انتخابات در جمهوری اسلامی ایران یکی از مولفه‌های نظام مردم سالاری و شاخص مشروعیت نظام است که برای آن قوانین و مقرراتی لحاظ شده که نیاز است کاندیداها به این قوانین اشراف کافی داشته باشند.

به گزارش پرس شیعه ،علاوه بر بند ۵ اصل ۱۵۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که وظیفه پیشگیری از جرایم به صورت عام را بر عهده قوه قضاییه نهاده است در قوانین انتخاباتی نیز وظیفه قوه قضاییه در پیشگیری از جرایم انتخاباتی تصریح شده است که ماده ۶۷ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و ماده ۳۴ قانون انتخابات ریاست جمهوری در این زمینه قابل استناد است.

در ماده ۶۷ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی آمده است: «تشکیلات قضایی هر حوزه انتخابیه به منظور پیشگیری از وقوع جرم، ضمن هماهنگی با ناظرین شورای نگهبان و هیات اجرایی اقدامات لازم را در محدوده مقررات معمول می‌دارد».

هم‌چنین در ماده ۳۴ قانون انتخابات ریاست جمهوری نیز آمده است: «تشکیلات قضایی هر شهرستان یا بخش به منظور پیشگیری از وقوع جرم ضمن هماهنگی با ناظرین شورای نگهبان و هیات اجرایی اقدامات لازم را در محدوده مقررات معمول می دارد».

سه بخش؛ ثبت نام و تایید صلاحیت کاندیداها، تبلیغات و مرحله رای گیری و شمارش آرا هر کدام دارای قوانین و مقرراتی است که رعایت آنها از سوی کاندیداها الزامی بوده و با متخلفان برابر مقررات برخورد قانونی به عمل خواهد آمد.

هم‌چنین عدم رعایت زمان تعیین شده قانونی برای تبلیغات انتخاباتی یکی از مواردی است که در قالب قوانین بخش دوم یعنی جرایم و تخلفات مرحله تبلیغات قرار می‌گیرد.

غالبا افرادی که قصد شرکت در رقابت های انتخاباتی را دارند ماه ها قبل از شروع فرآیند قانونی یعنی ثبت نام و تایید صلاحیت و… به صورت غیر رسمی، فعالیت‌هایی مقدماتی که رنگ و بوی تبلیغات و مقدمه چینی برای ورود به عرصه انتخابات دارد را آغاز کرده و به طرق گوناگون سعی بر جلب آراء مردم دارد. هرگونه فعالیت تبلیغاتی مستقیم و یا غیرمستقیم علاوه بر اینکه امکانات و فرصت های کشور را مدت ها قبل از انتخابات مصروف تبلیغات انتخاباتی می‌کند، سبب می شود در صورتی که برخی افراد بعدا نتوانند از مراحل قانونی انتخابات عبور کنند افکار عمومی نسبت به دست اندرکاران انتخابات و تبعا نتایج انتخابات بی اعتماد شود.

در ماده ۶۷ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی آمده است: «تشکیلات قضایی هر حوزه انتخابیه به منظور پیشگیری از وقوع جرم، ضمن هماهنگی با ناظرین شورای نگهبان و هیات اجرایی اقدامات لازم را در محدوده مقررات معمول می‌دارد»

«استفاده از موقعیت شغلی برای تبلیغات انتخاباتی»، «استفاده از مکان های غیر مجاز برای تبلیغات انتخاباتی»، «پاره، معدوم و یا مخدوش نمودن آگهی یا پوسترهای تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی که در محلهای مجاز الصاق گردیده در زمان قانونی تبلیغات»، «تخریب و توهین به داوطلبان و تبلیغ علیه آنها» و «جانبداری مجریان و ناظران انتخاباتی از فرد یا گروه خاص» از جمله مواردی است که در قالب بخش دوم تخلفات و جرایم انتخاباتی یعنی تبلیغات و مرحله رای‌گیری قرار می‌گیرد.