شام و نواحی آن که معاویه قریب چهل سال بر آن استیلا داشته و اهالی ‏آن عموماً تازه مسلمان بودند و از روزی که از مسیحیت به اسلام گرویدند جز خاندان ‏ابوسفیان ندیدند لذا اسلام آنها، اسلامی بود که بنی‌امیه به آنها تعلیم کرده بودند.

اهل بیت (ع) در چنین منطقه‌ای وارد شدند که معاویه آنها را با ‏اسلام دلخواه خود تربیت کرده بود و از نظر اخلاق و دستورات عملی اسلام از معاویه و ‏دست نشانده‌های او پیروی می‌کردند.

در جنگ صفین معاویه با لطائف الحیلی آن جمعیت ‏انبوه را که متجاوز از صد هزار نفر بودند به مخالفت با امیرالمومنین (ع) بسیج کرد و آنچنان ‏بر ضد علی (ع) تبلیغات کرده بود که مردم شام او و خاندان او را واجب القتل می‌دانستند ‏و بر منابر علی و خاندان او را دشنام می‌دادند.‏

به همین جهت آنقدر بر اهل بیت (ع) در شام سخت گذشت که وقتی از یکی از اهل بیت ‏‏(ع) سوال کردند که در این سفر در کجا به شما سخت‌تر گذشت؟! در پاسخ فرمود: شام ‏و تا سه مرتبه آن را تکرار فرمود.

در همین رابطه نقل شده که امام چهارم (ع) فرمود: ‏فیالیت لم انظر دمشق و لم اکن// یرانی یزید فی البلاد اسیره . ای کاش وارد ‏دمشق نشده بودم و یزید مرا بدینسان اسیر در هر شهر و دیاری نمی‌دید.‏

البته در میان اهالی شهرهای شام افرادی علاقمند به خاندان پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) ‏عصمت و طهارت وجود داشته‌اند که با طرفداران بنی‌امیه و احیاناً با حاملان سر مقدس ‏امام حسین (ع) برخورد کرده و درگیر شده‌اند ولی تعداد آنها نسبت به مخالفان بسیار ‏ناچیز بوده است.‏

شواهد این مدعا زیاد است از جمله وقتی کاروان اسیران را به در مسجد شام آوردند، ‏پیرمردی شامی جلو آمد و گفت: خدا را سپاس می‌گویم که شما را کشت و نابود کرد و ‏یزید را بر شما مسلط ساخت و شهرها را از مردان شما رهایی بخشید. امام سجاد (ع) ‏به او فرمود: ای پیرمرد آیا قرآن خوانده‌ای؟ گفت: آری، فرمود: آیا این آیه را خوانده‌ای: قل ‏لا اسئلکم علیه اجراً الا الموده فی القربی؟

پیرمرد گفت: آری تلاوت کرده‌ام!‏

امام سجاد (ع) فرمود: ما قربی هستیم، ای پیرمرد! آیا این آیه را قرائت کرده‌ای و اعلموا ‏انما غنمتم من شی فان الله خمسه و للرسول و لذی القربی. گفت: آری!‏

علی بن الحسین (ع) فرمود: قربی ما هستیم، ای پیرمرد! آیا این آیه را قرائت کرده‌ای ‏انما یریدالله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا!. آن پیرمرد گفت: آری!

‏علی بن الحسین (ع) فرمود: ای پیرمرد! ما اهل بیتی هستیم که به آیه طهارت اختصاص ‏داده شدیم.‏

آن پیرمرد به حضرت عرض کرد: آیا برای من توبه و بازگشتی وجود دارد؟ علی بن الحسین ‏‏(ع) فرمود: آری! اگر توبه کنی خدا بر تو ببخشاید و تو با ما خواهی بود. آن پیرمرد ‏گفت:‌من از آنچه گفته و کرده‌ای توبه می‌کنم خبر توبه آن پیرمرد به یزید بن معاویه رسید ‏و دستور داد تا او را بکشند.‏