دیده حقّ بین حضرت حسین علیه السلام در مکاشفه اى در سحرگاه شب عاشورا حقیقت این دو گروه متضاد را مشاهده کرد، و بر اساس مکاشفه آن حضرت از گروه حقّ، تعبیر به گروه آسمانى، عرشى و ملکوتى، و از گروه باطل به عنوان زمینى یاد شده است:

حضرت حسین علیه السلام را در سحرگاه شب عاشورا خواب فرا گرفت، چون بیدار شد فرمود:

«سگ هایى را دیدم که بر من حمله ورند، در میان آن ها سگ چند رنگى بود که شدیدتر بر من تاخت. گمانم آن است که آن که مرا مى کشد و خونم را مى ریزد، پیکرش پیس باشد!!

و پیکر شمر چنین بود.

سپس جدّم رسول خدا را در خواب دیدم که به من فرمود:

فرزندم! تو شهید آل محمّد هستى. سماواتیان و آسمانیان دیدار ترا به یک دیگر مژده مى دهند، فردا افطارِ تو نزد من خواهد بود، شتاب کن و زود بیا، درنگ روا مدار…» «۱» حسین علیه السلام فرمان جدّش را اطاعت کرد، درنگى نکرد و شبى نگذشت که به سوى نیاى بزرگوار شتافت.

دو مکاشفه بود و دو نمایش حقیقت.

مکاشفه نخستین، پرده را برداشت و حقیقت دشمنان حسین را برملا کرد، سگان درّنده اى که پیشرو آن ها سگى متعفّن و پیس بود، سگى که درونش بر برونش اثر گذارده و او را مجموعه اى از لکّه هاى ننگ نشان مى داد.

سگ درّنده، سمبل ظلم و بیدادگرى است، سمبل تعدّى و تجاوز و ستمگرى است.

سگ درّنده، بجز آکنده کردن شکم از گوشت و پوست و استخوان ضعیفان، کارى دیگر از وى ساخته نیست.

اگر بخواهند مجسّمه اى از ظلم بسازند، شایسته تر از سگ درّنده نمونه اى بهتر و برتر یافت نمى شود؛ به ویژه اگر مجموعه اى از لکّه هاى چرکین ننگ باشد.

دوّمین مکاشفه، نمایش دوستان حضرت حسین علیه السلام و نشان دهنده راه او و تقدیرنامه اى از مقام مقدّس حضرت حقّ است، که به وسیله پیامبرش براى حسین فرستاده شده است. چنین کسى شایسته است که آسمانیان، سماواتیان و ملکوتیان اشتیاق زیارتش را داشته باشند.

سطح فکر زمینى ها، پایین تر از آن است که حسین را بشناسند، زمینى حسین را به قتل مى رساند، آسمانى حسین را بالاى سر جا مى دهد.

هنگامه کربلا، نبرد میان زمینى و آسمانى بود، حسین رهبر آسمانیان! سپاه حسین همه آسمانى و پرواز آن ها به سوى آسمان ها بود.

کربلا، دروازه و راه بهشت شد، و کاروان کربلایى به رهبرى حسین بهشتى شد.

یزید، رهبر زمینى ها بود، همه را با خود به زیر زمین برد و به درون دوزخ جاى داد، و کربلا براى آن ها دروازه جهنم و بدبختى در دو جهان بود.

قرآن، براى مردم با ایمان شفا است و رحمت، و براى ظالمین دمار و خسارت، و کربلا یکى از مظاهر قرآن است.

حسین، رهبر آسمانیان بوده و هست، و کسى که راه حسین را بپیماید به آسمان خواهد رفت، به بالاتر و بالاتر، تا برسد به جایى که در وَهم نیاید و حقیقتش از تصوّرش برتر باشد، زیباتر باشد، شیرین تر باشد «۲».

دیدگاه امیرالمؤمنین علیه السلام

حضرت امیرالمؤمنین على بن ابى طالب علیه السلام در قسمتى از خطبه ۱۳۳ نهج البلاغه به جهل و کور دلى زمینیان که عامل شقاوت و بدبختى آنان در گذرگاه حیات و علّت عذاب ابدى آخرت براى آن هاست، اشاره مى کند، و به بینایى و بصیرت آسمانیان که معلول توجّه آن ها به نبوت و امامت و دقّت در آیات کتاب الهى و عاملى براى سعادت دنیا و آخرت آنان است آگاهى مى دهد.

وَانَّما الدُّنْیا مُنْتَهى بَصَرِ الْاعْمى ، لا یُبْصِرُ مِمَّا وَراءِها شَیْئاً، وَالْبَصیرُ یَنْفُذُها بَصَرَهُ، وَیَعْلَمُ انَّ الدَّارَ وَراءَها، فَالْبَصیرُ مِنْها شاخِصٌ، وَالْاعْمى الَیْها شاخِصٌ، وَالْبَصیرُ مِنْها مُتِزَوِّدٌ، وَالْاعْمى لَها مُتِزَوِّدٌ «۳».

و غیر این نیست که دنیا «مجموعه امور مادى و ظاهرى» دیدگاه نهایى انسان کوردل است، او «از دیدن غیر دنیا محجور، و» بعد از آن و بالاتر از آن را نمى بیند، ولى انسان بینا و بابصیرت «و آن که دلش بنور معرفت روشن است»، نگاهش از دنیا به باطن و اعماق آن نفوذ نموده، «و بعد از این امور مادى بالاتر و برتر از آن را مى بیند» و میداند که آرامگاه و قرارگاه ابدى در وراى این جهان است، پس بینا از دنیا به آخرت سفر مى کند و نابینا به سوى دنیاى محض در حرکت است، و بینا «براى حیات ابد» از دنیا توشه بر مى گیرد، و نابینا براى دنیاى فانى و زودگذر توشه فراهم مى نماید.

وجود آدمى با آن همه استعدادها و عظمت ها که در امتداد تاریخ از خود نشان داده، و ادیان الهى آن ها را اثبات، و حکما و دانشمندان آن ها را توضیح داده اند، نمى تواند سر از این خاکدان بیرون بیاورد، و مقدارى از مواد پاکیزه طبیعت را به مدفوع تبدیل نموده، و مقدارى البسه بپوشد و معادن و سرمایه هاى زمین را مستهلک بسازد، و لحظاتى بخندد و لحظاتى بگرید، و ساعت هایى شادان و ساعت هاى دیگر اندوهگین گردد، روزى پیروز و روزى دیگر با شکست مواجه شود، و سپس یک یا چند عدد مانند خود، موجوداتى بى هدف را روى این کره خاکى براى کشتن و کشته شدن و بردگى به هوا و لذّت رها کند، و سپس اعضاى کالبد بدن خود را با آن همه استعدادها و امکانات بدون بهره بردارى از آن ها به عالم طبیعت که از آن گرفته بود، به خود همین عالم تحویل بدهد و برود!!

با این تفاوت که موقع سر بر آوردن از عالم طبیعت به وسیله فعّالیت هاى مثبت و شکوفایى قوانین هستى وارد عرصه زندگى مى شود، و موقع رفتن، همه اجزاى موجودیت خود را بدون اختیار و دو دستى تقدیم مار و مور و سایر حشرات زمینى مى نماید، و در بعضى جوامع همان اجزا را طعمه آتش مى نمایند که به خطاى وجود خود پى ببرد، بعد از این هرگز به فکر شکوفایى وجودى نیفتد، نه! هرگز حقیقت چنین نیست که کامل به حرکت بیفتد و در پایان کار، در بدترین سراشیب پستى ها سقوط کند «۴»!

ولى زمینیان چنین تصوّر نابجا و خطرناکى دارند که بر مبناى آن تصوّر، زندگى مى کنند و سپس به اسفل سافلین سرنگون مى شوند.

اما آسمانیان که از بینایى و خرد بهره مندند، از واقعیات این دنیا وسایلى براى پرواز به رشد و کمال خود اتّخاذ مى کنند، و مطلوب ترین و محبوب ترین واقعیات دنیا را بهترین وسیله براى پرواز تلقّى مى نمایند.

زمینیان، خودبین و آسمانیان، خدابین هستند.

مادّیگران جز شکم و شهوات نمى بینند و ملکوتیان غیر حقّ مشاهده نمى نمایند.

زمینیان فقط در جستجوى عناصر مادّى هستند، و عرشیان در تعقیب رضاى دوست.

کوردلان، فداى ابزار مادّى مى گردند، و فرشته خویان، فانى در حضرت یار.

زمینیان، مرده متحرّک و منبع رذایل و خباثت، و آسمانیان، زنده و جاوید و آیینه اسما و صفات حقّند.

آسمانیان، آزاد از هوا و هوس، و زمینیان اسیر امیال و شهوتند.

عرشیان فرش نشین با تمام وجودشان سراینده حقیقت، و زمینیان کوردل، زمزمه کنندگان وَهم و خیالند.

آسمانیان، خانه تن را با کار و کوشش در راه خدا و جهاد فى سبیل اللّه و عمل صالح به ویرانى مى برند، تا کاشانه دل، آباد شود و مرغ ملکوتى روح از این قفس خاکى به کوى محبوب به پرواز آید؛ چنان چه حسین علیه السلام و یاران باوفایش به تمام معنى این راه را طى کردند و در ساعات عرشى عاشورا، آیینه تن شکستند تا جز محبوب، احدى در میانه نماند.

حکیم الهى قمشه اى در این زمینه بر اساس معارف اسلامى به صورت نظم از آخرین لحظات پیشواى عاشقان خبر مى دهد:

اى دل و دلدار و دل آراى من

بر رخ تو چشم تماشاى من

در رهت اى شاهد زیباى من

شمع صفت سوخت سراپاى من

اى سر من در هوس روى تو

بر سر نى رهسپر کوى تو

گر أرِنِى گوى به طور آمدم

خواستیم تا به حضور آمدم

بِاللّه اگر تشنه ام آبم تویى

بحر من و موج و حبابم تویى

تشنه به معراج شهود آمدم

بر لب دریاى وجود آمدم

آینه بشکست و رخ یار ماند

اى عجب این دل شد و دلدار ماند

نقش بشد جلوه نقّاش شد

سرّ هُوَ اللّه ز من فاش شد

آرى، این هفتاد و دو نفر صبغه حقّ به خود زدند و عاقبت، حقّ شدند، خانه گِل بگذاشتند و صاحب دل شدند، بر مرگ خندیدند و حیات جاوید یافتند.

حجاب نفس به یک سو زدند و در نتیجه صاحب نفس مطمئنّه و راضیه و مرضیه شدند؛ زیرا وقتى هواهاى نفسانى در کار نباشد طغیان معنا ندارد، وقتى حجاب امیال و غرایز بى در و پیکر نفسانى در صحنه نباشد دیدن غیر حقّ در کار نخواهد بود، زمانى که حکومت نفس در میان نباشد از بندگى شکم و شهوت اثرى نخواهد بود.

عاشقان کوى دوست از بدن و شکم و شهوت و کسب و کار و زن و فرزند برخوردار بودند، ولى برخورد آنان با آن همه امور، برخوردى صد در صد الهى، اخلاقى، عرشى و ملکوتى بود.

آنان، از این مجموعه براى تأمین قدرت و قوّت، جهت سلوک الى اللّه و پرواز به کوى محبوب استفاده مى کردند.

آنان، دچار حجاب منیّت، و پرده غرور، و گرفتار وساوس و هواجس نفس، و اسیر بند شیطان و شیطنت نبودند. و خلاصه از هرچه دشمنان حقّ به آن آلوده بودند، پاک و داراى باطنى روشن و ضمیرى منوّر و وجودشان براى همه جهانیان اسوه حسنه و سرمشق الهى بود.

این بود منش حسین علیه السلام و یاران او، و آن بود کیش یزید و متابعان بدبخت و سیه روز او.

بیاییم به اخلاق و عمل حسین علیه السلام و یاران باوفایش آراسته شویم، و از روش دشمنان حسین علیه السلام، تا جان در بدن داریم بپرهیزیم، که حسین علیه السلام منبع تمام حسنات و فیوضات و برکات، و یزید انبان تمام خبائث و رذایل و پستى هاست.

به این حقیقت غیر قابل تردید توجّه کنید که: آراستن وجود به اخلاق حسین علیه السلام و یارانش کارى است صد در صد شدنى، و به دور نگاه داشتن عرصه گاه حیات از رنگ یزید، امرى است قابل تحقق، که سستى در آراستن و تنبلى در پیراستن ابداً در پیشگاه حقّ به عنوان عذر، قابل قبول نیست.

ما پس از حادثه باعظمت کربلا، چهره هاى زیادى را مى توانیم پى بگیریم که در رفتار و کردار، اخلاق و پندار و عمل و اطوار، دنباله رو کاروان نور شدند، و این انقلاب حال و احوال، معلول همّت بلند و اراده والاى آنان بود. و عدّه زیادى را خبر داریم که به دنبال تاریکى و ظلمت رفتند و عمله ظلم و ستم، و خادم شهوات یزید زمان خود شدند، و این از جهل و غرور و سستى آنان نسبت به حقّ و ضعف اراده ایشان در جهت حقیقت بود.

حضرت حسین علیه السلام اعلام فرمود که: در همه شؤون حیات من، براى شما سرمشق هست. این مردمان هر دوره اند که باید با بکارگیرى استعدادهاى خدادادى، حیات و زندگى خود را با حیات الهى و عرشى و آسمانى حسین علیه السلام هماهنگ کنند، چنان که یاران بى نظیر او خود را با آن منبع خیر هماهنگ کردند، که ایجاد این هماهنگى کار دشوارى نیست.

چهره اى برجسته از گروه حسینیان

از جمله کسانى که با عشق و علاقه و با بصیرت و معرفت، همراه و همراز کاروان نور در زمان خود شد و آثارى برجسته و معنوى از خود به یادگار گذاشت، مرحوم آخوند ملا محمد کاشى رحمه الله است.

شخصیت هایى بزرگ، و مردانى سترک، هم چون آیت اللّه شهید مدرس، حاج شیخ مرتضى طالقانى، حاج آقا رحیم ارباب، آیت اللّه سید جمال الدین گلپایگانى، آیت اللّه العظمى حاج آقا حسین بروجردى رحمهم الله، از دست پروردهاى مرحوم آخوند کاشى بودند.

سیّدى کریم النفس و عالمى فرزانه براى این بنده در شهر اصفهان از قول استادش حاج آقا رحیم ارباب قطعاتى ناب از حیات آخوند کاشى را نقل کرد که مرحوم ارباب به خاطر رفت و آمد زیادش با آخوند، شاهد قسمتى از آن قطعات بود.

آخوند که بیش از هفتاد سال غوطه ور در علم و معرفت، تدریس و تعلیم، حال و مناجات و زهد و تقوا بود تمام مدّت زندگى را در حجره اى متوسط در مدرسه صدر اصفهان گذراند.

او داراى روحى آزاد و سرشار از مناعت طبع و قناعت نفس بود. در تنگدستى و گاهى تهیدستى بسر مى برد. معاش روز مره اش به سختى تأمین مى شد، ولى از نظر معنى و معنویت دریایى پرجوش و خروش بود. نَفَس و دمى عیسوى داشت که توانست آن چنان بزرگانى را تحویل جامعه دهد.

پول و ثروت نداشت و دستش از مال و مکنت خالى بود، ولى شعاع فیوضات و برکات وجودش عجیب و غریب مى نمود.

او در طول عمر نورانیش تحت تأثیر هوا و هوس و شکم و شهوت قرار نگرفت.

امکان ازدواج برایش فراهم نیامد، ولى هجوم طوفان آمال و آرزو و تندباد شهوات، در برابر اراده الهى و اخلاق انسانى او شکست خورد.

غذایش هفته اى یک بار آبگوشت، و دیگر روزها نان خالى، نان و پنیر، نان و آب و یا نان و سبزى بود.

در کارهاى شخصى از کسى کمک نمى گرفت، و اجازه کمک هم به کسى نمى داد.

در برابر حوادث خم به ابرو نیاورد، و از علم و عمل و زهد و تقوا تا لحظه آخر حیات دست برنداشت.

از نعمت هاى الهى تا جایى که سر سفره اش قرار مى گرفت به طور مطلوب و شایسته استفاده مى کرد، تا جایى که در پاک کردن سبزى خوردن وسواس به خرج مى داد، که مبادا پَر سبز قابل استفاده اى از نظر دور بماند. مى گفت: این پَر سبز، هزاران فرسخ راه پر پیچ طبیعت را طى کرده تا به انسان برسد. و از انسان به وسیله عبادت، به حقّ نائل گردد!!

طلبه تازه واردى به وقت سحر براى نماز شب برخاست، گویى از تمام در و دیوار مدرسه صداى سبوح قدوس رب الملائکه و الروح به گوشش خورد. از هوش رفت. صبح به محضر آخوند داستان آن ساعت خوش را عرضه داشت، در حالى که نمى دانست آن ذکر نورانى که از در و دیوار به گوش مى رسید، هماهنگى عناصر با ذکر و ورد سحر آخوند بود. آخوند کاشى به او فرمود: تسبیح موجودات جاى تعجّب ندارد، عجب از گوش تو است که این صداى ملکوتى را از در و دیوار شنیدى!

این است میوه شیرین حسینى شدن، و ثمره خوشگوار ایمان واقعى، و اخلاق الهى و عمل صالح که هر کس حسینى مسلک شود آسمانى شده، و هرکس روى از این کوى بگرداند زمینى مى شود، و هم چون کِرم میان لجن مى لولد تا بمیرد.

«… خَسِرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَهَ ذلِکَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ» «۵».

دنیا و آخرت را از دست داده اند، و این است همان زیان آشکار.

اگر حسینى نیستیم، تا مرگ ما فرا نرسیده، و فرصت در دست است همچون حرّ بن یزید، زهیر بن قین، وهب بن عبداللّه، ابوالحتوف بن حرث و سعد بن حرث، خود را به این حقیقت برسانیم، و مشام جان از بوى آن کوى معطّر نماییم.

صفات کبریایى را ز مردان خداآموز

ز مردان خدا اوصاف ذات کبریا آموز

ز سربازى، سرافرازى بود آزاد مردان را

سرافرازى و سربازى ز شاه کربلا آموز

حسین آسا به دفع فتنه بیگانگان برخیز

شعار آشنایى با خدا از آشنا آموز

بیا در مکتب اسلام و بشنو درس قرآن را

مروّت، عاطفت، آزادگى، احسان، وفا آموز

چو نام شیر مردان خدا را بر زبان آرى

نخستین بار آیین ادب را از نوا آموز

اصحاب و یاران حضرت حسین علیه السلام- چنان که در زیاراتشان آمده- اولیاى حقّ و اصفیاى حضرت ربوبیت اند، که این دو مقام و دو مرتبه از طریق حسینى شدن، نصیب آن اسوه هاى فضیلت و کرامت شد «۶».

به این کاروان که کاروان نور است بپیوندیم، مسافر این کوى باشیم، تا از این سفر بهره هاى ابدى کسب کنیم، و به مقصد اعلى و خلاصه لقاى حقّ و وصال دوست برسیم، که سفر اگر جز این باشد، سفر به سوى پوچى و حرکت به سوى سراب است.

«وَالَّذِینَ کَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ کَسَرَابٍ بِقِیعَهٍ یَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً حَتَّى إِذَا جَاءَهُ لَمْ یَجِدْهُ شَیْئاً وَوَجَدَ اللهَ عِندَهُ فَوَفّاهُ حِسَابه وَاللهُ سَرِیعُ الْحِسَابِ* أَوْ کَظُلُمَاتٍ فِی بَحْرٍ لُجِّیٍّ یَغْشَاهُ مَوْجٌ مِّن فَوْقِهِ مَوْجٌ مِن فَوْقِهِ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ یَدَهُ لَمْ یَکَدْ یَراهَا وَمَن لَّمْ یَجْعَلِ اللّهُ لَهُ نُوراً فَمَا لَهُ مِن نُورٍ» «۷».

و کافران اعمالشان مانند سرابى در بیابانى مسطّح و صاف است که تشنه آن را [از دور] آب مى پندارد، تا وقتى که به آن رسد آن را چیزى نیابد، و خدا را نزد اعمالش مى یابد که حسابش را کامل و تمام مى دهد، و خدا حسابرسى سریع است* یا [اعمالشان ] مانند تاریکى هایى است در دریایى بسیار عمیق که همواره موجى آن را مى پوشاند، و بالاى آن موجى دیگر است، و بر فراز آن ابرى است، تاریکى هایى است برخى بالاى برخى دیگر؛ [مبتلاى این امواج و تاریکى ها] هرگاه دستش را بیرون آورد، بعید است آن را ببیند.

و کسى که خدا نورى براى او قرار نداده است، براى او هیچ نورى نیست.

پیمودن راه حسین علیه السلام و قرار گرفتن در عرصه گاه نور، جز با گسستن زنجیر علایق غلط، و رفع وابستگى به نفس امّاره، و خالى شدن از منیّت و آزاد شدن از شهوات حیوانى میسّر نیست.

عامل تیره روزى آنان که در کربلا اولیاى حقّ را در محاصره قرار دادند، و آنان را به فجیع ترین وضع به قتل رساندند، انتخاب حیات فانى دنیا و زندگى زودگذر، بر حیات جاوید و ابدى آخرت بود، که این انتخاب، معلول هواى نفس و افتادن در گرداب شهوات و غفلت از حقّ و حقیقت بود.

قرآن مجید به زیباترین صورت وضع این حیوانات وحشى را به تصویر کشیده است.

«… وَلکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ* ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَیَاهَ الدُّنْیَا عَلَى الْآخِرَهِ وَأَنَّ اللّهَ لَایَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ* أُولئِکَ الَّذِینَ طَبَعَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ وَأُولئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ* لَاجَرَمَ أَنَّهُمْ فِی الْآخِرَهِ هُمُ الْخَاسِرُونَ» «۸».

ولى آنان که سینه براى پذیرفتن کفر گشاده اند، خشمى سخت از سوى خدا بر آنان است و آنان را عذابى بزرگ خواهد بود* این [خشم و عذاب بزرگ ] به سبب آن است که زندگى دنیا [ىِ زودگذر] را بر آخرت ترجیح دادند، و مسلماً خدا مردم کفر پیشه را هدایت نمى کند* اینان کسانى هستند که خدا بر دل و گوش و چشمشان مُهر [شقاوت ] زده، و اینان بى خبران واقعى اند* ثابت و یقینى است که آنان در آخرت زیانکارند.

خسارت آنان در آخرت، محجوب بودنشان از رحمت و عنایت حقّ، و محروم بودنشان از شفاعت اولیا، و دور ماندنشان از بهشت عنبر سرشت، و معذّب بودنشان به عذاب ابد الهى است.

در هر صورت زمینیان، آن مردم تیره روز و بدبختى هستند که از ذکر حقّ- قرآن و چهارده معصوم علیهم السلام- اعراض نمودند، که این سرپیچى دامن آنان را به انواع آلودگى ها و پلیدى ها ملوّث نموده، و از آن غافلان بى خرد، مردمى ظالم، ستمکار، غاصب حقّ، متجاوز و غارتگر بوجود آورد.

آیات سوره مبارکه طه، هم چون روز روشن، وضع آنان را نشان داده است.

«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَهً ضَنکاً وَنَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ أَعْمَى * قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِی أَعْمَى وَقَدْ کُنتُ بَصِیراً* قَالَ کَذلِکَ أَتَتْکَ آیَاتُنَا فَنَسِیتَهَا وَکَذلِکَ الْیَوْمَ تُنسَى * وَکَذلِکَ نَجْزِی مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ یُؤْمِن بِآیَاتِ رَبه وَلَعَذَابُّ الْآخِرَهِ أَشَدُّ وَأَبْقَى » «۹».

و هر کس از هدایت من [که سبب یاد نمودن از من در همه امور است ] روى بگرداند، براى او زندگى تنگ [و سختى ] خواهد بود، و روز قیامت او را نابینا محشور مى کنیم* مى گوید: پروردگارا! براى چه مرا نابینا محشور کردى، در حالى که [در دنیا] بینا بودم؟* [خدا] مى گوید: همین گونه که آیات ما براى تو آمد و آنها را فراموش کردى این چنین امروز فراموش مى شوى.* و کسى را که [از هدایت حق ] تجاوز کرده و به آیات پروردگارش ایمان نیاورده، این گونه کیفر مى دهیم، و بى تردید عذاب آخرت سخت تر و پایدارتر است.

پی نوشت ها:

______________________________

(۱)- فلما کان وقت السحر خفق الحسین برأسه خفقه ثم استیقظ فقال: أتعلمون ما رأیت فی منامی الساعه؟ فقالوا: وما الذی رأیت یا ابن رسول اللّه؟ فقال: رأیت کأن کلابا قد شدت علی لتنهشنی وفیها کلب أبقع رأیته أشدها علی وأظن أن الذی یتولى قتلی رجل أبرص من بین هؤلاء القوم. ثم إنی رأیت بعد ذلک جدی رسول اللّه صلى الله علیه و آله ومعه جماعه من أصحابه وهو یقول لی: یا بنی! أنت شهید آل محمد وقد استبشر بک أهل السماوات وأهل الصفیح الأعلى فلیکن إفطارک عندی اللیله، عجّل.

مقتل خوارزمى: ۱/ ۲۵۱؛ بحار الأنوار: ۴۵/ ۳، باب ۳۷٫

(۲)- پیشواى شهیدان مرحوم آیت اللّه صدر: ۱۹۵، با کمى تغییر.

(۳)- نهج البلاغه: ۱۹۱، خطبه ۱۳۳٫

(۴)- شرح نهج البلاغه جعفرى: ۲۳/ ۲۲۸٫

(۵)- حج (۲۲): ۱۱٫

(۶)- السلام علیکم یا اولیاء اللّه و احبائه، السلام علیکم یا اصفیاء اللّه واودّائه…

(۷)- نور (۲۴): ۳۹- ۴۰٫

(۸)- نحل (۱۶): ۱۰۶- ۱۰۹٫

(۹)- طه (۲۴): ۱۲۴- ۱۲۷٫

مطالب فوق برگرفته شده از

کتاب: با کاروان نور

نوشته: استاد حسین انصاریان