتوباً علیه: بسم اللَّه الرحمن الرحیم.

إجلالًا للَّه ولإسمه- عن أن یداس

کان عند اللَّه من الصدّیقین.

و خفّف عن والدیه. وإن کانا مشرکین

( تنبیه الخواطر ج ۱ ص ۳۲).

[۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من رفع قرطاساً من الأرض مکتوباً فیه إسم اللَّه- إجلالًا للَّه ولإسمه من أن یداس-. کان عند اللَّه من الصدیقین.

و خفّف عن والدیه- وإن کانا مشرکین

-( إرشاد القلوب ج ۱ ص ۳۴۹ الباب ۵۲).

[۵] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: ما من کتاب یلقى بمضیعه- من الأرض- فیه إسم من أسماء اللَّه تعالى إلّابعث اللَّه تعالى إلیه سبعین ألف ملک. یحفونه بأجنحتهم. و یقدّسونه.

حتّى یبعث اللَّه إلیه ولیّاً- من أولیائه- فیرفعه من الأرض.

و من رفع کتاباً- من الأرض- فیه إسم من أسماء اللَّه عزّ وجلّ. رفع اللَّه تعالى إسمه فی علّیین.

و خفّف عن والدیه- و إن کانا کافرین-

( تنبیه الخواطر ج ۲ ص ۷۸).

[۶] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام قبله الولد رحمه

( مکارم الأخلاق ص ۴۷۵).

[۷] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: قبّلوا أولادکم. فإنّ لکم- بکلّ قبله- درجه فی الجنّه مابین کلّ درجه خمسمأه عام

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۴).

[۸] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قبّل ولده کتب اللَّه عزّ وجلّ له حسنه …

( الکافی ج ۶ ص ۴۹ وعوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۸۳).

[۹] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: من قبّل ولده کان له حسنه

( عدّه الداعی ص ۸۸ و بحارالأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۹).

[۱۰]قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: أکثروا من قبله أولادکم. فإنّ لکم بکلّ قبله درجه فی الجنّه

مسیره خمسمأه عام

( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۵ و بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۱۲).

فی بحار الأنوار هکذا: … فی الجنّه. ما بین کلّ درجه خمسمأه عام.

[۱۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: أکرموا أولادکم. و أحسنوا أدبهم یغفر لکم

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۸ و بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۵).

فی بحار الأنوار: آدابهم.

[۱۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: لأن یؤدّب أحدکم ولده خیر له من أن یتصدّق بنصف صاع کلّ یوم

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۸).

از این حدیث شریف معلوم مى گردد که تربیت فرزند داراى اجر و ثواب است همانگونه که صدقه دادن در راه خداى متعال داراى اجر و ثواب مى باشد.

[۱۳] قال الإمام الصادق علیه السلام: لا یزال العبد المؤمن یورث أهل بیته العلم والأدب الصالح حتّى یدخلهم الجنّه- جمیعاً- حتّى لا یفقد منهم صغیراً و لا کبیراً و لا خادماً و لا جاراً …

( دعائم الإسلام ج ۱ ص ۸۲).

[۱۴] ( قال الإمام السجّاد علیه السلام فی رساله الحقوق): … و أمّا حقّ ولدک فأن تعلم أ نّه منک. و مضاف إلیک- فی عاجل الدنیا- بخیره و شرّه.

و أنّک مسؤول عمّا ولّیته

من حسن الأدب والدلاله على ربّه عزّ وجلّ.

و المعونه( له)

على طاعته.

فإعمل- فی أمره- عمل من یعلم أ نّه مثاب على الإحسان إلیه.

معاقب على الإساءه إلیه …

( من لا یحضره الفقیه ج ۲ ص ۳۷۸ و الخصال ص ۵۶۸ و الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۴۵۴ المجلس ۵۹ و مکارم الأخلاق ج ۲ ص ۳۰۲).

( راجع: تحف العقول ص ۲۶۳).

( قال الإمام الکاظم علیه السلام): جاء رجل إلى النبیّ صلى الله علیه و آله فقال:- یا رسول اللَّه- ما حقّ ابنی هذا؟!

قال صلى الله علیه و آله: تحسن اسمه. و أدبه. و ضعه موضعاً حسناً ( الکافی ج ۱ ص ۴۸ و تهذیب الأحکام ج ۸ ص ۱۸۶ الباب ۵ وعدّه الداعی ص ۸۶). ( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): حقّ الولد على والده أن یحسّن اسمه وأدبه و یضعه موضعاً صالحاً ( من لا یحضره الفقیه ج ۴ ص ۲۶۹ و المواعظ ص ۷۱ و مکارم الأخلاق ج ۲ ص ۳۳۴). ( ۱) فی الأمالی: ولّیته به من … ما بین القوسین لم یذکر فی من لا یحضره الفقیه. فی عدّه الداعی: و تضعه.

[۱۵] ( قال الإمام الکاظم علیه السلام): ثمانیه اشیاء من کنّ فیه أدخله اللَّه الجنّه و نشر علیه الرحمه:

من آوى الیتیم.

و برّ والدیه.

و أحسن تربیه ولده.

و رفق بمملوکه.

و رحم الضعیف.

و أنصف من نفسه.

و أحسن- مع کلّ أحد- بُشره.

و وسّع فی نفقته

( معدن الجواهر للشیخ الکراجکی- علیه الرحمه- ص ۶۴).

قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: وحقّ الولد على الوالد أن یحسّن اسمه و یحسّن أدبه و یعلّمه القرآن

( شرح نهج البلاغه لإبن أبی الحدید ج ۱۹ ص ۳۶۵).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من حقّ الولد على الوالد أن: یحسّن اسمه و یحسّن أدبه

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۲۸).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من حقّ الولد- على والده- ثلاثه: یحسّن إسمه. و یعلّمه الکتابه.

و یزوّجّه إذا بلغ

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۴ و روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۶).

[۱۶] عن صفوان الجمّال قال: دخلت على أبی عبداللَّه علیه السلام فدخل علیه الحارث بن المغیره.

فقال:- بأبی أنت وامّی- لی ابنه قیمه لی على کلّ شی ء و هی عاتق.

أفأجعل لها حجّتی؟!

قال علیه السلام: إمّا إنّه یکون لها أجرها. و یکون لک مثل ذلک.

و لا ینقص من أجرها شی ء

( الکافی ج ۴ ص ۳۱۵).

العاتق: الجاریه أوّل ما أدرکت( نقلًا عن هامش المصدر).

عن الحارث بن المغیره قال: قلت لأبی عبداللَّه علیه السلام- و أنا بالمدینه بعد ما رجعت من مکّه-:

إنّی أردت أن أحجّ عن ابنتی؟

قال علیه السلام: فإجعل ذلک لها- الآن-

( الکافی ج ۴ ص ۳۱۶).

[۱۷] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قبّل ولده کتب اللَّه عزّ وجلّ له حسنه.

و من فرّحه. فرّحه اللَّه یوم القیامه …

( الکافی ج ۶ ص ۴۹ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۸۳).

[۱۸] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: … من فرّح ابنته فکأ نّما أعتق رقبه من وُلد إسماعیل …

( الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۶۷۳ المجلس ۸۵ و ثواب الأعمال ص ۲۳۹ و روضه الواعظین ج ۲ ص ۳۷۷ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۶). فی ثواب الأعمال و روضه الواعظین: عتق.

فی مکارم الأخلاق: بنته. و فی الأمالی: ابنته. و فی ثواب الأعمال: انثى.

[۱۹] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: … ما من رجل یدخل فرحه على امرأه- بینه و بینها حرمه- إلّافرّحه اللَّه تعالى یوم القیامه

( الکافی ج ۶ ص ۶).

[۲۰] ( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): … من أقرّ ب عین

ابن. فکأ نّما بکى من خشیّه اللَّه عزّ وجلّ.

و من بکى من خشیه اللَّه عزّ وجلّ أدخله اللَّه جنّات النعیم

( الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۶۷۳ المجلس ۸۵ و ثواب الأعمال ص ۲۳۹ و روضه الواعظین ج ۲ ص ۳۷۷ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۶). فی مکارم الأخلاق: عین.

[۲۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: البنات مبارکات

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۲۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ابنه. ف اللَّه فى عونه و نصرته و برکته و مغفرته

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۲۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: ما من بیت فیه البنات إلّانزلت کلّ یوم علیه اثنتا عشره برکه و رحمه من السماء. و لا تنقطع زیاره الملائکه من ذلک البیت.

یکتبون لأبیهم- کلّ یوم و لیله- عباده سنه

( جامع الأخبار ص ۲۸۵ الفصل ۶۲ تحقیق و نشر مؤسّسه آل البیت لإحیاء التراث علیهم السلام تحت إشراف سماحه العلّامه حجّه الإسلام والمسلمین الحاجّ السیّد جواد الحسینی الشهرستانی- دامت برکاته-).

[۲۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: البنات مبارکات … و هنّ الباقیات الصالحات

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۲۵]قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: البنات مبارکات. محبّبات … مبشّرات

( المستدرک ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۲۶] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ابنه واحده کانت له خیراً من ألف حجّه.

و ألف غزوه. و ألف بدنه. و ألف ضیافه

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۲۷] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ثلاث بنات وضع عنه الجهاد.

و کلّ مکروه …

( ثواب الأعمال ص ۲۴۰).

( راجع: الکافی ج ۶ ص ۶ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۳ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۹۴).

[۲۸] ( ۱)-

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: خیر أولادکم البنات

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۳).

[۲۹] قال صلى الله علیه و آله: نعم الولد البنات ملطّفات مؤنسات ممرّضات مبدیات

( المستدرک ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۳۰] براى اطلاع از متن این حدیث شریف به صفحه ۲۱ مراجعه فرمائید.

[۳۱] قال الإمام الصادق علیه السلام: إذا أصاب الرجل ابنه بعث اللَّه عزّ وجلّ إلیها ملکاً. فأمرّ جناحه على رأسها و صدرها. و قال: ضعیفه. خلقت من ضعف.

المنفق علیها معان( إلى یوم القیامه)

( ثواب الأعمال ص ۲۴۰ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۱). مابین القوسین لم یذکر فی من لا یحضره الفقیه.

[۳۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إنّ اللَّه تبارک و تعالى على الاناث أرأف منه على الذکور …

( الکافی ج ۶ ص ۶).

[۳۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه أبا البنات

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵٫

[۳۴] براى اطلاع از متن این حدیث شریف به صفحه ۲۱ مراجعه فرمائید.

[۳۵] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ابنه. ف اللَّه فی عونه و نصرته و برکته و مغفرته

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۳۶] عن البرقی رفعه قال: بشّر النبیّ صلى الله علیه و آله بفاطمه علیها السلام. فنظر فی وجوه أصحابه.

ف رأى الکراهه فیهم.

فقال صلى الله علیه و آله: مالکم؟! ریحانه. اشمّها. و رزقها على اللَّه عزّ وجلّ

( ثواب الأعمال ص ۲۳۹).

( راجع: من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۱).

[۳۷] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: کان رسول اللَّه صلى الله علیه و آله إذا بشّر بجاریه قال: ریحانه.

و رزقها على اللَّه عزّ وجلّ

( الجعفریات ص ۳۱۳ والنوادر للسیّد فضل اللَّه الراوندی- علیه الرحمه- ص ۹۶).

[۳۸] عن حمزه بن حمران عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: أتى رجل النبیّ صلى الله علیه و آله و عنده رجل.

فأخبره بمولود له. فتغیّر لون الرجل. فقال له النبیّ صلى الله علیه و آله: ما لک؟

قال: خیر.

قال صلى الله علیه و آله: قل.

قال: خرجت والمرأه تمخض. فاخبرت أ نّها ولدت جاریه.

فقال له النبیّ صلى الله علیه و آله: الأرض تقلّها. و السماء تظلّها. و اللَّه یرزقها.

و هی ریحانه تشمّها …

( ثواب الأعمال ص ۲۴۰).

( راجع: الکافی ج ۶ ص ۵ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲).

[۳۹] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نعم الولد. البنات المخدرات.

من کانت عنده واحده جعلها اللَّه له. ستراً من النار.

و من کانت عنده إثنان. أدخله اللَّه بهما الجنّه.

و من کانت له ثلاث- أو مثلهنّ من الأخوات- وضع عنه الجهاد والصدقه

( روضه الواعظین ج ۳ ص ۲۴۶ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲).

فی مکارم الأخلاق: ستراً له. فی مکارم الأخلاق: وإن کنّ ثلاثاً أو مثلهنّ.

[۴۰] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نعم الولد. البنات.

ملطّفات. مجهّزات

مؤنسات. مبارکات. مفلیات

( الکافی ج ۶ ص ۵).

( راجع: النوادر للسیّد فضل اللَّه الراوندی- علیه الرحمه- ص ۹۶).

فی النوادر: مجهدات.

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: لا تکرهوا البنات. فإنّهنّ المؤنسات. الغالیات

( میزان الحکمه ج ۱۱ ص ۴۸۸۱ نقله عن کنز العمّال).

[۴۱] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: إنّ

[أبی

]إبراهیم علیه السلام سأل ربّه أن یرزقه ابنهً تبکیه.

و تندبه بعد موته

( الکافی ج ۶ ص ۵).

قال الإمام الصادق علیه السلام: إنّ إبراهیم خلیل الرحمان سأل ربّه أن یرزقه ابنه تبکیه- بعد موته-

( تهذیب الأحکام ج ۱ ص ۴۹۳- ۴۹۴ الباب ۲۳).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نعم الولد. البنات.

ملطفات. مجهّزات. مؤنسات. باکیات. مبارکات

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۴۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ثلاث بنات. فأعینوه.

واقرضوه و ارحموه

( مستدرک الوسائل: ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۴۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: … من کانت له أربع بنات. ف- یا عباد اللَّه- أعینوه.

– یا عباد اللَّه- أقرضوه- یا عباد اللَّه- ارحموه

( ثواب الأعمال ص ۲۴۰).

( راجع: من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و الکافی ج ۶ ص ۶ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۹۴ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۲۷۴).

این حدیث شریف بازگوکننده این حقیقت است که افراد جامعه و دولتمردان در قبال خانواده هایى که داراى دختر مى باشند وظایف و مسؤولیتهائى دارند که لازم است به این وظایف عمل نمایند.

[۴۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کانت له ابنه. ف اللَّه فی عونه و نصرته و برکته و مغفرته

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۴۵] قال الإمام الصادق علیه السلام: البنون نعیم. و البنات حسنات.

و اللَّه یسأل عن النعیم. و یثیب على الحسنات

( الکافی ج ۶ ص ۷).

قال الإمام الصادق علیه السلام: البنات حسنات. و البنون نعمه.

فإنّما یثاب على الحسنات. و یسئل عن النعمه

( لکافی ج ۶ ص ۶).

قال الإمام الصادق علیه السلام: البنات حسنات. و البنون نعمه.

والحسنات یثاب علیها. و النعمه یسئل عنها

( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۱ و ثواب الأعمال ص ۲۳۹).

قال الإمام الصادق علیه السلام: البنات حسنات. و البنون نعم.

فالحسنات تثاب علیهنّ.

و النعمه تسأل عنها

( تحف العقول ص ۳۸۲).

قال الإمام الصادق علیه السلام: البنات حسنات. والبنون نعم.

و الحسنات یثاب علیها. والنعم مسؤول عنها

( کشف الغمّه ج ۳ ص ۲۴۲ تحقیق ونشر المجمع العالمی لأهل البیت علیهم السلام تحت إشراف سماحه العلّامه حجّه الإسلام والمسلمین الحاج الشیخ محمّدحسن الأختری- دامت برکاته-).

[۴۶] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من ابتلی بشی ء من هذه البنات. فأحسن إلیهنّ. کنّ له ستراً من النار

( عوالی اللئالی ج ۱ ص ۲۵۴ ومستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۸).

[۴۷] ( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): من کانت له ابنه. فأدّبها و أحسن أدبها. و علّمها. فأحسن تعلیمها فأوسع علیها. من نعم اللَّه الّتی أسبغ علیه. کانت له منعه و ستراً من النار

( میزان الحکمه ج ۱۱ ص ۴۸۸۱ نقله عن کنزالعمّال).

[۴۸] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نعم الولد. البنات المخدّرات.

من کانت عنده واحده. جعلها اللَّه له ستراً من النار …

( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۶ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۳). فی مکارم الأخلاق: ستراً له.

[۴۹] قال الإمام الصادق علیه السلام: من عال ابنتین- أو اختین أو عمّتین أو خالتین- حجبتاه من النار

( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۱ و الخصال ص ۳۷).

[۵۰] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من ابتلی بهذه البنات بإثنتین کنّ له براءه من النار

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۶). أی: صار مورداً للإمتحان الإلهی عزّ وجلّ.

[۵۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کنّ له ثلاث بنات فصبر على لُاوائهنّ و ضرّائهنّ و سرّائهنّ. کنّ له حجاباً یوم القیامه

( الخصال ص ۱۷۴). أی: ستراً من النار.

[۵۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کان له انثى. فلم یبدها و لم یهنها. و لم یؤثر ولده علیها. أدخله اللَّه الجنّه

( عوالی اللئالی ج ۱ ص ۱۸۱ و مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۸). هکذا فی المصدرین. و الظاهر: فلم یؤذها.

[۵۳] ( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): نعم الولد. البنات المخدّرات … من کانت عنده اثنتنان. أدخله اللَّه بهما الجنّه … ( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۶ ومکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲). قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: البنات. محنه. والبنون نعمه.

و اللَّه تعالى یعطی الجنّه بالمحنه لا بالنعمه … ( جامع الأخبار ص ۲۸۴ الفصل ۶۲).

[۵۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال ثلاث بنات- أو ثلاث أخوات-. وجبت له الجنّه.

قیل:- یا رسول اللَّه- واثنتین؟

قال صلى الله علیه و آله: واثنتین.

قیل:- یا رسول اللَّه- و واحده؟

قال صلى الله علیه و آله: و واحده

( الکافی ج ۶ ص ۶ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۱ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۹۴ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۳ وعدّه الداعی ص ۹۰).

[۵۵] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال بنتاً- من المسلمین- فله الجنّه

( عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۹۴).

[۵۶] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال ثلاث بنات یعطى ثلاث روضات من ریاض الجنّه.

کلّ روضه أوسع من الدنیا وما فیها

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۵۷] موسوى جزایرى، سید هاشم، پدران و مادران رحمت شده و پدران و مادران نفرین شده، ۱جلد، ناجى جزایرى – قم، چاپ: سوم، ۱۳۹۰ ه.ش.

[۵۸] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال ابنتین أو ثلاثاً کان معی فی الجنّه

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۵).

[۵۹] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من کان له اختان أو بنتان. فأحسن إلیهما. کنت أنا و هو فی الجنّه ک هاتین.

و اشار صلى الله علیه و آله بإصبعیه: السبّابه والوسطى

( عوالی اللئالی ج ۱ ص ۲۵۳ ومستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۸).

[۶۰] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال واحده أو اثنتین من البنات. جاء معی یوم القیامه ک هاتین.

و ضمّ صلى الله علیه و آله اصبعیه

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۶).

[۶۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: أیّما رجل عال جاریتین- حتّى تدرکا- دخلت أنا و هو فی الجنّه ک هاتین.

و أشار صلى الله علیه و آله بالسبّابه والوسطى

( جامع الأخبار ص ۲۸۵).

[۶۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من عال ثالث بنات- أو ثلاث أخوات- کنت أنا و هو- فی الجنّه- ک هاتین.

و شبّک صلى الله علیه و آله بین اصبعیه- السبّابه والوسطى

فقیل:- یا رسول اللَّه- و اثنتین؟

قال صلى الله علیه و آله: و اثنتین.

فقیل: و واحده؟

قال صلى الله علیه و آله: و واحده

( عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۸۴).

[۶۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه من أعان ولده على برّه.

و هو أن: یعفو عن سیّئته.

و یدعو له فیما بینه و بین اللَّه

( بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۸).

[۶۴]

قال الإمام الصادق علیه السلام: إنّ اللَّه لیرحم العبد لشدّه حبّه لولده

( الکافی ج ۶ ص ۵۰).

قال الإمام الصادق علیه السلام: إنّ اللَّه لیرحم الوالد لشدّه حبّه لولده

( عدّه الداعی ص ۸۸).

قال الإمام الصادق علیه السلام: إنّ اللَّه عزّ وجلّ لیرحم الرجل لشدّه حبّه لولده

( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۰ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲).

قال الإمام الصادق علیه السلام: إنّ اللَّه عزّ وجلّ یرحم الرجل لشدّه حبّه لولده

( ثواب الأعمال ص ۲۳۸).

[۶۵] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: … من یُرضی صبیّاً له صغیراً- من نسله- حتّى یرضى.

ترضّاه اللَّه یوم القیامه حتّى یرضى

( میزان الحکمه ج ۱۱ ص ۴۸۷۶ نقله عن کنز العمّال).

[۶۶] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه من أعان ولده على برّه.

و هو أن یعفو عن سیّئته. و یدعو له فیما بینه وبین اللَّه

( بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۸).

[۶۷] عن یونس بن رباط عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه من أعان ولده على برّه.

قال: قلت: کیف یعینه على برّه؟

قال علیه السلام: یقبل میسوره و یتجاوز عن معسوره.

و لا یرهقه. و لا یخرق به …

( الکافی ج ۶ ص ۵۰ و تهذیب الأحکام ج ۸ ص ۱۸۷).

[۶۸] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: خمسه من السعاده: الزوجه الصالحه. و البنون الأبرار.

و الخلطاء الصالحون. و رزق المرء فی بلده.

و الحبّ لآل محمّد علیهم السلام

( دعائم الإسلام ج ۲ ص ۱۹۵ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۹۳).

[۶۹] ( قال الإمام الصادق علیه السلام): قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من أحبّنا أهل البیت. فلیحمد اللَّه على أوّل النعم.

قیل: و ما أوّل النعم؟

قال صلى الله علیه و آله: طیب الولاده.

و لا یحبّنا إلّامن طابت ولادته.

و لا یبغضنا إلّامن خبثت ولادته

( معانی الأخبار ص ۱۶۱).

[۷۰] iُ( قال أمیرالمؤمنین علیه السلام): قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله:- یا علی- من أحبّنی و أحبّک و أحبّ الأئمّه من ولدک. فلیحمد اللَّه على طیب مولده. فإنّه لا یحبّنا إلّامن طابت ولادته.

و لا یبغضنا إلّامن خبثت ولادته

( معانی الأخبار ص ۱۶۱).

[۷۱] قال الإمام الصادق علیه السلام: من وجد برد حبّنا على قلبه. فلیکثر الدعاء لُامّه.

فإنّها لم تخن أباه

( معانی الأخبار ص ۱۶۱).

[۷۲] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله:( إنّ) الولد الصالح ریحانه من ریاحین الجنّه ( الکافی ج ۶ ص ۳ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۰۹ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۱ و النوادر للسیّد فضل اللَّه الراوندی- علیه الرحمه- ص ۹۴).

مابین القوسین ذکر فی الکافی و لم یذکر فی باقی المصادر. فی النوادر: ریحان.

[۷۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: ریح الولد من ریح الجنّه

( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۵).

[۷۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من سعاده الرجل: الولد الصالح ( الکافی ج ۶ ص ۳).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من سعاده المرء المسلم … الولد الصالح ( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۳).( راجع: مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۲۷۳).

[۷۵] ( قال الإمام الصادق علیه السلام): ثلاثه من السعاده: الزوجه المؤاتیه. والأولاد البارّون. والرجل یرزق معیشته ببلده. یغدو إلى أهله ویروح ( الکافی ج ۵ ص ۲۵۸).

( قال الإمام الصادق علیه السلام): ثلاث هنّ من السعاده: الزوجه المؤاتیه. والولد البارّ.

والرجل یرزق معیشه. یغدو على إصلاحها. و یروح إلى عیاله

( الأمالی للشیخ الطوسی- علیه الرحمه- ص ۳۰۳ المجلس ۱۱).

( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): أربع من سعاده المرء: زوجه صالحه ووُلدٌ أبرار. وخلطاء صالحون. ومعیشه فی بلده

( جامع الأخبار ص ۲۸۵ الفصل ۶۲).

( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله): من سعاده المرء: الخلطاء الصالحون والولد البارّ. والزوجه المؤاتیه.

وأن یرزق معیشته فی بلدته

( الجعفریات ص ۳۱۹).

[۷۶] قال الإمام الکاظم علیه السلام: سعد امروء- لم یمت- حتّى یرى خلفاً من نفسه ( الکافی ج ۶ ص ۴ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۷). قال الإمام الصادق علیه السلام: سعد امروء لم یمت حتّى یرى خلفه من بعده ( الخصال ص ۲۷).

[۷۷] قال أمیر المؤمنین علیه السلام: الولد الصلاح أجمل الذکرین ( غرر الحکم).

[۷۸] ( قال الإمام الرضا علیه السلام): إنّ اللَّه تبارک و تعالى إذا أراد بعبد خیراً لم یمته حتّى یریه الخلف

( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۰۹ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲).

الخلف- بالتحریک-: الولد الصالح( نقلًا عن هامش الخصال).

قال الإمام الصادق علیه السلام: ثلاثه أشیاء فی کلّ زمان عزیزه. و هی: الإخاء فی اللَّه تعالى.

و الزوجه الصالحه الألیفه. تعینه فی دین اللَّه عزّ وجلّ.

و ولد رشید.

و من وجد الثلاثه. فقد أصاب خیر الدارین. و الحظّ الأوفر من الدنیا و الآخره

( مصباح الشریعه ص ۱۵۰).

[۷۹] ( ۱)-

قال الإمام الصادق علیه السلام: الولد الصالح میراث اللَّه- من المؤمنین- إذا قبضه

( مشکاه الأنوار ج ۲ ص ۲۱۹ و بحار الأنوار ج ۷۹ ص ۱۲۴).

فی مشکاه الأنوار:- من المؤمن-.

قال العلّامه المجلسی- علیه الرحمه- فی شرح هذا الحدیث الشریف هکذا:

الظاهر إنّ الضمیر فی- قبضه- راجع إلى المؤمنین.

أی: ما یصل إلى اللَّه ممّا یخلفه المؤمن- من أهله و ماله و ولده- الولد الصالح لأنه ینفع لدین اللَّه واحیاء شریعته.

و یحتمل کون الضمیر راجعاً إلى الولد- کما فهمه الأکثر-.

و لا یخفى بعده.

إذ المیراث إنّما یطلق على ما یبقى بعد الموت.

و- أیضاً- التقید بالولد الصالح لا یناسب هذا المعنى( بحار الأنوار ج ۷۹ ص ۱۲۴).

[۸۰] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: خمسه فی قبورهم و ثوابهم یجری إلى دیوانهم: من غرس نخلًا. و من حفر بئراً. و من بنی للَّه مسجداً. و من کتب مصحفاً. و من خلّف ابناً صالحاً

( جامع الأخبار ص ۲۸۳ الفصل ۶۲ تحقیق ونشر مؤسّسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث تحت إشراف سماحه العلّامه حجّه الإسلام و المسلمین الحاج السیّد جواد الحسینی الشهرستانی- دامت برکاته-).

[۸۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: مرّ عیسى ابن مریم علیه السلام ب قبر- یعذّب صاحبه-. ثمّ مرّ- به- من قابل. فإذا- هو- لا یعذّب. فقال:- یا ربّ- مررت بهذا القبر- عام أوّل- فکان یعذّب. و مررت- به- العام. فإذاً هو لیس یعذّب؟

فأوحى اللَّه إلیه: إنّه أدرک له ولد صالح. فأصلح طریقاً. وآوى یتیماً. فلهذا غفرت- له- بما فعل ابنه ( الکافى ج ۶ ص ۳ الأمالی للشیخ الصدوق علیه الرحمه ص ۶۰۳).

( راجع: روضه الواعظین ج ۲ ص ۳۷۶ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۸۴ و عدّه الداعی ص ۸۶).

[۸۲] روى: انّ من مات بلا خلف فکأنّ لم یکن فی الناس. و من مات وله خلف- فکأنّ لم یمت

( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۰۹ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۲).

[۸۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: میراث اللَّه عزّ وجلّ من عبده المؤمن ولد یعبده- من بعده- …

( الکافی ج ۶ ص ۴ و عدّه الداعی ص ۸۷).

قال الإمام الصادق علیه السلام: میراث اللَّه تعالى من عبده المؤمن- إذا مات- ولد یعبده

( عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۸۴).

[۸۴] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: … سألت ربّی ولداً مطیعین للَّه. خائفین و جلین منه.

حتّى إذا نظرت إلیه- و هو مطیع للَّه- قرّت به عینی

( المناقب ج ۳ ص ۴۳۱)

فی بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۸: أولاداً.

[۸۵] قال الإمام السجّاد علیه السلام: من سعاده الرجل أن یکون له وُلد یستعین بهم

( الکافی ج ۶ ص ۲).

( قال الإمام السجّاد علیه السلام):( إنّ) من سعاده المرء أن یکون متجره فی بلده.

و یکون خلطاؤه صالحین.

و یکون له وُلد یستعین بهم

( الکافی ج ۵ ص ۲۵۷ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۹۹ والخصال ص ۱۵۹).

مابین القوسین لم یذکر فی الخصال.

فی الفقیه و الخصال: بلاده.

فی الفقیه: أولاد.

[۸۶] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: أربعه لا ترد لهم دعوه: الإمام العادل لرعیته.

و الوالد البارّ لولده.

و الولد البارّ لوالده.

و المظلوم.

یقول اللَّه عزّ إسمه:- و عزّتی و جلالی- لأنتصرنّ لک- و لو بعد حین-

( الإرشاد للشیخ المفید- علیه الرحمه- ج ۱ ص ۳۰۴).

[۸۷] قال الإمام السجّاد علیه السلام: نعم الشی ء الولد.

إن عاش فدعاء حاضر.

وإن مات. فشفیع سابق

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۱۲).

[۸۸] قال الإمام الباقر علیه السلام: خمس دعوات لا یحجبن عن الربّ عزّ و جلّ: دعوه الإمام المقسط.

و دعوه المظلوم. یقول اللَّه عزّ وجلّ: لأنتقمنّ لک- و لو بعد حین

و( دعوه)

*الولد الصالح لوالدیه. و( دعوه)

*الوالد الصالح لولده.

و دعوه المؤمن لأخیه- بظهر الغیب-. فیقول: و لک مثله

( الکافی ج ۲ ص ۵۰۹ و مکارم الأخلاق ج ۲ ص ۱۹ و عدّه الداعی ص ۱۳۱).* ما بین القوسین لم یذکر فی عدّه الداعی.

[۸۹] قال الإمام الصادق علیه السلام: ستّه لا یحجب لهم- عن اللَّه- دعوه: الإمام المقسط.

و الوالد البارّ لولده. و الولد الصالح لوالده. و المؤمن لأخیه- بظهر الغیب

و المظلوم. یقول اللَّه: لأنتقمنّ لک- و لو بعد حین

و الفقیر المنعم علیه- إذا کان مؤمناً-

( معدن الجواهر للشیخ الکراجکى- علیه الرحمه- ص ۵۵ و مستدرک الوسائل ج ۵ ص ۲۵۶ و بحار الأنوار ج ۹۰ ص ۳۶۰).

[۹۰] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: خیر ما یخلف الرجل- من بعده- ثلاث: ولد صالح یدعو له.

و صدقه تجری- یبلغه أجرها

و علم یعمل به من بعده

( منیه المرید ص ۱۰۳).

[۹۱] عن معاویه بن عمّار قال: قلت لأبی عبداللَّه علیه السلام: ما یلحق الرجل- بعد موته-؟

فقال علیه السلام: سنّه سنّها- یعمل بها بعد موته-. فیکون له أجر من عمل بها- من غیر أن ینتقص من اجورهم شی ء

و الصدقه الجاریه تجری من بعده.

و الولد الصالح یدعو لوالدیه بعد موتهما.

و یحجّ و یتصدّق عنهما. و یعتق و یصوم و یصلّی عنهما …

( الکافی ج ۷ ص ۵۷).

[۹۲] قال الإمام الصادق علیه السلام: لیس یتبع الرجل- بعد موته- من الأجر إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها فی حیاته. فهی تجری بعد موته.

و سنّه هدى سنّها. فهی یعمل بها بعد موته.

أو ولد صالح یدعو له

( الکافی ج ۷ ص ۵۶).

( وفی حدیث آخر هکذا): و صدقه مبتوله لا تورث.

أو سنّه هدى یعمل بها- بعده-

الکافی ج ۷ ص ۵۶).

قال الإمام الصادق علیه السلام: لیس یتبع الرجل- بعد موته- من الأجر إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها فی حیاته. فهی تجری له بعد وفاته.

أو ولد صالح یدعو له.

أو سنّه هدى استنّها. فهی یعمل بها بعده

( دعائم الإسلام ج ۲ ص ۳۴۰).

قال الإمام الصادق علیه السلام: لا یتبع الرجل- بعد موته- إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها اللَّه له فی حیاته. فهی تجری له بعد موته.

و سنّه هدى یعمل بها.

و ولد صالح یدعو له

( تحف العقول ص ۳۶۳).

قال الإمام الصادق علیه السلام: لا یتبع الرجل- بعد موته- إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها للَّه فی حیاته. فهی تجری له بعد موته.

و سنّه هدى سنّها. فهی یعمل بها بعد وفاته.

و ولد صالح یدعو له

( الکافی ج ۷ ص ۵۶).

قال الإمام الصادق علیه السلام: لیس یتبع المیّت- بعد موته- من الأجر إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها فی حیاته. فهی تجری بعد موته.

و سنّه هو سنّها. فهی یعمل بها بعد موته.

أو ولد صالح یدعو له

( تهذیب الأحکام ج ۹ ص ۲۶۹).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: خیر ما یخلف الرجل- من بعده- ثلاث: ولد صالح یدعو له.

و صدقه تجری. یبلغه أجرها.

و علم یعمل به من بعده

( منیه المرید ص ۱۰۳).

[۹۳] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا مات ابن آدم انقطع عمله إلّاعن* ثلاث

ولد صالح یدعو له.

و علم ینتفع به( بعد موته)

و صدقه جاریه

( جامع الأخبار ص ۲۸۳ و عوالی اللئالی ج ۱ ص ۹۷ و ج ۳ ص ۲۶۰).

* فی عوالی اللئالی ج ۱ و ۳: من.

فی عوالی اللئالی ج ۳: ثلاثه.

مابین القوسین لم یذکر فی جامع الأخبار و عوالی اللئالی ج ۱٫

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا مات ابن آدم انقطع عمله إلّامن ثلاث: صدقه جاریه.

أو علم ینتفع به.

أو ولد صالح یدعو له

( منیه المرید ص ۱۰۳).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا مات الإنسان انقطع عمله إلّامن ثلاث: علم ینتفع به.

أو صدقه تجری له.

أو ولد صالح یدعو له

( روضه الواعظین ج ۱ ص ۵۲).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا مات المؤمن انقطع عمله إلّامن ثلاث: صدقه جاریه.

أو علم ینتفع به.

أو ولد صالح یدعو له

( عوالی اللئالی ج ۲ ص ۱۵۳).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا مات الرجل انقطع عمله إلّامن ثلاث: صدقه جاریه.

و علم ینتفع به.

و ولد صالح یدعو له

( إرشاد القلوب ج ۱ ص ۴۶).

قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: إذا مات الإنسان انقطع عنه عمله إلّامن ثلاث: صدقه جاریه.

و علم علّمه الناس. فإنتفعوا به.

و ولد صالح یدعو له

( شرح نهج البلاغه لإبن أبی الحدید ج ۲۰ ص ۲۵۸).

[۹۴] قال الإمام الصادق علیه السلام: ستّ خصال ینتفع بها المؤمن( من)

*بعد موته: ولد صالح یستغفر له. و مصحف یقرء منه

و قلیب یحفره. و غرس یغرسه.

و صدقه ماء یجریه. و سنّه حسنّه یؤخذ بها بعده

( الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۲۳۲ المجلس ۳۲ والخصال ص ۳۲۳).

* مابین القوسین لم یذکر فی الخصال. فی الخصال: یقرء فیه.

قال الإمام الصادق علیه السلام: ستّه تلحق المؤمن- بعد وفاته-: ولد یستغفر له

.و مصحف یخلّفه. و غرس یغرسه. و قلیب یحفره. و صدقه یجریها.

و سنّه یؤخذ بها من بعده

( الکافی ج ۷ ص ۵۷ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۶۰).

فی من لا یحضره الفقیه ج ۱ ص ۱۱۷ هکذا: یلحقن المؤمن- بعد وفاته-.

( وفی روایه اخرى): ولد صالح یستغفر له( الکافی ج ۷ ص ۵۶).

فی عوالی اللئالی: و بئر یحفره. وفی الفقیه ج ۴ ص ۱۸۲: و بئر یحفرها.

و فی الفقیه ج ۱ هکذا: و صدقه ماء یجریه …

قال العلماء: المراد بالصدقه الجاریه: الوقف( عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۶۰).

[۹۵] قال الإمام الصادق علیه السلام: لیس یتبع الرجل بعد موته( من الأجر)

*إلّاثلاث خصال:

صدقه أجراها فی حیاته. فهی تجری بعد موته.

و سنه هدى. سنّها. فهی یعمل بها بعد موته.

و ولد صالح یستغفر له

( الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۸۷ المجلس ۹ و الخصال ص ۱۵۱ و عوالی اللئالی ج ۳ ص ۲۶۰ و روضه الواعظین ج ۲ ص ۵۰۴).

ما بین القوسین لم یذکر فی عوالی اللئالی.

فی الخصال و عوالی اللئالی هکذا: بعد موته إلى یوم القیامه- صدقه موقوفه لا تورّث-.

و فی عوالی اللئالی بدون کلمه: صدقه.

فی الخصال و العوالی هکذا: أو سنّه هدى سنّها. فکان یعمل بها. و عمل بها- من بعده- غیره.

و فی عوالی اللئالی بدون کلمه: غیره.

فی الخصال و عوالی اللئالی: أو.

[۹۶] قال الإمام الصادق علیه السلام: خیر ما یخلف الرجل- بعده- ثلاثه:

ولد بارّ. یستغفر له.

و سنّه خیر یقتدى- به- فیها.

و صدقه تجری من بعده

( الأمالی للشیخ الطوسی- علیه الرحمه- ص ۲۳۷ المجلس ۹).

[۹۷] قال الإمام الصادق علیه السلام: میراث اللَّه من عبده- المؤمن- ولد صالح

یستغفر له

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۱ و من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۰۹).

فی من لا یحضره الفقیه: الولد الصالح.

[۹۸] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: الولد کبد المؤمن.

إن مات- قبله- صار شفیعاً له.

و إن مات- بعده- یستغفر له.

فیغفر اللَّه له

( عوالی اللئالی ج ۱ ص ۲۷۰).

[۹۹] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قبّل ولده کتب اللَّه عزّ وجلّ له حسنه.

و من فرّحه. فرّحه اللَّه یوم القیامه.

و من علّمه القرآن. دعی بالأبوین. فیکسیان حلّتین یضی ء من نورهما وجوه أهل الجنّه

( الکافی ج ۶ ص ۴۹).

( راجع: عدّه الداعی ص ۸۸).

[۱۰۰] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: و حقّ الولد على الوالد أن:

یحسّن اسمه.

و یحسّن أدبه.

و یعلّمه القرآن

( شرح نهج البلاغه لإبن أبی الحدید ج ۱۹ ص ۳۶۵).

[۱۰۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: وإنّ والدیّ القارئ. لیتوجّان بتاج الکرامه.

یضی ء نوره من میسره عشره آلاف سنه.

و یکسیان حلّه. لا یقوم لأقلّ سلک منها مائه ألف ضعف ما فی الدنیا. بما یشتمل علیه من خیراتها.

ثمّ یعطى- هذا القارئ- الملک بیمینه- فی کتاب-. و الخُلد بشماله- فی کتاب

یقرء من کتابه بیمینه: قد جعلت من أفاضل ملوک الجنان.

و من رفقاء محمّد سیّد الأنبیاء. و علیّ خیر الأوصیاء. والأئمّه من بعدهما. ساده الأتقیاء.

و یقرء من کتابه بشماله: قد أمنت الزوال. والانتقال عن هذا الملک. و أعذت من الموت والأسقام.

و کفیت الأمراض والأعلال. و جنبت حسد الحاسدین. و کید الکائدین.

ثمّ یقال له: أقرء. وارق. و منزلک عند آخر آیه تقرؤها.

فإذا نظر والداه إلى حلّیتیهما و تاجیهما. قالا:- ربّنا- أنّى لنا هذا الشرف؟

و لم تبلغه أعمالنا؟

فقال لهما کرام ملائکه اللَّه- عن اللَّه عزّ وجل-: هذا لکما لتعلیمکما ولدکما القرآن

( التفسیر المنسوب إلى الإمام العسکری علیه السلام ص ۶۰).

[۱۰۲] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إنّ هذا القرآن هو النور المبین. و الحبل المتین. و العروه الوثقى. والدرجه العلیا. والشفاء الأشفى. والفضیله الکبرى. والسعاده العظمى.

من استضاء به. نوّره اللَّه. و من اعتقد به- فی اموره- عصمه اللَّه. و من تمسّک- به- أنقذه اللَّه.

و من لم یفارق أحکامه. رفعه اللَّه. و من استشفى- به- شفاه اللَّه.

و من آثره- على ما سواه- هداه اللَّه. و من طلب الهدى فی غیره أضلّه اللَّه.

و من جعله شعاره و دثاره أسعده اللَّه. و من جعله إمامه الّذی یقتدى به- و معوّله الّذی ینتهى إلیه- أدّاه اللَّه إلى جنّات النعیم. و العیش السلیم.

فلذلک قال: هدى. یعنی: هذا القرآن هدى. و بشرى للمؤمنین. یعنی: بشاره لهم فی الآخره.

و ذلک أنّ القرآن یأتی یوم القیامه بالرجل الشاحب.

یقول لربّه عزّ وجلّ:- یا ربّ- هذا أظمأت نهاره. و أسهرت لیله. و قویت- فی رحمتک- طمعه. و فسحت فی مغفرتک أمله. فکن عند ظنّی- فیک- و ظنّه.

یقول اللَّه تعالى: أعطوه الملک بیمینه. و الخُلد بشماله. و أقرنوه بأزواجه من الحور العین.

و أکسوا والدیه حلّه لا تقوم لها الدنیا بما فیها.

فی نسخه: الشابّ.

فینظر إلیهما الخلائق. فیعظّمونهما.

و ینظران إلى أنفسهما. فیعجبان منها. و یقولان:- یا ربّنا- أنّى لنا هذه؟ و لم تبلغها أعمالنا؟

فیقول اللَّه تعالى: و مع هذا تاج الکرامه. لم یر مثله الراؤن. و لا یسمع بمثله السامعون.

و لا یتفکّر فی مثله المتفکّرون.

فیقال: هذا بتعلیمکما ولدکما القرآن. و تبصیر کما إیّاه بدین الإسلام.

و ریاضتکما إیّاه على حبّ محمّد رسول اللَّه و علیّ ولیّ اللَّه.

و تفقیهکما إیّاه بفقههما.

لأ نّهما اللذان لا یقبل اللَّه لأحد- إلّابولایتهما ومعاداه أعدائهما- عملًا. و إن کان مل ء ما بین الثرى إلى العرش ذهباً تصدّق به فی سبیل اللَّه.

فتلک من البشارات التی یبشّرون بها …

( التفسیر المنسوب إلى الإمام العسکری علیه السلام ص ۴۴۹).

عن أبی عبد اللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: تعلّموا القرآن. فإنّه یأتی- یوم القیامه- صاحبه فی صوره شابّ جمیل. شاحب اللون.

فیقول له القرآن: أنا الّذی کنت أسهرت لیلک. وأظمأت هواجرک. وأجففت ریقک.

وأسلت دمعتک.

أؤول معک حیثما آلت.

و کلّ تاجر من وراء تجارته.

و أنا- الیوم- لک من وراء تجاره کلّ تاجر.

و سیأتیک کرامه من اللَّه عزّ وجلّ.

فأبشر.

فیؤتى بتاج فیوضع على رأسه.

و یعطى الأمان بیمینه.

والخُلد فی الجنان بیساره.

و یکسى حلّتین.

ثمّ یقال له: إقرأ. و ارقه.

فکلّما قرء آیه. صعد درجه.

و یکسى أبواه حلّتین- إن کانا مؤمنین

ثمّ یقال لهما: هذا لما علّمتماه القرآن

( الکافی ج ۲ ص ۶۰۳).

[۱۰۳] قال الإمام الصادق علیه السلام: قرائه القرآن- فی المصحف- تخفّف العذاب عن الوالدین- و لو کانا کافرین-

( الکافی ج ۲ ص ۶۱۳).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قرء القرآن فی المصحف خفّف اللَّه تعالى العذاب عن والدیه. و إن کانا مشرکین-

( مستدرک الوسائل ج ۴ ص ۲۶۹).

[۱۰۴] قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء القرآن- فی المصحف- متّع ببصره.

و خفّف عن والدیه- و إن کانا کافرین-

( الکافی ج ۲ ص ۶۱۳).

قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء القرآن- من المصحف- متّعه اللَّه ببصره.

و خفّف عن والدیه- و إن کانا کافرین-

( المصباح للشیخ الکفعمی- علیه الرحمه- ص ۶۰۴).

قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء فی المصحف- نظراً- متّع ببصره.

و خفّف عن والدیه( و إن کانا کافرین)

*( ثواب الأعمال ص ۱۲۸ و الدعوات للشیخ الراوندی- علیه الرحمه- ص ۱۹۷).* ما بین القوسین لم یذکر فی الدعوات.

قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء فی المصحف متّع ببصره.

و خفّف عن والدیه- و لو کانا کافرین-

( عدّه الداعی ص ۲۹۰).

قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء القرآن- من المصحف- متّع ببصره.

و خفّف عن والدیه- و إن کانا کافرین-

( عوالی اللئالی ج ۴ ص ۲۳ و المصباح للشیخ الکفعمی- علیه الرحمه- ص ۶۰۴ الفصل ۳۹).

( قال الإمام السجّاد علیه السلام فی شأن قرائه القرآن): … إقرؤه فی المصحف. فإنّه من قرأه- فی المصحف- متّع ببصره. و خفّف عن والدیه

( اعلام الدین ص ۱۰۱).

[۱۰۵] قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء- قل یا أیّها الکافرون-

و- قل هو اللَّه أحد- فی فریضه من الفرائض. غفر اللَّه له و لوالدیه و ما ولدا

.و إن کان شقیّاً. محی من دیوان الأشقیاء. و اثبت فی دیوان السعداء.

و أحیاه اللَّه سعیداً.

و أماته شهیداً.

و بعثه شهیداً

( ثواب الأعمال ص ۱۵۵ واعلام الدین ص ۳۸۵ و مکارم الأخلاق ج ۲ ص ۱۸۶).

فی مکارم الأخلاق: و ما ولد.

[۱۰۶] قال الإمام الصادق علیه السلام: من قرء الجحد والتوحید فی فریضه من الفرائض.

غفر اللَّه له ولوالدیه

( المصباح للشیخ الکفعمی- علیه الرحمه- ص ۶۰۲ الفصل ۳۹).

یعنی: سوره قل یا أیّها الکافرون.

[۱۰۷] ( قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله فی شأن سوره الإخلاص): … من قرأها عشرین مرّه … بورک علیه وعلى أهله و ولده و ماله.

… و من قرأها خمسمأه مرّه. غفر اللَّه له و لوالدیه …

( المجتنى من الدعاء المجتبى ص ۹۲).

[۱۰۸] قال الإمام الصادق علیه السلام: من کان یؤمن باللَّه والیوم الآخر فلا یدع أن یقرء فی دبر الفریضه ب قل هو اللَّه أحد فإنّه من قرأها. جمع اللَّه له خیر الدنیا و الآخره.

و غفر( اللَّه)

له و لوالدیه و ما ولدا

( الکافی ج ۲ ص ۶۲۲ و ثواب الأعمال ص ۱۵۶ و مجمع البیان ج ۱۰ ص ۸۵۵ و جامع الأخبار ص ۱۲۳ الفصل ۲۲).

( راجع: عدّه الداعی ص ۲۹۸).

مابین القوسین لم یذکر فی الکافی وجامع الأخبار.

[۱۰۹] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: … إنّ المؤمن إذا قرء القرآن نظر اللَّه إلیه بالرحمه.

و اعطاه بکلّ آیه ألف حور.

واعطاه بکلّ حرف نوراً على الصراط.

فإذا ختم القرآن اعطاه اللَّه ثواب ثلاثمائه وثلاثه عشر نبیّاً بلّغوا رسالات ربّهم.

و کأنّما قرء کلّ کتاب أنزل اللَّه على أنبیائه.

و حرّم اللَّه جسده على النار.

و لا یقوم من مقامه حتّى یغفر اللَّه له و لأبویه …

( جامع الأخبار ص ۱۱۳ الفصل ۲۱).

[۱۱۰] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قتل دون عیاله فهو شهید

( تهذیب الأحکام ج ۶ ص ۱۷۳ باب: قتال المحارب و اللص).

( راجع: وسائل الشیعه ج ۱۵ ص ۱۱۹ باب: الدفاع عن النفس و الحریم و المال).

قال الإمام الباقر علیه السلام: إذا دخل علیک رجل یرید أهلک و عیالک و مالک. فأبدره بالضّربه- إن استطعت- فإنّ اللصّ محارب للَّه و لرسوله …

( وسائل الشیعه ج ۱۵ ص ۱۱۹).

عن أبی مریم. عن أبی جعفر علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: من قتل دون مظلمته فهو شهید.

ثمّ قال علیه السلام:- یا أبا مریم- هل تدری ما دون مظلمته؟

قلت:- جعلت فداک- الرجل یقتل دون أهله و دون ماله و أشباه ذلک.

فقال علیه السلام:- یا أبا مریم- إنّ من الفقه عرفان الحقّ

( الکافی ج ۵ ص ۵۲ و تهذیب الأحکام ج ۶ ص الباب ۷۸).

لعلّ المراد: أن الفقه من عرف مواضع القتال فی أمثال هذه. حتّى یحقّ له أن یتعرّض لذلک.

فربّما کان ترک التعرّض أولى و ألیق.

کما إذا تعرّض المحارب للمال- فحسب- دون النفس( نقلًا عن هامش الکافی).

[۱۱۱] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: أکرموا أولادکم. و أحسنوا أدبهم یغفر لکم

( مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۸ و بحار الأنوار ج ۱۰۱ ص ۹۵).

فی بحار الأنوار: آدابهم.

[۱۱۲] قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: من آوى الیتیم. و رحم الضعیف. و انفق على والدیه.

و رفق على ولده. و رفق بمملوکه. أدخله اللَّه تعالى فی رضوانه. و نشر علیه رحمته …

( الجعفریّات ص ۲۷۵ و مستدرک الوسائل ج ۱۱ ص ۱۷۱).

فی الجعفریّات: و ارتفق. و فی بعض المصادر: أشفق على والدیه.

فی الجعفریّات: و یسّر علیه.

[۱۱۳] قال الإمام السجّاد علیه السلام: … ما رفق أحد بأحد- فی الدنیا- إلّارفق اللَّه به یوم القیامه

( الخصال ص ۱۱۱).

[۱۱۴] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نظر الوالد إلى ولده- حبّاً له- عباده

( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۷۰).

[۱۱۵] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إذا نظر الوالد إلى ولده. ف سرّه کان للوالد عتق نسمه.

قیل:- یا رسول اللَّه- وإن نظر ثلاثمأه و ستّین نظره؟

قال صلى الله علیه و آله: اللَّه تعالى أکبر

( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۵).

[۱۱۶] قال الإمام الباقر علیه السلام: فإذا تعلّم الوضوء والصلاه غفر اللَّه عزّ وجلّ لوالدیه( إن شاء اللَّه تعالى)

( الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۴۷۵ المجلس ۶۱ و من لا یحضره الفقیه ج ۱ ص ۱۸۲ و الأمالی للشیخ الطوسی- علیه الرحمه- ص ۴۳۴ المجلس ومکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۷ و تنبیه الخواطر ج ۲ ص ۲۱).

فی تنبیه الخواطر: فإذا علّم.

فی من لا یحضره الفقیه هکذا: غفر اللَّه عزّ وجلّ له و لوالدیه.

ما بین القوسین لم یذکر فی الأمالی للشیخ الطوسی- علیه الرحمه- و تنبیه الخواطر.

[۱۱۷] قال الإمام الباقر علیه السلام: مرّوا صبیانکم بالصلاه إذا کانوا بنی سبع سنین … ( الکافی ج ۳ ص ۴۰۹).

قال أمیرالمؤمنین علیه السلام: علّموا صبیانکم الصلاه. و خذوهم بها إذا بلغوا ثمان سنین ( الخصال ص ۶۲۶).

[۱۱۸] براى اطّلاع از متن این حدیث شریف به صفحه ۱۷ مراجعه فرمائید.

[۱۱۹] عن زراره قال: سمعت أبا عبداللَّه علیه السلام یقول: ثلاثه أن یعملهنّ المؤمن کانت زیاده فی عمره و بقاء النعمه علیه.

فقلت: و ما هنّ؟

قال علیه السلام: تطویله فی رکوعه و سجوده فی صلاته.

و تطویله لجلوسه على طعامه. إذا أطعم على مائدته.

و اصطناعه المعروف إلى أهله

( الکافی ج ۴ ص ۴۹- ۵۰).

[۱۲۰] قال الإمام الصادق علیه السلام: من صدق لسانه. زکا عمله.

و من حسنت نیّته. زاد اللَّه عزّ وجلّ فی رزقه.

و من حسن برّه بأهله. زاد اللَّه فی عمره

( الکافی ج ۸ ص ۲۱۹ و الخصال ص ۸۸ و اعلام الدین ص ۱۵۱).

قال الإمام الصادق علیه السلام: من صدق لسانه زکى عمله. و من حسنت نیّته زید فی رزقه. و من حسن برّه بأهل بیته مدّ( له) فی عمره ( الکافی ج ۲ ص ۱۰۵ و الأمالی للشیخ الطوسی- علیه الرحمه- ص ۲۴۵ المجلس ۹ و إرشاد القلوب ص ۲۶۴ الباب ۴۳).

فی الأمالی هکذا: بأهل بیته. زید فی عمره.

مابین القوسین لم یذکر فی إرشاد القلوب.

قال الإمام الصادق علیه السلام: من حسن برّه بأهله زید فی عمره

( اعلام الدین ص ۳۰۴).

[۱۲۱] قال الإمام الصادق علیه السلام: برّ الرجل بولده. برّه بوالدیه ( من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۳۱۱ و مکارم الأخلاق ج ۱ ص ۴۷۵).

[۱۲۲] عن أبی طالب رفعه إلى أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال له رجل من الأنصار: من أبرّ؟

قال علیه السلام: والدیک.

قال: قد مضیا.

قال علیه السلام: برّ ولدک

( الکافی ج ۶ ص ۴۹).

[۱۲۳]قال الإمام علیه السلام: إنّما سمّوا الأبرار. لأنّهم برّوا الآباء والأبناء

( الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام ص ۳۳۶ الباب ۸۸ و مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۷۰).

[۱۲۴] أروى عن العالم علیه السلام: إنّه قال لرجل: ألک والدان؟

فقال: لا.

فقال علیه السلام: ألک ولد.

قال: نعم.

قال علیه السلام: برّ ولدک.

یحسب لک برّ والدیک

( الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام ص ۳۳۶ الباب ۸۸ و بحار الأنوار ج ۷۱ ص ۷۷ و مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۷۰).

[۱۲۵] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه امرءاً أعان ولده على برّه …

( روضه الواعظین ج ۲ ص ۲۴۲ و مشکاه الأنوار ج الفصل ۱۴).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله رحم اللَّه من أعان ولده على برّه …

( الکافی ج ۶ ص ۵ و تهذیب الأحکام ج ۸ ص ۱۸۷).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله رحم اللَّه من والداً أعان ولده على برّه

( ثواب الأعمال ص ۲۲۱ و الأمالی للشیخ الصدوق- علیه الرحمه- ص ۳۶۳ المجلس ۴۸ و جامع الأخبار ص ۲۸۴ و تنبیه الخواطر ج ۲ ص ۱۶۷ و جامع الأحادیث للشیخ جعفر بن أحمد القمّی- علیه الرحمه- ص ۸۰).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله رحم اللَّه والداً أعان ولده على البر …

( الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام ص ۳۳۶ الباب ۸۸ و بحار الأنوار ج ۷۱ ص ۷۷ و مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۶۸).

[۱۲۶] عن أبی عبداللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه والدین أعانا ولدهما على برّهما

( الکافی ج ۶ ص ۴۸ و تهذیب الأحکام ج ۸ ص ۱۸۶ الباب ۵ و الجعفریّات ص ۳۱۰).

قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: رحم اللَّه والدین حملا ولدهما على برّهما

( من لا یحضره الفقیه ج ۴ ص ۲۶۹ و مکارم الأخلاق ج ۲ ص ۳۳۵ و المواعظ ص ۴۴).

[۱۲۷] یعنی لازم است پدر و مادر- با حسن رفتار خود- کارى کنند تا فرزندشان به نیکى کردن به آنها تشویق و ترغیب گردد.

و نباید آنها فرزند را به سختى و زحمت بیاندازند و خواسته هائى که خارج از توان مى باشد از او توقّع داشته باشند.

زیرا این رفتارهاى نابجا و توقّعات بیجا. فرزند را از ادامه نیکى کردن به والدین دلسرد مى کند.

[۱۲۸] موسوى جزایرى، سید هاشم، پدران و مادران رحمت شده و پدران و مادران نفرین شده، ۱جلد، ناجى جزایرى – قم، چاپ: سوم، ۱۳۹۰ ه.ش.

[۱۲۹] قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إنّ هذا القرآن هو النور المبین. و الحبل المتین. و العروه الوثقى. والدرجه العلیا. والشفاء الأشفى. والفضیله الکبرى. والسعاده العظمى.

من استضاء به. نوّره اللَّه. و من اعتقد به- فی اموره- عصمه اللَّه. و من تمسّک- به- أنقذه اللَّه.

و من لم یفارق أحکامه. رفعه اللَّه. و من استشفى- به- شفاه اللَّه.

و من آثره- على ما سواه- هداه اللَّه. و من طلب الهدى فی غیره أضلّه اللَّه.

و من جعله شعاره و دثاره أسعده اللَّه. و من جعله إمامه الّذی یقتدى به- و معوّله الّذی ینتهى إلیه- أدّاه اللَّه إلى جنّات النعیم. و العیش السلیم.

فلذلک قال: هدى. یعنی: هذا القرآن هدى. و بشرى للمؤمنین. یعنی: بشاره لهم فی الآخره.

و ذلک أنّ القرآن یأتی یوم القیامه بالرجل الشاحب.

یقول لربّه عزّ وجلّ:- یا ربّ- هذا أظمأت نهاره. و أسهرت لیله. و قویت- فی رحمتک- طمعه. و فسحت فی مغفرتک أمله. فکن عند ظنّی- فیک- و ظنّه.

یقول اللَّه تعالى: أعطوه الملک بیمینه. و الخُلد بشماله. و أقرنوه بأزواجه من الحور العین.

و أکسوا والدیه حلّه لا تقوم لها الدنیا بما فیها.

فی نسخه: الشابّ.

فینظر إلیهما الخلائق. فیعظّمونهما.

و ینظران إلى أنفسهما. فیعجبان منها. و یقولان:- یا ربّنا- أنّى لنا هذه؟ و لم تبلغها أعمالنا؟

فیقول اللَّه تعالى: و مع هذا تاج الکرامه. لم یر مثله الراؤن. و لا یسمع بمثله السامعون.

و لا یتفکّر فی مثله المتفکّرون.

فیقال: هذا بتعلیمکما ولدکما القرآن. و تبصیر کما إیّاه بدین الإسلام.

و ریاضتکما إیّاه على حبّ محمّد رسول اللَّه و علیّ ولیّ اللَّه.

و تفقیهکما إیّاه بفقههما.

لأ نّهما اللذان لا یقبل اللَّه لأحد- إلّابولایتهما ومعاداه أعدائهما- عملًا. و إن کان مل ء ما بین الثرى إلى العرش ذهباً تصدّق به فی سبیل اللَّه.

فتلک من البشارات التی یبشّرون بها …

( التفسیر المنسوب إلى الإمام العسکری علیه السلام ص ۴۴۹).

عن أبی عبد اللَّه علیه السلام قال: قال رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: تعلّموا القرآن. فإنّه یأتی- یوم القیامه- صاحبه فی صوره شابّ جمیل. شاحب اللون.

فیقول له القرآن: أنا الّذی کنت أسهرت لیلک. وأظمأت هواجرک. وأجففت ریقک.

وأسلت دمعتک.

أؤول معک حیثما آلت.

و کلّ تاجر من وراء تجارته.

و أنا- الیوم- لک من وراء تجاره کلّ تاجر.

و سیأتیک کرامه من اللَّه عزّ وجلّ.

فأبشر.

فیؤتى بتاج فیوضع على رأسه.

و یعطى الأمان بیمینه.

والخُلد فی الجنان بیساره.

و یکسى حلّتین.

ثمّ یقال له: إقرأ. و ارقه.

فکلّما قرء آیه. صعد درجه.

و یکسى أبواه حلّتین- إن کانا مؤمنین

ثمّ یقال لهما: هذا لما علّمتماه القرآن

( الکافی ج ۲ ص ۶۰۳).

[۱۳۰] موسوى جزایرى، سید هاشم، پدران و مادران رحمت شده و پدران و مادران نفرین شده، ۱جلد، ناجى جزایرى – قم، چاپ: سوم، ۱۳۹۰ ه.ش.

 پدران و مادران رحمت شده و پدران و مادران نفرین شده , سید هاشم ناجی موسوی جزایری